Buitenstaanders door Renate Dorrestein

Beoordeling 3.9
Foto van een scholier
  • Boekverslag door een scholier
  • 4e klas vwo | 2048 woorden
  • 9 november 2006
  • 7 keer beoordeeld
  • Cijfer 3.9
  • 7 keer beoordeeld

Eerste uitgave
1983
Pagina's
198
Geschikt voor
bovenbouw havo/vwo
Punten
2 uit 5
Oorspronkelijke taal
Nederlands
Literaire thema's

Boekcover Buitenstaanders
Shadow
Buitenstaanders door Renate Dorrestein
Shadow
ADVERTENTIE
Studententijd zomerspecial

Heb jij de Zomerspecial van Studententijd de podcast al geluisterd? Joes, Steie, Dienke en Pleun nemen je mee in hun zomer vol festivals, vakanties en liefde. En kijken ook alvast vooruit naar de introductietijd van het nieuwe collegejaar. Luister lekker mee vanaf je strandbedje, de camping of onderweg. 

Luister nu!
Eerste reactie van het boek

Ik heb dit boek gekozen, omdat ik laatst een ander boek van Renate Dorrestein heb gelezen. (Een hart van steen.) Ik vond het zo’n leuk boek, dat ik besloot om nog meer boeken van Renate Dorrestein te gaan halen. Omdat ik het andere boek zo leuk vond, verwachtte ik dus dat deze minstens even leuk zou zijn, of zelfs nog leuker.

Jammer genoeg viel dit boek een beetje tegen in tegenstelling tot het andere boek. Ik vond het eind heel erg tegenvallen. Het begon heel leuk, het ging ook leuk verder en toen kwam het einde. Eigenlijk heeft het einde het hele boek een beetje verpest. Het boek boeide me wel, ik heb het in één uur uitgelezen. Dit kwam vooral door de stijl waarmee het geschreven is. Renate beschrijft dingen heel erg gedetailleerd, maar niet zo gedetailleerd dat het saai wordt.

Samenvatting:

In een afgelegen gebied, ergens in Nederland staat een zogenaamd 'fasehuis'. Hier worden psychiatrische patiënten voorbereidt op het leven in de 'echte' maatschappij. De psychiatrische inrichting ligt een eind verderop in de bossen. Het huis wordt onopvallend geleid door Wibbe, een psychiater die het fasehuis heeft bedacht, en die zich voordoet als het gekke broertje en de klusjesman in huis. Verder wonen er nog vijf mensen in het huis. Agrippina, een oude vrouw die een verleden heeft waarin geweld een grote rol speelde. Ze lijdt aan een hersentumor en heeft ook waanvoorstellingen. Ook drinkt ze bloed van muizen en andere dieren om jong te blijven. Lupo is haar zoon, die uit medelijden met een lelijke vrouw getrouwd en een mismaakt kind heeft gekregen. Toen hij eenmaal weduwnaar was, heeft hij ook zijn eigen kind uit medelijden gewurgd. Ebbe en Biba zijn tweelingzusters. Eerst waren ze een drieling, samen met Sterre, maar die heeft zelfmoord gepleegd met behulp van haar zusters, omdat ze dacht dat er een monster in haar huisde en ze haar zusters daarmee zou besmetten. De drie meisjes komen uit een probleemgezin.

Marrie is een klein mongooltje, ze is bewust later door Wibbe in het fasehuis geplaats en komt uit een tehuis voor ongehuwde moeders. De bewoners van het fasehuis willen de sterfdag van Sterre herdenken en treffen veel voorbereidingen voor het feest.

