Alleen vmbo'ers gezocht! Waar denk jij aan bij duurzaamheid? Vul de vragenlijst in en maak kans op een Bol.com bon van 15 euro

Meedoen

Beatrijs door Onbekend

Beoordeling 4.6
Foto van een scholier
  • Boekverslag door een scholier
  • 5e klas havo/vwo | 2481 woorden
  • 25 januari 2015
  • 5 keer beoordeeld
  • Cijfer 4.6
  • 5 keer beoordeeld

Boek
Auteur
Genre
Taal
Nederlands
Vak
Eerste uitgave
1963
Pagina's
134
Geschikt voor
vwo
Punten
2 uit 5
Oorspronkelijke taal
Nederlands
Onderwerpen

Boekcover Beatrijs
Shadow

De Marialegende Beatrijs - geschreven rond 1270 - wordt algemeen beschouwd als het hoogtepunt van onze middeleeuwse vertelkunst. Het verhaal geeft een goed beeld van de belangrijke rol die Maria in de geloofsbeleving van de middeleeuwse mensen speelde.
 

Drie vormen van liegt beheersen de gebeurtenissen. De lichamelijke liefde die de non Beaterijs tot z…

De Marialegende Beatrijs - geschreven rond 1270 - wordt algemeen beschouwd als het hoogtepunt van onze middeleeuwse vertelkunst. Het verhaal geeft een goed beeld van de belangrijke…

De Marialegende Beatrijs - geschreven rond 1270 - wordt algemeen beschouwd als het hoogtepunt van onze middeleeuwse vertelkunst. Het verhaal geeft een goed beeld van de belangrijke rol die Maria in de geloofsbeleving van de middeleeuwse mensen speelde.
 

Drie vormen van liegt beheersen de gebeurtenissen. De lichamelijke liefde die de non Beaterijs tot zonde brengt, de moederliefde die haar naar een nieuwe zonde leidt en haar liefde tot Maria die de zonde opheft. Ontrouw, trouw, berouw, genade en ontferming zijn de voornaamste motieven in dit prachtige verhaal. 

Beatrijs door  Onbekend
Shadow

Uittreksel



De legende Beatrijs is een exempel, waarin de (zondige) mens getoond wordt, hoe groot de macht is van Maria. De verering voor Maria neemt in het middeleeuwse denken - een hoofdzakelijk religieus denken - een grote plaats in. Zij symboliseert de Moeder, die allen liefheeft en genadevol is voor degene die berouw toont over zijn zonden.



Zij is het die 'pleit' bij God, voor de mens die in handen is gevallen van de duivel. Voor deze mens is er slechts uitkomst door voorspraak van Maria (zó bij Theophilus , zó bij Mariken van Nieumeghen ). In Beatrijs zullen we lezen dat de non dagelijks blijft bidden 'die seven ghetiden van onser vrouwen'; deze trouw aan Maria zal haar uiteindelijke redding zijn.



De dichter heeft van broeder Gijsbrecht een verhaal gehoord over een non die kosteres is in een klooster. Alhoewel hij (de dichter) er weinig mee verdient, zal hij het mirakel terwille van Maria vertellen.



De non is zeer deugdzaam: hoofs en vlijtig. Haar taak omvat het luiden van de kerkklok, het verzorgen van de kaarsen en de kerkelijke ornamenten. Bovendien wekt zij de kloosterlingen. Maar zij kent de liefde en als de duivel deze aanwakkert, kan zij de kracht ervan niet weerstaan. Zij schrijft aan haar geliefde, die zij sinds haar twaalfde jaar kent, een brief. Als de jongeling die zij liefheeft, gekomen is, spreken zij af dat ze samen zullen weggaan. Beatrijs zal over acht dagen op hem wachten onder de eglantier. Op de vastgestelde avond doet Beatrijs voor het laatst de ronde; alle kloosterlingen zijn al naar de slaapzaal.



Zij bidt tot God: ze heeft vergeefs getracht haar begeerte naar liefde te bedwingen. Dan gaat ze naar het Mariabeeld, waar zij haar kloosterkleed aflegt en de sleutels ophangt vóór het beeld, zodat ze dadelijk zullen worden opgemerkt.



Buiten staat de jongeling reeds te wachten. Hij heeft kledingstukken voor haar gekocht in de stad, en ook sieraden. De blauwe gewaden staan haar beter dan de grauwe kloosterkleding. Verrukt kust hij zijn geliefde. Dan zet hij haar voor zich op het paard, waarna ze onopgemerkt de plek verlaten. Bij het aanbreken van de dag voelt Beatrijs zich al schuldig dat zij nu de prime niet luidt. Wat zal haar lot zijn; vertrouwen op de wereld heeft zo weinig zin! De jongeling echter wijst elke aarzeling af: hij zal haar tot in de dood liefhebben.



