Onderwerp:

Het onderwerp in het boek is een beetje een saai onderwerp; de vlucht van een Rus naar Israël, waar hij een vriend tegenkomt die hem altijd al problemen heeft bezorgd.

De Gebeurtenissen:

In het boek is veel aandacht voor gedachten en gevoelens, daarnaast gebeuren er ook veel dingen (het is een dik boek). De sfeer in het boek is een beetje beklemmend, op de positieve manier. Je wordt helemaal meegenomen door het zware leven van Sokolov. Wel raak je in het begin een beetje in de war van alle flash-backs. De gebeurtenissen maakten wel indruk op mij. Het is een boek wat nog wel een paar dagen in je hoofd zit als je het gelezen hebt. De afloop is bijna logisch gezien de gebeurtenissen.

Opbouw:

De opbouw is vrij ingewikkeld door alle flash-backs, ook kom je achter bepaalde dingen pas heel laat achter. Dit maakt het boek een beetje warrig, maar doordat je niet alles weet, wordt je als lezer wel extra meegesleept in het boek.

Taalgebruik:

Het taalgebruik in het boek is niet te moeilijk, het leest goed weg. Er zijn vrij veel beschrijvingen in het boek. Ook wordt er veel stilgestaan bij gedachten en gevoelens en dialogen.

Personages:

De personages zijn redelijk realistisch. Het zijn geen dagelijkse figuren, maar ze doen geen abnormaal gekke dingen. De personages zijn onvoorspelbaar ( vb dat Lev Sokolov wil opblazen, maar dat Sokolov het omgekeerde doet) en allen ook wel sympathiek, behalve zijn baas die hem ontslaat. Om nou te zeggen dat de personages mij beïnvloed hebben vind ik een beetje overdreven, maar moet wel zeggen dat het verhaal me wel bezig heeft gehouden.

Algemeen:

Schrijver: Leon de Winter
Titel: De Ruimte van Sokolov
Jaar 1e uitgave: De Bezige Bij, Amsterdam 1992
Genre: Psychologische Roman
Periode: Jaren ‘90

Samenvatting:

Deel 1 (blz. 9 t/m 177)

Aleksandr Iwanowitsj Sokolov is getuige van een moord die op 23 september 1990 in Tel Aviv plaatsvindt. De moordenaar loopt recht op Sokolov af en deze zegt in het Russisch: “Ik heb niets gezien”. Sokolov denkt dat het zijn oude vriend Lev Lezjawa is. Hij heeft hem, nadat de Oktjabr ontploft is, niet meer gezien. Toen is hij ook ontslagen als raketspecialist. Omdat hij in Israël geen baan kan vinden, is hij weer vervallen in het alcoholisme. Hij heeft Lev voor het eerst ontmoet op de Middelbare School no. 79 in Moskou. Lev was toen zijn intellectuele tegenstander. Sokolov wordt wakker van politiesirenes. Hij wil niet ondervraagd worden omdat hij nare herinneringen heeft aan de verhoren na de ontploffing van de Oktjabr. Ook de leugendetectortest voor een goede baan bij de Israëlische luchtmacht verknalt hij. Op zijn kamer denkt hij terug aan de ramp met de Oktjabr. Hij is toevallig in Israël gekomen (op zijn tiende wist hij pas dat hij een Jood is). Ook Lev is een Jood. De volgende dag wordt hij bijna ontslagen. Ook wordt hem gevraagd om naar het politiebureau te komen. Hij verraadt Lev ook deze keer niet. De compositietekening heeft trekken van Lev, maar mist zijn persoonlijkheid. Lev, die leider van een ruimtevaartproject was, maakte in het verleden ruzie met Maltsev, een kosmonaut, die met zijn vrouw naar bed was geweest. Maltsev werd in ere hersteld en nam toch deel aan de vlucht die op een ramp uitdraaide. De vechtpartij speelde een grote rol in het KGB-onderzoek. Sokolov wilde Lev niet verraden, maar door zijn stilzwijgen was hij verdacht. Daarna begon zijn aftakeling, hij kreeg minder goed werk en zijn vrouw Irina scheidde van hem en nam zijn dochter Natasja mee. Daarna ging hij naar Israël. Als hij terugkomt van het politiebureau, is hij ontslagen. In de kamer naast hem wonen nu een vrouw, Tanja, en haar dochter Emma. Tanja drinkt ´s avonds iets met hem. De avond verloopt harmonieus.

