Gezocht: VWO'ers uit de 4e/5e met N&T of interesse in techniek. Doe mee aan een online community over een nieuwe studie en verdien een cadeaubon van 50 euro!

Meedoen
Alle literatuurprijzen

Een nagelaten bekentenis door Marcellus Emants

Beoordeling 8.5
Foto van een scholier
  • Boekverslag door een scholier
  • 6e klas vwo | 2478 woorden
  • 10 januari 2020
  • 2 keer beoordeeld
  • Cijfer 8.5
  • 2 keer beoordeeld

Eerste uitgave
1894
Pagina's
251
Geschikt voor
bovenbouw havo/vwo
Punten
3 uit 5
Oorspronkelijke taal
Nederlands
Onderwerpen

Boekcover Een nagelaten bekentenis
Shadow
Een nagelaten bekentenis door Marcellus Emants
Shadow
ADVERTENTIE
Musical The Prom verloot een limousine naar je eindfeest!

Zit je middenin je eindexamens en wil je in stijl naar je eindfeest? Doe dan mee aan de winactie en maak kans op een limousine die jou en je vrienden naar jullie eindfeest brengt!

Ja, ik doe mee!

Samenvatting:



Een nagelaten bekentenis gaat over het leven van Willem Termeer. Hij wil graag bekennen dat hij zijn vrouw heeft vermoord, maar heeft ook angst om het op papier te zetten. Willem voelt al zijn hele leven bijna nergens liefde voor, hij is laf en egocentrisch totdat hij Anna Bloemendaal ontmoet. Hij trouwt met haar om niet alleen te zijn op zijn oude dag. Ze hebben samen een kind, maar na de dood van hun kind vertrekt ook de liefde van Anna voor Willem. Anna krijgt contact met de buurman en Willem wordt erg jaloers. Vervolgens ontmoet Willem Carolien en is hij dolgelukkig omdat zij alles is waar hij al die tijd naar gezocht heeft. Wanneer Willem erachter komt dat Carolien afspreekt met een andere man, ondanks dat ze af hadden gesprokken dat ze dat niet meer zou doen, wordt Willem razend. Willem gaat naar huis en treft Anna slapend aan. Hij laat haar in haar slaap twee flessen slaapmiddel drinken en hieraan sterft ze.



Marcellus Emants:



Marcellus Emants is geboren op 12 augustus 1848 en is een Nederlandse schrijver. Hij is als een van de weinige een overtuigde voorstander van het naturalisme. [1] Emants studeert, naar wens van zijn vader, rechten. Zijn vader overlijdt tijdens zijn studie en Marcellus besluit om niet verder te studeren maar te gaan reizen. Marcellus is door de erfenis van zijn vader financieel nergens meer van afhankelijk en trouwt met Christina Magdalena Prins. Christina overlijdt helaas al na twee jaar en het duurt 5 jaar voordat Marcellus weer hertrouwd. Ditmaal trouwt hij met Eva Verniers van der Loef en is het een heel gelukkig huwelijk. Zelf schrijft Eva ook en ze begrijp het pessimistische beeld van haar man heel goed. In de tijd dat Marcellus met Eva getrouwd is, 1894, schrijft hij zijn bekendste roman Een nagelaten bekentenis. Na een 13-jarig huwelijk overlijdt ook Eva. 4 jaar na de dood van Eva trouw Marcellus met een Duitse actrice, Jenny Kühn. Zij krijgen samen een dochter die vernoemd is naar het verhalende gedicht dat haar vader in 1879 heeft geschreven, Lilith. Marcellus overlijdt op 14 oktober 1923 in Zwitserland aan gordelroos en wordt 20 oktober 1923 begraven in Den Haag.



[1] Het naturalisme is erg te vergelijken met de romantiek. In de romantiek wordt vaak het idealistische, bovennatuurlijke en fantastische behandelt, terwijl naturalisten zich op het alledaagse richten. In de romantiek staan de held en de kunstenaar centraal. Het naturalisme gaat nog een stapje verder, en stelt ook de prostituee of de zieke centraal. Het centrum van het naturalistisch kunstwerk is het personage in zijn milieu. Dit personage is zwak, vaak ziek, verveeld, somber, decadent. De naturalistische kunstenaar behandelt de ontnuchtering, teleurstelling en ondergang van dit personage, alsmede de kwalijke gevolgen daarvan op zijn omgeving. 