Hij heeft zóveel geld, dat ze minstens zeven jaar kunnen leven zonder zorgen. Dan stelt hij haar voor het spel der liefde te spelen; de prachtige natuur zal hen omringen. Fel wijst zij dit voorstel van de hand: het is nu niet het moment daarover te spreken. Buiten in het veld bedrijft de vrouw die er haar geld mee verdient de liefde, maar niet zij, Beatrijs!



In de stad waar zij komen, wonen ze zeven jaar. Twee kinderen worden geboren. Op het eind van de zeven jaar komt tussen de geliefden verwijdering: het geld is op en alle bezittingen zijn ingeruild.



In deze situatie verlaat de man het huis, Beatrijs en de twee kinderen aan hun lot overlatend. Moeilijke jaren breken aan: Beatrijs kan haar kinderen onderhouden van het geld dat zij verdient met prostitutie. Zeven jaar leeft zij in ontucht, echter dagelijks Maria biddend om uitkomst. Veertien jaar heeft Beatrijs een zondig leven geleid, waarvan zeven jaar in zware zonde. Dan komt zij in de buurt van haar oude klooster.



In het gesprek met een weduwe bij wie ze blijft overnachten, vraagt Beatrijs hoe het is met de kosteres die veertien jaar geleden is gevlucht.



De weduwe antwoordt gebelgd dat er geen betere non is dan de kosteres die altijd stipt haar werk doet. De weduwe bedoelt inderdaad Beatrijs. 's Nachts hoort Beatrijs een stem, die haar beveelt terug te gaan naar het klooster. Ze meent echter dat de duivel haar weer wil misleiden; tot driemaal toe wordt het bevel herhaald. Na deze drie maal in drie opeenvolgende nachten is de macht van de duivel ongedaan gemaakt en begrijpt Beatrijs dat zij op Maria mag vertrouwen.



In het klooster vindt zij alles terug, zoals zij veertien jaar geleden heeft achtergelaten: geen van de kloosterlingen heeft haar gemist, want Maria heeft in al die jaren haar taak waargenomen.



Beatrijs is weer non! In feite is het verhaal hier geëindigd. In het vervolg vernemen we hoe het met de kinderen afloopt: zij worden door de weduwe verzorgd op advies van de abdis van het klooster, die de vergoeding op zich neemt.



Beatrijs ten slotte leeft nog in groot berouw.



Als de abt zijn jaarlijks bezoek aan het klooster brengt, weet Beatrijs niet wat ze zal doen. De duivel tracht haar te beïnvloeden dat ze haar zonden verzwijgt. In het gebed ziet zij een jongeling voorbijgaan, gekleed in het wit. In zijn arm draagt hij een kind, waarvan zij meent dat het dood is. De jongeling gooit een appel omhoog en vangt die weer op, een spel waarmee hij het kind tracht te vermaken. Beatrijs vraagt hem waarom hij dit doet: het kind is immers dood. De jongeling antwoord haar: 'Inderdaad, non, gij zegt de waarheid: het kind begrijpt volstrekt niets van mijn spel; het is dood en hoort noch ziet iets. Volkomen op dezelfde wijze echter weet God niets van uw bidden en vasten, zolang gij uw zonden niet opbiecht. Ga naar de abt en vertel hem uw zonden. Pas op de duivel die u bedriegt'. Dit visioen doet haar besluiten naar de abt te gaan. De abt verleent haar absolutie. Hij zegt haar dat hij het mirakel overal zal vertellen, maar zó dat niemand zal weten dat de non die in zonden heeft geleefd, Beatrijs is. De abt zal de twee kinderen verzorgen: ende si worden twee goede man. Nu pas vernemen we dat'haer moeder hiet Beatrijs'. De sproke eindigt dan met gebed: 'Dat Maria moet wesen ons vorsprake int soete dal*/daer god die werelt doemen sal. Amen.'





Analyse



Titel



Het boek heet Beatrijs omdat de hoofdpersoon Beatrijs heet. Maar de titel heeft meer in zich. Beatrijs betekent in het Latijn ‘gelukshebber’, en dat is ze ook. Nadat ze uit het klooster gevlucht is, wil ze haar geluk in wereldse begeerten zoeken. Naar zeven jaar in rijkdom en geluk met haar man geleefd te hebben verlaat haar man haar en moet ze haar geld verdienen als hoer. Ze ontdekt dan pas dat het echt geluk alleen bij God te vinden is, en dat de wereldse liefde geen echte liefde is. Ze denkt dat ze niet meer terug naar het klooster kan, maar ze vergeet dat er bij God altijd een weg terug is. Zo vindt ze haar echte geluk in het klooster.





