Titelbeschrijving: Tessa de Loo, De tweeling. Amsterdam: De Arbeiderspers 1993 (2e druk). Beschrijving: Ik heb het boek gekozen omdat ik weer eens een dikker boek op m\'n lijst wilde en een vriendin me dit boek aanraadde. Mijn moeder had het ook al eens gelezen en vond het ook een goed boek, dus ik was er wel benieuwd naar. De tweeling Lotte en Anna Bamberg komen elkaar bij toeval tegen in het kuuroord Spa waar ze beiden voor hun artrose zitten. Ze hebben elkaar 68 jaar niet gezien en herkennen in de ander de wederhelft. Lotte reageert nogal achterdochtig op de enthousiaste Anna. Om de kloof van 68 jaar scheiding te overbruggen vertellen ze elkaar hoe het na de scheiding is verdergegaan. Nadat de ouders van de tweeling sterven, eerst de moeder aan borstkanker, daarna de vader aan tuberculose, wordt de tweeling opgevangen door tante Käthe. Bij Lotte wordt tbc vastgesteld. Hierom wordt zij naar familie in Nederland gebracht. Anna wordt ondergebracht in Lippe bij haar oom en grootvader. Anna\'s stiefmoeder \'tante Martha\' zag Anna als een handige hulp in het boerenleven opdat zij zelf minder werk hoefde te verrichten maar haatte Anna. Anna\'s leven bestaat uit hard werken. Als zij op een dag bij een monteur de krant ziet met Hitler, vertelt de monteur over de plannen van Hitler om het voor de arbeiders aangenaam te maken. Een buurvrouw ziet de vriendschap tussen de monteur en Anna als meer, en brengt oom Heinrich op de hoogte. Deze wordt razend en mishandelt Anna. De plaatselijke pastoor Jacobsmeyer roept de hulp van de kinderbescherming in en Anna wordt ondergebracht in het klooster. Dit klooster wordt gesloten vanwege de naderende oorlog en de pastoor stuurt Anna op zijn kosten naar een opleiding tot dienstbode in Keulen. Ten tijde van de studie verblijft ze bij oom Franz en zijn vrouw Vicki. Anna komt na deze opleiding terecht bij familie Stolz. Ze moet hier erg hard werken en daar past ze voor. Nu komt ze bij Grävin von Falkenau terecht. Ze krijgt goed betaald en heeft het er naar d\'r zin. De oorlog breekt uit en ze zoeken toevlucht in het slot van de man van de gravin. Als Martin elk weekend verlof heeft, trekken ze in in hun huisje in Wenen. Wanneer ze per post te horen krijgt dat Martin is omgekomen, gaat ze als vrijwilligster werken bij de nonnen als zuster. Een arts neemt haar apart en stuurt haar naar München om gewonden te \'vergezellen\'. Uiteindelijk gaat ze werken bij het grootbrengen van verstoten kinderen op de Obersalzberg. Lotte komt bij de familie Rockanje terecht. De \'vader\' van het gezin is dol op muziek en bouwt allerlei installaties. Hij erkent echter niet het grote zangtalent van Lotte. Zingen was haar leerproces om het stotteren af te leren. Een langgekoesterde ontmoeting met  Anna na 18 jaar loopt uit op een fiasco. Anna reageert nauwelijks op Lotte. Wanneer bij Lotte\'s koor een nieuwe componist wordt aangesteld, komt hij haar thuis begeleiden en uiteindelijk wordt het wat met David de Vries. De oorlog breekt uit. Lotte wordt ten huwelijk gevraagd door David maar wil daar nog even over nadenken. Dan komen zijn ouders vertellen dat David is opgepakt door de Grüne Polizei. Ze wil niet meer zingen. Thuis worden veel joodse onderduikers verscholen. Lotte voelt zich verantwoordelijk voor het verdwijnen van steeds meer mensen uit haar buurt. Haar \'moeder\' krijgt kanker, maar weet zich te herstellen. De voedselschaarste neemt toe. Één van de onderduikers, Ernst Goudriaan, vraagt Lotte ten huwelijk. Dit gebeurt nog voor het eind van