Literaire begrippen















































Boek



Een nagelaten bekentenis – Marcellus Emants



Personages



Willem Termeer is de belangrijkste persoon in dit verhaal, het verhaal is vanuit zijn perspectief geschreven. Willem leidt al sinds zijn jeugd aan het minderwaardigheidscomplex, hij vindt zichzelf laf, gevoelloos en egocentrisch. Omdat Termeer nergens financieel van afhankelijk is, hoeft hij niet te werken en is hij vaak eenzaam. Zijn enige liefde is eigenlijk de muziek.



Anna Bloemendaal is met Willem getrouwd, niet omdat ze van hem houdt, maar omdat dat zo hoorde in die tijd. Wanneer hun enige kind sterft, vertrekt ook meteen haar laatste beetje liefde voor Willem en wordt ze verliefd op de nieuwe buurman.



De nieuwe buurman is De Kantere. Hij is een ex-dominee, ziet er goed uit en is erg attent. Hij heeft een stiekeme relatie met Anna.



Setting



Het verhaal speelt zich grotendeels af in Den Haag (in het huis van Willem en Anna), maar ook in Utrecht en Amsterdam. Deels speelt het verhaal zich af in Brussel en Parijs, Willem gaat hierheen om te kijken of hij zich hier wel thuis voelt. Daarnaast speelt het verhaal, uitgaand van de tijd waarin het geschreven is, zich in het heden af.



Thema



Het thema van dit verhaal luidt als volgt: het niet kunnen opbouwen van een relatie als gevolg van een persoonlijk gebrek.  Willem kon geen affectie geven en niet ontvangen, omdat hij eg gevoelloos was. Dit maakte zijn leven erg lastig en somber. Daarnaast is leven in een samenleving als oplichter een belangrijk thema. Een oplichter zoals Willem moet zich altijd voordoen als iemand anders, of bedekken hun slechte kant terwijl ze zichzelf normaal vinden. Ook de liefde als zelfbedrog is een thema dat naar voren komt in het boek. Bij Willem liep de liefde elke keer stuk. Dit komt doordat Anne en Willen allebei een verkeerd beeld van hun huwelijk hadden. Hij durft eigenlijk niet in contact te komen met vrouwen, alleen met muziek voelt hij zich zekerder. Zo vroeg hij bijvoorbeeld zijn vrouw ten huwelijk tijdens de opera en ook ontmoette hij Carolien in de opera. 



Relatie tussen hoofdpersoon en thema



De relatie tussen Willem en het thema is niet lastig te verklaren. Hij is namelijk de persoon die last heeft van een soort gebrek en daardoor geen relatie kan opbouwen. Ook moet hij een lange tijd leven in zonder dat hij eerlijk kan zijn over wat hij gedaan heeft en daardoor voelt hij zich een oplichter.



Motieven



Het belangrijkste motief in dit boek is muziek. Hier was Willem heel gevoelig voor, wanneer hij muziek hoort dan verandert hij in een ander mens. Hij wordt dan moediger een minder verlegen. Zo vroeg hij Anna bijvoorbeeld ten huwelijk in de opera. Ook in eenzaamheid een belangrijk thema. Willem is bijna heel zijn leven alleen, heeft geen vrienden en zijn ouders sterven al vroeg.



Motto / Boodschap van de schrijver



Er is niet echt een duidelijk motto in het verhaal, maar ik denk dat de boodschap van de schrijver is dat geluk vinden in dit harde leven erg moeilijk kan zijn en dat er ook mensen (zoals Willem) zijn die nooit volledig gelukkig kunnen zijn. Daarom is het belangrijk dat zij die het wel geluk vinden het waarderen en koesteren.



Titelverklaring /Relatie met thema



Het boek heet een nagelaten bekentenis, omdat Willem Termeer nooit eerlijk heeft kunnen zijn over de dood van zijn vrouw. Dit vreet aan hem en daarom wil hij nu eindelijk bekennen wat hij heeft gedaan. De bekentenis is nagelaten, omdat hij het zelf nooit durfde te vertellen.



Tijd



Het is in vergelijking met andere boeken een relatief dun boek, maar toch heb ik er langer over gedaan om het te lezen dan ik had verwacht, dit komt door de moeilijke verwoording Ik heb er zo’n 6 uur over gedaan om dit boek te lezen. Het verhaalverloop zelf duurt 30 jaar. Het begint bij zijn leven op de lagere school tot zijn bekentenis toen hij rond de 35 jaar was. Het verhaal is over het algemeen chronologisch geschreven, er wordt gebruikt gemaakt van één grote flashback naar zijn eerdere leven.



Vertelinstantie



Dit verhaal is een combinatie van een vertellend-ik instantie en een belevend-ik instantie, omdat in het ‘heden’ Willem verteld over hoe hij handelt en daarnaast vertelt hij over het verleden, hoe hij het toen beleefd heeft.