Genre



Beatrijs is een middeleeuws verhaal en een mysterie.





Thema



De thema’s van het boek zijn: wereldse liefde, en mariaverering.



De motieven voor wereldse liefde zijn: de vriendschap met haar vriend, en haar leven als hoer in de stad. De motieven voor mariaverering zijn: het beeld in het klooster, de zeven getijden gebeden, en de taakovername als kosteres van Maria.



Vertrouwen, Spijt & Vergevingsgezindheid:



Maria heeft een enorm groot vertrouwen in Beatrijs. Ze neemt haar plaats in het klooster in en vertrouwd er dus min of meer op dat ze terug komt. Maria weet ook dat Beatrijs spijt krijgt van haar zondige leven. Het zondige leven met een man, daar heeft ze zelf voor gekozen maar het leven als prostituee heeft ze gekozen voor haar kinderen.



Hoe zondig Beatrijs ook geleefd heeft, Maria zal altijd een goed woordje voor haar doen bij God (zelf kan ze mensen namelijk niet vergeven). Als ze bij de weduwe is en de boodschap krijgt dat ze terug moet keren naar het klooster weet ze dat haar gebeden zijn verhoord. Wanneer ze terug is in het klooster en gebiecht heeft zijn alle duivelse invloeden verdwenen. God heeft haar helemaal vergeven.





Motieven



- Trouw, aan Maria, wat Beatrijs haar hele leven heeft. En trouw van de geliefde van Beatrijs aan haar. Die trouw werd beloofd voor een leven maar die belofte werd gebroken.



- Maria en God, zij zijn onvoorwaardelijk goed. Daarom wordt misschien aan het gedeelte dat Beatrijs met haar geliefde samenwoont zo kort besproken. In die tijd denk Beatrijs waarschijnlijk niet of nauwelijks aan Maria en God. Het verhaal is tenslotte geschreven in de tijd dat geloof en God heel belangrijk waren.



- Mariaverering: Beatrijs is gered door Maria, omdat ze al die tijd tot Maria bleef bidden.



- De angst voor schande: Beatrijs ging de prostitutie in, omdat ze anders moest bedelen. Prostitutie was een minder grote schande dan bedelarij



- Symbolische getallen:



- 7 : Ze bleef twee keer zeven jaar weg en ze zij iedere dag trouw de zeven Mariagebeden.



- 3 : Dat is het heilige getal; Beatrijs werd drie keer geroepen door God dat ze moest terugkeren naar het klooster en pas na de derde keer deed ze het.



- Droom / visioen: Beatrijs krijgt een keer een droom, dat ze naar het klooster moet gaan, en een keer een visioen, van de man met het dode kind op zijn arm.



- Symbolische kleur:



- Blauw: Beatrijs krijgt van haar vriend hemelsblauwe kleding. Blauw is de kleur van Maria.



- zonde / biecht / vergiffenis: Na alle zonden had Beat rijs gebiecht en werd het haar vergeven.



- Het toegeven aan de liefde met zondigheden: Beatrijs was zo verliefd dat ze daarvoor wel wilde zondigen (en later werd ze weer vergeven).





Opbouw



Het begint met een opmerking van de verteller dat het dichten hem eigenlijk niet veel oplevert maar dat hij toch iets moet doen. Het verhaal van Beatrijs was heel bijzonder en hij vertelt het om Maria te eren.





Tijd



Het verhaal is chronologisch verteld.





Vertelde tijd



Het verhaal beslaat iets meer dan veertien jaar. Ongeveer een week vanaf het moment dat ze haar geliefde een brief schrijft tot het moment dat ze het klooster verlaat. Dan zeven jaar met haar geliefde. Dan keert het geluk, haar geliefde verlaat haar. Dan zeven jaar als ze in zonden leeft. Na zeven jaar kan ze het niet meer aan gaat ze bedelen en door het land zwerven. Dan komt ze bij het klooster en duurt het drie of vier dagen voor ze weer terug is in het klooster. Vrij kort daarna komt de abt op bezoek en biecht ze bij hem. De abt vindt het een geweldig verhaal. Hij zal het aan iedereen vertellen maar hij zal de naam van de non niet noemen. Dan eindigt het levensverhaal van Beatrijs. Het boek eindigt met een stukje over wat er van haar kinderen geworden is.





Ruimte



Het verhaal speelt voor een klein gedeelte in het klooster. Waar zij met haar geliefde woonde is niet bekend. Dan wordt ze prostituee in een veld. Ze gaat zwerven door het land en komt bij een weduwe in huis (heel even) voordat ze terug gaat naar het klooster.



