ADVERTENTIE
Is jouw geschiedenisleraar de allerbeste?

Geef hem of haar dan op voor de titel Geschiedenisleraar van het jaar van het Rijksmuseum. De deadline voor aanmeldingen is 31 maart 2020.

Geef je leraar op!

Uitgever: Manteau, Antwerpen

Eerste druk: 1962

Druk: vijftiende druk



Biografie

Auteur: Jos Vandeloo

Hij is geboren in Zonhoven, Belgie. Hij heeft het St. Jozef College in Hasselt gedaan en ging daarna naar de middelbare school. Tijdens WOII was hij steenkooldeskundige. Een hobby van Jos was boksen. In 1944 meldde Jos zich als vrijwilliger voor het Britse leger. Hij fungeerde als tolk. In 1949 trouwde hij. Daarna kwam hij terecht in de mijnbouw en bij de BRT. Later wordt hij directeur van uitgeverij Manteau in Antwerpen.

Debuut: 1955, Speelse parade, poëzie



1955, Wij waren 2 soldaten, novelle

Laatste Werk: 1995, Mannen & Vrouwen, verhalen



Titelverklaring

De vijand is in dit geval de Duitsers in de Tweede wereld oorlog. De vijand neemt zijn vader en enkele andere mannen uit de buurt gevangen omdat ze denken dat zij een duitse soldaat hebben vermoord.



Het motto is : On entre en guerre, en entrant dans le monde Voltaire, Etipres XXXIV.[Wanneer men de wereld binnenkomt, dan komt men de oorlog binnen].



Genre

Het is epiek. En het sub-genre is dat het een oorlogsverhaal is.



Thema

Een vijftienjarige jongen wordt door de oorlog als het ware tussen hamer en aambeeld geplet. Het gebied waarin hij woont is beurtelings bezet door de Duitsers en de Amerikanen. Hij is bevriend met de Amerikanen. Hij schrikt als hij ziet dat Bea, een meisje waarmee hij is opgegroeid, met een van zijn Amerikaanse vrienden in bed ligt. Als ze later in de schuilkelder zitten, droomt hij ervan met haar te vrijen als ze ouder zijn. Als bij de schuilkelder een Duitse soldaat neergeschoten wordt, proberen de vaders hem te helpen.

Als hij sterft, worden alle mannen door de Duitsers afgevoerd omdat ze denken dat zij de man gedood hebben.





Hoofdpersonen

We weten niet veel van de personen. Het zijn allemaal Flat Characters. We weten alleen de namen van de Amerikaanse soldaten en van een meisje.



De hoofdpersoon: een vijftienjarige jongen. Hij is een goede vriend van de Amerikanen. We zien alles door zijn ogen en weten daarom geen namen van hemzelf of zijn familie.



Bea: een meisje waar de hoofdpersoon mee is opgegroeid. Ook zij is vaak bij de Amerikanen. Ze helpen elkaar door de periode in de schuilkelder heen door dicht bij elkaar de zitten en te praten.



De Amerikaanse soldaten: 'Paps', Houston, Mac (Mac-Donald) en Karl. Mac en Karl zeggen niet veel tegen de jongen.



De familie van de jongen:



de vader: een van de mannen die hard gewerkt heeft om de schuilkelder te graven. De jongen houdt veel van hem. Hij is ook een van de mannen die 'de leiding' heeft in de schuilkelder. Hij wordt met de andere mannen door de Duitsers afgevoerd.



de moeder: zij lacht volgens de jongen de laatste tijd nogal vermoeid. De oorlog heeft haar oud en moe gemaakt.



de twee broers en zijn zusje: zijn broers eten alleen maar en zijn zusje zingt veel Amerikaanse liedjes.



Relaties

Er zijn relaties tussen de ik-persoon en de soldaten, de soldaten zijn de vrienden van de ik-persoon.

Hij krijgt allerlei lekkernijen van ze. Hij gaat er vaak heen.