Recensies





Trouw.nl



Recensie van Elma Drayer 29 November 2003, 0:00



Elma Drayer herleest 'Een nagelaten bekentenis'



Welke klassiekers verdienen het nog herlezen te worden? Deze maand test 'het kanon' vier Nederlandse, naturalistische romans.



Minstens één criticus was er in 1895 al zeker van: als talloze schrijvers zijn vergeten, zal Emants' naam nog klinken. Daar zag het aanvankelijk niet naar uit. Lang bleef hij vooral een writer's writer. De Amsterdamse Tachtigers, zelf een halve generatie jonger, zagen de schrijver uit het verre Den Haag als hun voorloper. ,,En daar las ik me opeens dat ik was de Johannes de Dooper van de nieuwere literatuur'', zei Emants in 1909 tegen interviewer E. d'Oliveira. ,,Toen heb ik verbaasder gestaan dan ooit. Ik was mij niet bewust, iets nieuws te hebben geprofeteerd of ingeleid. Ik heb doodeenvoudig geschreven wat zich aan mij opdrong.''



Zijn status dankte hij vooral aan 'Een nagelaten bekentenis', zijn derde roman uit 1894. Een meesterwerk, vond de ene recensent. Een boek dat 'zoo ellendig mooi' was, schreef de ander. Maar het grote publiek, wist Emants, vond de roman 'verschrikkelijk, afschuwelijk'. Pas na de Tweede Wereldoorlog, toen ook sombermannen als W.F. Hermans in trek raakten, begon de furore. 'Een nagelaten bekentenis' beleefde herdruk op herdruk, de beginzin ('Mijn vrouw is dood en al begraven') werd een klassieker. Drie jaar geleden waren er liefst twéé toneelbewerkingen tegelijk in de theaters te zien. En ook jonge lezers laten zich er nog steeds door meeslepen. ,,Mijn levensvisie wordt nogal eens beschouwd als pessimistisch'', laat een vwo-scholier weten op het web. ,,Zelf zou ik liever spreken van realistisch. Misschien is dit gelijk de reden waarom ik 'Een nagelaten bekentenis' van Marcellus Emants zo'n goed boek vond. Naar mij toe spreekt het boek niets anders dan de waarheid.''



Marcellus Emants (1848-1923) was van nature óók geen lachebekje. ,,Ik had veel liever niet geleefd'', zei hij in 1909. ,,Ik ben er mijn ouders nooit dankbaar voor geweest dat ze mij het leven hebben gegeven.'' Zo op het oog had hij weinig reden tot klagen. Hij groeide op in een welgesteld milieu, en na de dood van zijn vader raakte de zoon zo vermogend dat hij kapte met de rechtenstudie waar ie toch al niks aan vond. Werken voor zijn brood heeft hij nimmer hoeven doen. Maar later zei hij: ,,Ik vind 't veel beter dat iemand een baantje heeft dat hem gedwongen in aanraking brengt met menschen. Dat hadden mijn ouders voor mij in moeten zien.'' Hij trouwde drie keer. Met vrouw één duurde maar even, met vrouw twee was hij naar eigen zeggen écht gelukkig, met vrouw drie uitgesproken ongelukkig. En dan had hij óók nog chronisch last van kouwe voeten.



Al jong wist hij: het is niks, het was niks, het zou nooit wat worden -en wie er anders over dacht bedotte zichzelf. 'Eenig batig saldo in geluk' is helaas onbereikbaar. Minzaam beval hij een tobbende vriend per brief suïcide aan. ,,Daarom is mijn leer: ga uit het leven, als je 't niet langer dragen kunt of wilt.'' Zelfmoord was volgens Emants 'lafheid noch dapperheid', maar, heel modern, een zelfbeschikkingsrecht. Wie daarentegen uit 'instinctieve' levensdrang tóch voor het bestaan koos, moest ophouden met piepen. ,,Tracht dan to make the most of it.'' Zelf deed hij dat door te reizen, te regisseren, en veel te schrijven: poëzie, toneelstukken, reisverhalen, novellen en romans. En uiteraard paste de deterministische mensvisie van zijn tijd hem als een handschoen.



'Een nagelaten bekentenis' wemelt van de naturalistische stokpaardjes. De hypergevoelige ikfiguur -Emants vertelt het verhaal consequent vanuit diens perspectief- heeft zijn vrouw vermoord. En tweehonderd bladzijden lang volgt hij het spoor terug. Dat Willem Termeer is zoals hij is, is de schuld van 'de herediteit' -de genen, zeg maar. Van vrije wil is geen sprake. Hij noemt zichzelf een dégéneré, een mooie 19de-eeuwse term die helaas in onbruik is geraakt. ,,Ik kan misschien minder lijden, maar zeker ook minder genieten dan de gewone, gezonde mens.''