de oorlog zonder enige vorm van vreugde. Na de oorlog  gaan ze in Den Haag wonen en een paar jaar later krijgen ze hun eerste kind. Bij een bezoek van Anna aan Lotte weigert Lotte Duits te spreken en houdt ze zich alleen bezig met de baby. Dit tot afkeer van Anna. Tien jaar voor de ontmoeting van Anna en Lotte in Spa, sterft Ernst. Anna is de rest van haar leven weduwe en kinderloos gebleven. Veertien dagen na de ontmoeting hebben Anna en Lotte hun levensverhalen uitgewisseld. In Spa wordt Lotte plotseling uit een badkamer geroepen. Ze wordt naar Anna gebracht die in een veenturfbad ligt. Hierna krijgt ze te horen dat Anna is overleden aan een hartaanval.   Hoofdpersonenen: Anna: blond, zeer goed geheugen, harde werkster op de boerderij en later als dienstmeisje, is zeer blij met de teruggevonden wederhelft. Lotte: donker, heeft tuberculose, haar \'vader\' is socialistisch, krijgt in de loop van het verhaal meer sympathie voor het handelen van haar zusje maar blijft wantrouwend. Ze weet niet of dit komt door wraak of door solidariteit met de gevallen doden. Martin Grosalie: man van Anna, komt om wanneer hij gelegerd bij de Eifel omkomt door een granaat- bom op 26-jarige leeftijd. David de Vries: zou met Lotte gaan trouwen. Hij werd gearresteerd door de Grüne Polizei in de Amsterdamse jodenbuurt toen hij met vrienden muziek zat te maken. Ernst Goudriaan: onderduiker, latere man van Lotte. Ik vond het een erg mooi boek. Af en toe zijn de situaties te langdradig beschreven, maar het versterkt de gevoelens van de zusjes. De twee verschillende visies op de oorlog in één boek, vind ik het verhaal heel bijzonder maken. Je bent steeds nieuwsgierig hoe het verhaal verder gaat, de opbouw is namelijk steeds een situatie in Spa, de omstandigheden in Anne\'s bestaan en dan de omstandigheden in Lotte\'s bestaan. Dit maakt het boek erg verslavend, je wil het verhaal van die ene persoon af lezen en daarvoor moet je het verhaal van de andere persoon ook lezen. Ik zou het andere mensen zeker aanraden om te lezen. De taal is niet erg moeilijk, je leest er vlot door heen. Open plekken worden veroorzaakt door het niet weten hoe en waarom Lotte en Anne zus of zo reageren. Deze open plekken worden verder in het boek ingevuld, maar op het moment blijven ze onbekend voor je. Het boek heeft een gesloten einde, de open plekken worden later bekend. Het verhaal is niet gebaseerd op de werkelijkheid, maar zou in principe echt gebeurd kunnen zijn. Fabel en sujet zijn niet gelijk aan elkaar, je krijgt steeds een situatie in Spa, van Anna of van Lotte. Het verhaal is niet-chronologisch, je gaat terug in de tijd en dan weer naar het \'heden\'. Er is sprake van tijdsverdichting, de ene maand wordt uitvoerig beschreven terwijl een andere regel beschrijft dat het \'een jaar lang op deze manier gaat\'. Als ik het goed heb is de vertelde tijd ong. 74 jaar (ze zijn 68 als ze elkaar ontmoeten en ze werden van elkaar gescheiden op 6-jarige leeftijd). De verteltijd is 435 blz. Het verhaal speelt zich voornamelijk af rond de Tweede Wereldoorlog. Anna en Lotte zijn de round characters. Ze worden uitvoerig beschreven en maken ook een verandering mee in de loop van het verhaal. Mensen als oom Heinrich, de familie Rockanje, Martin, David, Ernst, Grävin von Falkenau en Jacobsmeyer zijn voor de verhaallijn belangrijke personen welke niet uitvoerig besproken worden. Het verhaal dat Anna en Lotte vertellen wordt in de ikvertelsituatie beschreven, dus het verhaal is in de meervoudige vertelsituatie geschreven.