Er is ook een relatie tussen de ik-persoon en het meisje Bea. Hij houd van haar en is verliefd op haar. Ze hielpen elkaar in de schuilkelder. Hij schrikt alleen als hij haar ziet met in de tent met Karl, een van de soldaten. Hij dact dat ze dat nooit zou doen.Er is dus ook een relatie tussen Bea en de soldaten en vooral met de soldaat Karl. Verder de relaties tussen de ik-persoon en zijn moeder. Hij houd erg veel van zijn moeder



Plaats van handeling

Het gehele verhaal speelt zich af in een grensdorp tussen België en Nederland. Vooral in het korenveld waar de Amerikanen kampeerden wordt het verhaal gesitueerd. Na pagina 53 kent het verhaal zijn verloop in en rond de schuilkelder. De ruimte creëert een bepaalde sfeer in het boek, bijvoorbeeld de schuilkelder schept een sfeer van opgesloten te zijn, te wachten op betere tijden, machteloos te staan.



Tijd

Het verhaal speelt zich af in de tweede wereld oorlog, om precies te zijn aan het eind van de tweede wereld oorlog omdar de geallierde al zijn gekomen. De vertelde tijd in het verhaal is ongeveer zeven weken. De eerste vier weken gingen over het schuilen onder de grond en over het wegvoeren van de mannen door de Duitse soldaten. De laatste drie weken gingen over de vriendschap met de Amerikaanse soldaten die over het leger praatten en over hun geboorteland, waar alles mooi en groot was. De jongen in het verhaal zegt namelijk 'na twee weken ging ik terug naar de tent in het weiland'. Het ging meestal over een paar weken waarin dingen gebeurden en belevenissen werden meestal per dag samengevat. De vertel tijd is dat het boek uit 78 bladzijden bestaat en dat die onderverdeeld zijn in 22 hoofdstukken. Ik heb er zo`n drie uur over gedaan om dit boek te lezen.



Perspectief

Het verhaal is autobiografisch. Je hoort en ziet alles vanuit de ogen van de ik-persoon, een ik-perspectief dus. De ik-persoon doet ook mee met het verhaal



Strekking

De strekking van het verhaal is dat er altijd bij een oorlog onschuldige mensen het slachtoffer worden.



Samenvatting

De ik-persoon, een 15-jarige jongen, woont in een kleine dorpsgemeenschap waar de huizen slordig aan een straatweg staan. Aan de overkant van de straat is een veld waar Amerikaanse soldaten hun tenten hebben opgeslagen. Hij vindt de Amerikanen vreemde kerels, maar toch kan hij goed met ze opschieten. Hij krijgt wel eens iets te eten van ze. In ruil daarvoor geeft hij ze steenkool, het enige waar de bewoners van de huizen geen gebrek hebben. Het gezin van de jongen bestaat uit zijn moeder, een zusje en twee broers. Zijn moeder lacht de laatste nogal vermoeid , vindt hij. De oorlog heeft haar moe en oud gemaakt. Zijn zusje zingt veel Amerikaanse liedjes en zijn broers eten volgens hem alleen maar. In het soldatenkamp zijn vier soldaten: 'Paps', Houston, Mac (Mac-Donald) en Karl. Hij is veel bij Paps en Houston. De soldaten maken vreemde grappen over de vrouwen en meisjes uit het dorp waar hij iets van begrijpt. Veel vrouwen en meisjes spreken al Engels en zitten een beetje achter de Amerikanen aan. Ze krijgen ook chocola en sigaretten.