Net als zijn schepper hoeft Willem Termeer niet te werken, en de leegheid van zijn bestaan gaapt hem elke ochtend aan. Hartstochtelijk verlangt hij naar liefdevolle seks. ,,O, nog eens in mooie vrouwenogen te mogen staren, met echte begeerte te mogen zoenen op weke jonge lippen, de druk te mogen voelen van een zachte, warme hand, mijn armen te mogen klemmen om een heerlijk blanke, zich met verlangen gevende gestalte! En dan eens, ware 't ook maar eens, midden in die zaligheid te mogen fluisteren: ik heb je lief!''



Maar zijn maintenee wil geld zien en thuis wacht hem zijn kille Anna, die de dood van hun enige dochtertje niet heeft kunnen verwerken. Zij koestert op haar beurt warme gevoelens voor de buurman, een kwezelachtige godgeleerde -nog tot diep in de 20ste eeuw favoriet personage in de Nederlandse literatuur. Het kost haar uiteindelijk het vege lijf. ,,Voor één keer genoot ik de illusie me gewroken te hebben op het normale mensdom, op mijn beurt eens te triomferen over de samenleving, die me altijd aan banden gelegd en onthouden had wat me toekwam.''



Dat voortdurend wijzen naar les autres klinkt in hedendaagse oren een beetje flauw. Tegenwoordig wil de tijdgeest juist dat elk mens zich architect voelt van zijn eigen lot. En tóch blijft 'Een nagelaten bekentenis' meer dan leesbaar -natuurlijk ook dankzij de knappe compositie en het karige taalgebruik. Uiteindelijk weet Emants je achter te laten met mededogen voor zijn treurige antiheld, en is zijn boodschap niet mis te verstaan: Willem Termeer mag een onsympathieke sukkel zijn, met de rest van de mensheid is het niet veel beter gesteld. Dat een lezer daar eind 2003 nóg door uit haar humeur raakt, is knap.





Nederlands Letterenfonds



(auteur onbekend)



Een literaire klassieker over een slappeling die zich verantwoordt voor de moord op zijn vrouw



Marcellus Emants was de grootste voorvechter van naturalisme à la Emile Zola in Nederland. In zijn spannende ‘whydunnit’ Een nagelaten bekentenis(1894) schetste hij zijn hoofdpersoon als een speelbal van afkomst en omstandigheden en maakte hij duidelijk dat de vrije wil een illusie is.



“Emants’ boek bezit een sombere ongenaakbare grootheid,” schreef een criticus over Een nagelaten bekentenis; “- een menhir uit de oertijd: kaal en raadselachtig van eenzaamheid, maar imposant.” 



De biecht van Willem Termeer – beginnend met de beroemde zin ‘Mijn vrouw is dood en al begraven’ – is inderdaad geen vrolijke kost; wat niet wegneemt dat je zijn uit korte alinea’s opgebouwde verhaal ademloos leest. Na een woordenwisseling heeft Termeer zijn vrouw Anna een paar lepels te veel slaapdrank gegeven, en om de lezer zijn daad te verklaren vertelt hij over zijn treurige leven. 



Als zoon van een schuinsmarcheerder en een luie moeder was Termeer voorbestemd tot een leven van rücksichtlose genotzucht, waaraan hij tevergeefs hoopte te ontsnappen door een huwelijk. Toen Anna zich van hem afkeerde en hijzelf een verhouding kreeg met de veeleisende Carolien, leek moord een logische oplossing. Maar nu de daad gedaan is, durft hij niet meer bij zijn maîtresse aan te kloppen. Het geweten is toch sterker dan hijzelf; en van zijn lafheid en zijn inertie zal hij nooit afraken. 



Het mooie van Een nagelaten bekentenis is dat Termeer ondanks al zijn slechte eigenschappen toch respect afdwingt. Niet omdat hij de perfecte misdaad pleegt, maar omdat hij zijn eigen slechtheid zo goed analyseert en tegelijkertijd de huichelachtigheid van de zogenaamd fatsoenlijke wereld aan de kaak stelt. Of, zoals Termeer het formuleert: ‘Geachte, geëerde, fatsoenlijke, edeldenkende lezer, als je uit vrije wil zo uitmuntend meent geworden te zijn, waarom ben je dan niet nog beter?’


REACTIES

Er zijn nog geen reacties op dit verslag. Wees de eerste!

Log in om een reactie te plaatsen of maak een profiel aan.

Andere verslagen van "Een nagelaten bekentenis door Marcellus Emants"