Van alle plekken is niet bekend waar ze liggen. Ook is niet bekend welk land Beatrijs doortrekt.





Personages



De hoofdpersoon uit het verhaal is natuurlijk Beatrijs. Van andere personen uit het verhaal komen we niets te weten. Van Beatrijs weten we dat ze een meisje van adellijke afkomst is die in het klooster al snel promoveert tot kosteres. Uit het verhaal blijkt niet hoe oud ze is, maar je kunt het wel ongeveer schatten. Volgens een franse versie is ze 19 jaar als ze in het begin van het verhaal zich in het klooster bevindt. Dit leid je af uit het feit dat een non op haar 12e jaar haar intrede doet in een klooster. Beatrijs was al snel gepromoveerd tot kosteres en dat zou volgens de franse versie 7 jaar later zijn. Tot welke kloosterorde ze behoort is niet duidelijk.



Een verder belangrijk persoon in het verhaal is Beatrijs’ vriend. Hij wil Beatrijs weghalen uit het klooster, en met haar in een afgelegen stad wonen, maar zeven jaar later laat hij haar in de steek. Beatrijs is erg vroom. Als ze samen met haar vriend de wereld in gaat blijft ze de zeven getijden tot Maria bidden. Ze beseft haar zonden heel goed, en blijft Maria om vergeving vragen. Ze is ook erg betrouwbaar, en ijverig, want al snel nadat ze in het klooster treedt promoveert ze tot kosteres. Ook de weduwe waar ze overnacht spreekt veel goede dingen over haar. Ze zegt in regel 607 zelfs dat haar ziel zo zuiver is als die van een non maar zijn kan.





Stijl



Er wordt heel beschaafd tegen elkaar gesproken, echt oud taalgebruik. Zoals in het stukje dat Beatrijs en de jongen net onderweg zijn en even rusten in het veld:



J: Laat ons het liefdespel spelen.



B: Wat zegt u, onbehouwen pummel! (...) God moge u straffen omdat u dit vroeg. (...) Ik ben gekwetst dat u het me nu voorstelt.



J: Liefste wees niet boos. Het was Venus die mij hiertoe aanzette. God moge me straffen als ik er ooit nog eens over begin.



B: Dan vergeef ik het u. U bent mijn toeverlaat, meer dan wie ook op aarde.



In deze tijd zou deze dialoog heel anders lopen.



Het is soms best moeilijk te lezen, omdat we die woorden niet meer gebruiken.





Tekstbelevingsverslag



Het onderwerp



De onderwerpen zijn godsdienst en prostitutie.





De gebeurtenissen



De belangrijkste gebeurtenissen in het boek zijn dat Beatrijs het klooster verlaat en dat als ze weer teruggaat naar het klooster ze in visioenen hoort dat Maria al haar werk heeft overgenomen. Ik vind de gebeurtenissen eerlijk gezegd nogal ongeloofwaardig; het is erg onwaarschijnlijk dat niemand heeft gemerkt dat Beatrijs veertien jaar niet in het klooster aanwezig is geweest en dat Maria haar handelingen heeft overgenomen.



De gebeurtenissen worden wel heel duidelijk verteld; de schrijver legt alles goed uit en ik hoef weinig verbanden te leggen. Dit vind ik zeer prettig.





De opbouw



De opbouw is chronologisch en niet ingewikkeld opgebouwd. Het is makkelijk te begrijpen, het enige moeilijke aan het boek is het taalgebruik.





De personages



Ik kan me goed inleven in de hoofdpersoon Beatrijs, ik snap waarom ze de prostitutie in gaat. Beatrijs is het belangrijkste personage in het boek, en ook het enige personage dat constant voorkomt. Ze reageert niet voorspelbaar, je zou denken dat ze liever gaat bedelen dan de een prostituee worden, maar het is juist andersom.





Conclusie



Ik vind het boek Beatrijs een leuk boek met een interessant onderwerp. Het heeft me van het begin tot het eind geboeid maar door het taalgebruik was het wat moeilijker te begrijpen. Wat me stoorde aan het verhaal was dat de wijze les zo nadrukkelijk naar voren kwam en dat God zoveel aangeroepen wordt. Dat vind ik in een verhaal helemaal niet zo nodig. Wat ik wel weer heel goed aan het boekje vond, was dat de personages heel levendig waren.


REACTIES

Er zijn nog geen reacties op dit verslag. Wees de eerste!

Log in om een reactie te plaatsen of maak een profiel aan.

Andere verslagen van "Beatrijs door Onbekend"