De jongen mag af en toe bij Paps in de uitkijktoren zitten en met de verrekijker naar de boeren in de omgeving kijken. De boeren die je wegsturen als je om wat te eten vraagt of die verschrikkelijk veel geld vragen. De soldaten doen niet veel. Ze lezen, zitten in de uitkijktoren of doen niets. Op een dag ziet hij vanuit de uitkijktoren Bea komen, een meisje waarmee hij samen is opgegroeid. Ze komt vaak in het kamp. Ze hebben vaak samen in de schuilkelder gezeten. Als de jongen de tent ingaat, ziet hij dat een van zijn Amerikaanse vrienden op Bea neerstrijkt, behoedzaam en geruisloos als een grote vogel. De vader van de jongen en de andere vaders in de buurt moesten een schuilkelder graven om hun gezinnen en henzelf te beschermen, want ze woonden in de vlieglijn. Ze woonden net in een niemandsland, dat nu eens door de Amerikanen bezet was en dan weer door de Duitsers. Soms was het rustig tijdens de nachten. Soms verontrustend kalm. Dan gingen hij en Bea dicht bij elkaar zitten en hielden ze elkaars hand vast. Ze zaten met ongeveer dertig personen in de schuilkelder. Tijdens het slapen legen ze met de hoofden in het midden, zo dat zijn hoofd dat van Bea raakte. Hij droomde ervan later als ze ouder waren te vrijen met Bea.

De mannen zaten 's morgens in een kring en bespraken een of ander plan. Iedereen had om de beurt wacht. Ondanks de regen kwamen de schoten steeds dichterbij. Toen alles weer rustig was, klonk er nog één schot, vlak bij de schuilkelder.

Na veel aarzelingen gaat de vader van de jongen en een andere vader naar buiten om te kijken wat er is. Het duurt lang voor ze terug zijn. Als ze terug zijn, zeggen ze dat er een Duitser neergeschoten is. Ze hebben hem in een schuurtje gelegd. De bewoners van de schuilkelder konden niet veel meer doen voor een dodelijk gewonde Duitse soldaat. Een paar mensen gaan ondanks het schieten nog naar hem toe om te proberen de pijn te verminderen. Hij sterft en ze denken eraan dat niemand hem uit het schuurtje zal weghalen. Iedereen zou aan de dode denken als hij het schuurtje binnen zou komen. Het schieten verminderde. Toen de vader van de jongen en een andere vader net terug waren van de dode Duitser, was er rumoer op de straat dat steeds heviger werd. Plotseling werden de zakken die de ingang van de kuil bedekten weggerukt. De wacht sprong op maar kroop direct terug. Er stak een geweerloop naar binnen. Iedereen moest eruit. Er waren veel Duitse soldaten. Ze hadden de dode gevonden en riepen en scholden op iedereen. Ze dachten dat zij de soldaat gedood hadden. Plotseling werden de mannen apart genomen. De jongen en zijn broers stonden bij hun moeder. De mannen werden afgevoerd. De vader van de jongen liep vooraan. "In dit ene ogenblik, nu hij zo kwetsbaar was, hield ik bijzonder veel van hem."



Eigen mening

Ik vond het best een spannend boek, vooral toen ze in de schuilkelder zaten en toen er buiten van alles gebeurde, dat was best spannend. Het was niet echt moeilijk te begrijpen. Het was een makkelijk taalgebruik en dus geen moeilijke woorden. Ik had er geen echte gevoelens bij want zoiets herken je niet want je hebt zelf nooit onder moeten duiken. Het heeft wel iets met de werkelijkheid te maken want er komen vaker in oorlogssituaties onschuldige mensen om. Verder was het best een leuk boek en het was de moeite waard om te lezen.

REACTIES

Log in om een reactie te plaatsen of maak een profiel aan.

I.

I.

bedankt

18 jaar geleden

Antwoorden

gast

gast

M.

M.

Ik wou je ff vertellen dat ik veel aan je verslag heb gehad over dit boek en ik wou je bedanken dat je het erop heb gezet voor mensen zoals mij die geen tijd hebben om het hele boek te gaan lezen.
groetjes manuela

15 jaar geleden

Antwoorden

gast

gast

S.

S.

Hey Bart,
je weet dat een verhaal vanuit het ik-perspectief niet meteen een autobiografie hoeft te zijn...?

9 jaar geleden

Antwoorden

gast

gast