's Ochtends vroeg zitten Max, Laurie en hun twee zoontjes in de auto op weg naar hun vakantiebestemming: Elba. Max en Laurie hebben niet echt een perfect huwelijk. Max gaat veel vreemd en Laurie kan daar niet tegen, ze heeft liefde nodig. Ook zijn haar zoontjes twee vreselijke jongetjes. Voor de buitenwereld zijn ze een modelgezin. Door een waarschuwingsbord dat door Aggripina van de weg is gehaald, belanden ze met de auto in de sloot. Dan zien ze Marrie en volgen haar naar het fasehuis. Eerst weten ze helemaal niet waar ze terecht zijn gekomen, Max wordt in een bed gelegd en als hij weer bijgekomen is, probeert hij Ebbe te versieren. Laurie komt er inmiddels achter dat Max haar al een hele tijd bedriegt en probeert bij wijze van wraak een relatie met Lupo aan te knopen, de jongetjes gaan achter Marrie aan en pesten haar. (Ze hangen haar op, laten haar modder eten!)
Wibbe trekt hun auto met een oude tractor uit de sloot en vertelt Max alles over de situatie. Ze willen weer verder met de auto, maar die begeeft het opnieuw.
Hij moet naar het dorp om gerepareerd te worden. Inmiddels gaan de voorbereidingen van het feest door. Lupo schiet Evertje Polder, de hond van Aggripina dood en Laurie probeert Lupo te verleiden. Aggripina wil het bloed van de jongetjes gaan drinken. Door dat herdenkingsritueel 's avonds worden Max en Wibbe onrustig, ze worden opgesloten in de kelder en op zolder. Ondertussen is Agrippina verdwenen, net als de jongetjes. Iedereen gaat Agrippina zoeken in het bos, omdat ze bang zijn dat ze het bloed van de jongetjes gaat drinken. Maar de jongetjes zitten bij Marrie in de kamer om haar een lesje te leren (ze vermoorden haar huisdier).
Laurie verdwaald in het donkere bos en komt bij de psychiatrische inrichting uit. Als ze heeft verteld wat zich in het fasehuis afspeelt, piept een psychiater Wibbe op en bedreigt hem met zijn ontslag. Daardoor vertelt Wibbe dat Laurie ook gek is geworden en onzin uitkraamt. Ze krijgt een kalmerende injectie. Dan worden Max en Wibbe vrijgelaten en wordt Aggripina met een aanval in bed gevonden. Ze moet vervoerd worden naar de inrichting.
Laurie heeft de hele nacht geslapen door het kalmeringsmiddel en als ze wakker wordt, zit ze in de auto op weg naar vakantie. Je weet dus niet of ze er zijn geweest of niet, want haar man beweert dat ze heeft gedroomd!


Thema en motieven

Er zijn meerdere motieven in het boek. De eerste is krankzinnigheid, wat in dit boek centraal staat. Alle personen in dit boek zijn krankzinnig. De mensen uit de ‘echte’ maatschappij, zo ook de mensen in het ‘fasehuis’. ‘’Agrippina hield bovendien van vers bloed. Velen vermoedden het, maar niemand wilde echte zekerheid. Alleen Evertje Polder was op de hoogte van de feiten.’’ Blz. 10 (Evertje Polder is haar kat.)
‘’Luister,’ had ze de volgende ochtend aan het ontbijt gezegd, ‘we gaan dit kind grootbrengen zonder te weten of het een jongetje of een meisje is.’
‘Het interesseert me geen biet,’ had Ebbe gezegd terwijl ze een haar uit haar havermout viste.’’ Blz. 53

Ook wanhoop is een motief in dit boek. Laurie is zo wanhopig dat ze zich opdringt aan een gek, Sterre is zo wanhopig dat ze zelf moord pleegt en Agrippina is zo wanhopig angstig dat ze oud wordt, en daarom drinkt ze bloed.
‘’ ‘Kijk uit!’ schreeuwde de oudste. ‘Jawel!’ schreeuwde Agrippina. ‘Niet in zijn pols! Daar zit een slagader! Dan bloedt hij dood!’ Geschrokken trekt de jongste zijn arm terug. Het mes schramde zijn vlees. ‘Wat dom van me’, zei Agrippina bevend. Ze moest heel voorzichtig zijn.’’ Blz. 113