Deel 2 (blz. 179 t/m 290)

De volgende dag blijft hij drinken. Hij denkt aan het einde van zijn huwelijk en de verhoren van de KGB. Hij had Lev feitelijk nooit verraden maar moreel gezien wel. Lev had Irina verleid en Irina vertelt dit aan Sokolov om de onbetrouwbaarheid van Lev duidelijk te maken. Dan schudt iemand hem wakker, het is Lev. Lev wil Sokolov meenemen naar zijn appartement dat ´koninklijk´ is. Channah, de huishoudster, verwelkomt hem en zorgt voor hem. Sokolov slaapt 17 uur. Tijdens een etentje met Lev, zegt deze dat hij zijn handen van hem aftrekt als hij nog één druppel drinkt. Ze spreken over het verleden. Lev heeft in de Verenigde Staten veel geld verdiend, zij het niet helemaal legaal. Sokolovs baan heeft hij te danken aan moord en diefstal van Lev. Lev moedigt hem aan zijn ethische scrupules overboord te zetten en een nieuw leven te beginnen. Hij heeft voor Sokolov een eigen flat gehuurd. In zijn oude kamer komt hij Tanja tegen en vraagt haar ´s avonds met hem te gaan eten. Zij gaat hiermee akkoord. Sokolov richt zijn flat in. Sokolovs gevoelens zijn gemengd. Hij vraagt zich af wat hij Lev verschuldigd is. Tanja gaat met Sokolov mee naar boven maar wil geen seks met hem omdat hij niet besneden is. Ze is uit idealisme naar Israël gekomen en legt de keus bij Sokolov of hij zich laat besnijden of niet.

Deel drie (blz. 293 t/m 328)

Tanja wil met Sokolov trouwen maar dan moet hij zich laten besnijden. Ze wil ook een kind van hem. Sokolov kan niet beslissen. Hij gaat naar Lev en vertelt hem van het bezoek van agent Katsz en van de moord waarvan hij getuige was. Lev geeft geen krimp. Na zeven dagen krijgt hij een uitnodiging van Lev om de nieuwe fabriek waarover hij de leiding krijgt te bezoeken. Zijn fabriek zou op een plek moeten komen van een nieuwe Joodse kolonie en de Arabieren zouden verdreven worden. Daarom wordt de fabriek ook door Israël gesubsidieerd. Sokolov komt er achter dat het een wapenfabriek zal worden. Sokolov werpt morele bezwaren op, waarop Lev antwoordt dat hij alsnog voor de goot kan kiezen. Dat doet hij natuurlijk niet. De nieuwe onderneming heet November Enterprises. Via Lev hoort hij dat zijn eerste vrouw Irina in de problemen zit in Rusland. Ze wil graag met Natasja naar Israël komen. Hij wil eerst een stabiele relatie met Tanja en laat zich besnijden.

Deel vier (blz. 331 t/m 397)

Na zijn besnijdenisoperatie besluit hij Irina en Natasja naar Israël te halen. Lev komt op bezoek en bespreekt met Sokolov de oorlog tussen de Verenigde Staten en Irak. Beiden vragen zich af of Bagdad Scuds op Tel Aviv zal afvuren. Sokolov heeft zich verdiept in de Westerse wapentechnologie en is klaar voor zijn nieuwe baan. Lev komt met het bericht dat hij door een man gechanteerd wordt. Die man moet dood. Lev zet Sokolov onder druk om de moord te plegen. Lev biedt hem een half miljoen aan. Sokolov weigert. Lev chanteert hem met zijn toekomst. Sokolov weet dat hij die klap niet te boven zal komen. Sokolov vermoordt David Koeznadze. Als Sokolov de bom bekijkt, die het huis had moeten laten ontploffen, ziet hij dat de explosieven zouden zijn ontploft zodra het tijdsmechanisme in werking was gezet. Lev heeft hem dus willen vermoorden. Hij wil naar Tanja gaan om alles op te biechten. Buiten zijn appartement ziet hij een sigaar van Lev liggen en hij monteert de springstof onder diens auto. Dan gaat hij terug naar het ziekenhuis.