Het thema van dit boek is ‘identiteit’. In het begin denk je namelijk verkeerde dingen over personen, omdat andere personen ze verkeerd beschrijven. Bijvoorbeeld Wibbe, die eigenlijk psychiater is. In het begin denk je dat Wibbe zelf ook geestelijk gestoord is, maar later blijkt dat hij de enige is die níet gestoord is. ‘’Misschien laten we hem te veel merken dat we hem niet voor vol aanzien, dacht Lupo, hurkend bij de verongelukte auto. Dit gaat over Wibbe, die dus juist niet gestoord is. Ook over de man van Lauri, Max, weet je niet of hij juist gek is of ‘normaal’.
Ook over Ebbe, Biba en Sterre heb ik zo mijn twijfels. ‘’Sterre kon zich niet meer bewegen. Ze wilde gillen, maar het had haar stem al genomen. ‘Ik kan het niet,’ snikte Ebbe. ‘Hou me vast,’ zei Biba. En met Ebbes armen om haar middel, duwde ze haar zuster van het dak.’’ Blz. 135. Want wie is hier nou gek? Ebbe en Biba duwen hun eigen zus van het dak af. Maar Sterre drong er op aan om het te doen…

Twee verwerkingsopdrachten

Kies 3 passages uit het boek die een belangrijke persoon goed beschrijven. Licht je keuze toe.

‘’Max voerde Laurie min of meer met geweld naar buiten. Hij moest gezien hebben hoe Lupo naar haar keek, dacht ze blij. Ze voelde zich, nou ja, ze voelde zich in één woord geweldig.’’
Blz 119. Ik heb deze passage gekozen, omdat deze twee zinnen eigenlijk het hele karakter beschrijven. Hierin zie je gelijk hoe erg ze haar man probeert te zieken, hoe blij ze is als haar man jaloers is. Je kunt dus min of meer hieruit opmaken dat ze erg graag in de aandacht wil staan.

‘Jezus, Lauri, hang nou niet de onnozele maagd uit. Je zou toch niet willen dat ik je iedere scharrel opbiechtte? Wat heb je toch aan zulke eerlijkheid? Een keertje plat gaan heeft toch niets met je huwelijk te maken’? Groot en knap en lachend stond hij voor haar. Ze kon hem wel op zijn arrogante gezicht slaan. ‘Hoelang is dit al gaande?’ Kraste ze. ‘Godnogaantoe mens,’ zei Max, ‘er is helemaal niets gaande. Ik zie alleen geen reden waarom we elkaar met onze scharrels zouden vervelen.’ Zijn gezicht kreeg weer de gebruikelijke geïrriteerde uitdrukking.’’ Blz. 120
Deze passage heb ik gekozen, omdat je zo heel duidelijk ziet hoe Max over liefde denkt. Hij denkt dat een huwelijk er alleen is voor de kinderen en om een goede reputatie op te houden bij de buren, etc. Hij geeft niets om Laurie, hij geeft alleen maar om zichzelf.

‘’Na zijn vijfenzeventigste hield de Allesplakker op, seksueel te functioneren. Hoe kon hij ook opgewonden raken van zo’n verloederd vod als Agrippina, klaagde hij. Hij kocht een herdershond en richtte hem af. ‘Wat een moeite moet ik doen om bij jou nog iets te beleven,’ zei hij terwijl de hond Agrippina naaide. Vierendertig was ze nu en terwijl ze geknield op de grond voorover lag, waren er bij haar scheiding een paar grijze haren te zien. Ze liet ze pikzwart verven en nam driemaal daags wisselbaden om haar borsten stevig te houden.’’
Blz. 85. Deze passage geeft heel goed weer hoe slecht Agrippina’s verleden is en hoe ze zo verknipt is geworden. Ook snap je via deze passage waarom ze zo met haar uiterlijk en leeftijd bezig is.

Aan welke persoon uit het boek vond je het symphathiekst? Waarom? Licht je keuze toe aan de hand van citaten.

Ik vonde Ebbe en Biba, de tweeling, het meest symphatiek. Dat waren ten eerste de meest normale personen in het boek. Ook leken ze wel de enige twee te zijn die echt wisten wat liefde betekende. Verder geven ze om alle andere in het ‘fasehuis’, wat je ook duidelijk merkt.
‘’’Ze is weg,’ fluisterde Biba. ‘Ze is weg. Ze is weg.’ ‘Ja,’ zei Ebbe. Ze huiverde. Ze had de zomer lang op Sterre ingepraat. Woorden, woorden, woorden. Ze was gewend dat met woorden alles te regelen viel. Ze had er tot op het laatst op vertrouwd dat Sterre de redelijkheid zou inzien. ‘We zijn tekortgeschoten,’ zei Biba. Ze had de zomer lang uit alle macht van Sterre gehouden, met al haar kracht had ze haar met liefde omringd. Het was niet te accepteren dat zoveel liefde geen veilig huis om iemand heen bouwde, dat zoveel liefde nog onvoldoende was. Blz. 133

‘‘Ik zal je een voorbeeld geven,’ zei Biba tegen Max. Knip, zei haar schaar. ‘Ik hou van Lupo.’Knip, zei haar schaar. ‘Ik hou van Mar.’’ Blz. 51

Eindoordeel

Het boek is op een bepaalde manier geschreven, die me erg aantrekt. Ze gebruikt korte zinnen, waarin normale taal wordt gebruikt. Ook wordt er duidelijk aangegeven wanneer er een terugblik in de tijd wordt gegeven (‘’Zo was het destijds verdergegaan:’’ blz. 54).
Het hele boek lang lees je over de ongelukkige verledens van de mensen in het ‘fasehuis’. Ik vind psychologische thrillers zoals deze altijd erg leuk, omdat ik het interessant vind om te zien hoe en waarom een mens geworden is zoals ze is. Maar behalve dat ik het interessant vindt, greep het me ook wel aan. Want de dingen die Agrippina bijv. zijn aangedaan (misbruikt door een hond, fysiek en lichamelijk gekweld door haar man) komen in het echt ook jammer genoeg vaak voor. Het is dus best aangrijpend om te lezen hoe verknipt mensen kunnen raken voor de rest van hun leven, dankzij andere mensen.
Het is een erg origineel verhaal, met ook een erg pakkende en originele titel. ‘Buitenstaanders’. Het heeft namelijk veel verschillende betekenissen. Ten eerste zijn Max en zijn gezien buitenstaanders tegenover het fasehuis. Maar andersom geldt hetzelfde. Sterre was een buitenstaander van haar drielingzusjes Biba en Ebbe. Verder is Wibbe een buitenstaander van de andere mensen in het fasehuis: hij is als enige niet krankzinnig.
Renate Dorrestein probeert met deze titel duidelijk te maken dat er meer zorg voor psychisch gestoorde patiënten moet komen. In dit boek laat ze zien dat ‘normale’ mensen ook niet zo normaal zijn en dat geestelijk gestoorde mensen ook gewoon ‘normaal’ in de samenleving kunnen leven.

Bij de boeken van Renate Dorrestein word je al gauw in het boek getrokken, je krijgt dan een gevoel alsof je er zelf echt bij geweest bent. Ik ben absoluut van plan om nog veel meer boeken te gaan lezen van Renate Dorrestein. Ik geef dit boek een 9,5.

REACTIES

Er zijn nog geen reacties op dit verslag. Wees de eerste!

Log in om een reactie te plaatsen of maak een profiel aan.

Andere verslagen van "Buitenstaanders door Renate Dorrestein"