Later (blz. 401 t/m 411)

Natasja viert haar verjaardag op het dakterras van het Carlton Hotel in Tel Aviv. Sokolov is een rijk man omdat hij en Lev bij het contract een wederzijdse levensverzekering hebben afgesloten. Het bedrijf floreert. Tanja en Irina worden nooit vriendinnen maar zijn wel solidair. Katsz is een huisvriend geworden. Het enige dat minder is, is dat Sokolov nog steeds
een verdachte is. Hij heeft verder een gouden toekomst in Israël voor zich.

Plaats en tijd:

Het verhaal speelt zich voornamelijk af in Tel Aviv. Sokolov en Lev maken eenmaal een reis naar de Westbank. De beschrijving van Tel Aviv is gedetailleerd. De beschrijvingen van Moskou, Tomsk en Kaliningrad zijn minimaal. Het zal in de jaren 80 hebben plaatsgevonden gezien de uitvlucht van Russen naar Israël toen het in Rusland slechter ging.

Opbouw:

Het verhaal in Israël speelt zich af in enkele maanden. De chronologische verhaallijn wordt regelmatig onderbroken door flash-backs. Het vertelde speelt zich af tegen de achtergrond van de Golfoorlog in 1991. Ditversterkt de geloofwaardigheid en versterkt het thriller-effect. Het verhaal heeft een gesloten einde. De ruimte van Sokolov is verdeeld in vier delen. Deel één telt 12 hoofdstukken, deel twee 9, deel drie 3 en deel vier 7. Daarna volgt nog het hoofdstuk ‘Later’. Bladzijde 413 is een dankwoord. Het boek is geschreven in het Hij-perspectief.

Personages:

Aleksandr Iwanowitsj Sokolov: Sokolov is de hoofdpersoon in het verhaal. Hij is in feite net zo’n schurk als Lev, maar hij ondergaat eerst zelfkastijding. Zijn principes dienen voornamelijk om zijn dit slechte in toom te houden, zoals bijvoorbeeld zijn alcoholisme. Sokolov beleeft zijn Jood-zijn niet echt. Zelfs zijn besnijdenis vindt niet plaats om religieuze motieven. Hij is een karakter.

Lev Sergejewitsj Lezjawa: Lev maken we alleen maar mee in de gedachten van Sokolov. Lev is een pragmatische schoft. Tegen zijn cynisme is Sokolov slechts één keer bestand, als hij Lev en zijn auto opblaast. Al die andere keren wordt hij door Lev verleid. Hij is een karakter.

Hiernaast zijn er nog een aantal personages die allen typen zijn, door dat er geen uitgebreide beschrijvingen plaatsvinden. Deze personages zijn Irina, Natasja, Emma, Tanja en Katsz

Lev: Lev is de vriend van Sokolov en een grote oplichter.

Irina: Irina is de eerste vrouw van Sokolov die van hem scheidt als hij wordt ontslagen.

Natasja: Natasja is zijn dochtertje.

Tanja: Tanja is de vriendin die hij tegenkomt in Israël en met wie hij een relatie krijgt.

Emma: Emma is het dochtertje van Tanja.

Katsz: Katsz is de politieagent die de zaakjes van Lev en later Sokolov onderzoekt. Hij wordt een vriend van de familie.

Thema en motieven:

In De ruimte van Sokolov gaat het om de band met de Joodse traditie, angst, schuld en schaamte. Het is ook het verhaal van een vriendschap die bestaat door de polariteit van de vrienden en hun verraad. Tevens is het het verhaal van de uit Rusland geïmmigreerde Joden. Het ruimtevaartverhaal en de raketdeskundigheid van Sokolov dragen bij tot het thrillereffect.

Periode:

Ik denk dat dit werk in de jaren 90 geschreven, omdat in het verhaal sprake is van de Golfoorlog en deze was in 1991. Eigen mening:

Het boek is een absolute aanrader. Hoewel het vrij dik is, kost het toch geen noemens-waardige moeite om het boek uit te lezen. (hierbij merk je wel dat verplicht een boek lezen minder prettig is) Het plot is erg verrassend en er zitten leuke wendingen aan. Dat het in het begin lastig is om het boek te volgen wordt later ruimschoots goed gemaakt. Pas dagen later ontdekte ik nog dingen, die ik eerst nog niet door had. Dit geeft ook aan hoezeer je meegesleept wordt door het verhaal. Een hartstikke mooi boek!!