Cry freedom door John Briley

Beoordeling 7.7
Foto van een scholier
  • Boekverslag door een scholier
  • 5e klas vwo | 2400 woorden
  • 13 oktober 2006
  • 106 keer beoordeeld
  • Cijfer 7.7
  • 106 keer beoordeeld

Boek
Auteur
Taal
Nederlands
Vak
Eerste uitgave
1987
Pagina's
271
Oorspronkelijke taal
Engels
Verfilmd als

Boekcover Cry freedom
Shadow
Cry freedom door John Briley
Shadow
ADVERTENTIE
Studententijd zomerspecial

Heb jij de Zomerspecial van Studententijd de podcast al geluisterd? Joes, Steie, Dienke en Pleun nemen je mee in hun zomer vol festivals, vakanties en liefde. En kijken ook alvast vooruit naar de introductietijd van het nieuwe collegejaar. Luister lekker mee vanaf je strandbedje, de camping of onderweg. 

Luister nu!
Titel: Cry Freedom
Auteur: John Briley
Uitgeverij: Oxford bookworms
Jaar van eerste uitgave: 1989
Genre: Politiek

Titelverklaring:
De titel ´Cry freedom´ is niet toevallig gekozen. De keuze voor ´freedom´ is heel logisch: het boek gaat tenslotte over de strijd van de zwarte Zuid-Afrikaanse bevolking voor vrijheid. Ze worden onderdrukt door de blanken. Ze moeten in krottenwijken buiten de stad wonen waar de leefomstandigheden armzalig zijn. De blanken hebben de beste banen, terwijl de zwarten maar zien hoe ze rond moeten komen. ‘Cry freedom’ wijst op het feit dat de zwarte bevolking sterk verlangt naar een samenleving waarin ze vrij zijn te doen en te laten wat ze willen, zonder de bemoeienis van anderen. Aangezien het boek gaat over vrijheidsstrijders in Zuid-Afrika die een zo goed als zinloze strijd voeren tegen het ‘blanke systeem’ is de titel goed gekozen.

Thema:
Het thema van het boek is de strijd tegen de apartheid in Zuid-Afrika. In Zuid-Afrika leeft de zwarte bevolking in krottenwijken, terwijl de blanken al het geld, goede banen en luxe bezitten. De hoofdpersonen in dit boek zijn als het ware aanvoerders in deze strijd. Steve Biko is voor een Zuid-Afrika waarin blanken en zwarten in vrede naast elkaar kunnen leven. Hij gelooft in de gelijkheid van mensen. Daarin is hij dus anders dan veel andere vrijheidsstrijders in Zuid-Afrika: hij heeft niets tegen de blanken, hij is het alleen niet eens met hun overheersing. Donald Woods, een blanke, neemt de ideeën van Biko over en zet de strijd na diens dood voort. Een tweede thema uit het boek is vriendschap. Er ontstaat een vriendschap tussen Woods en Biko die normaalgesproken niet zou kunnen bestaan in een land als Zuid-Afrika. Dit boek laat zien dat iets als apartheid vriendschap niet in de weg hoeft te staan.


Tijd en ruimte:
Tijd en ruimte zijn heel belangrijk in dit boek. Dit boek speelt zich af in een specifiek land: Zuid-Afrika. Omdat het hoofdonderwerp in dit boek de apartheid is had dit niet plaats kunnen vinden in bijvoorbeeld Spanje of Mexico. Waar het wel had kunnen plaats vinden is enig ander land waarin een bevolkingsgroep wordt onderdrukt door een andere bevolkingsgroep. Tijd is ook belangrijk, aangezien er 1000 jaar geleden nog geen blanken waren in Zuid-Afrika. Het verhaal speelt zich dus af in het nabije verleden. Het speelt zich niet nu af, omdat het in de verleden tijd geschreven is.
Het verhaal speelt zich telkens af binnen een afgebakend gebied. De plaatsen waar het verhaal zich afspeelt worden genoemd en omschreven. Enkele plaatsen uit het boek zijn Cape Town, een voetbalstadion en een taxi in een krottenwijk. De tijd waarin het verhaal zich afspeelt is een paar maanden.

Personages:
Donald Woods:
De hoofdpersoon in dit boek is Donald Woods. Hij is een blanke Zuid-Afrikaan die schrijft voor een krant. Hij is heel liberaal en staat open voor andere ideeën. Hierdoor is hij ook zo ontvankelijk voor Biko’s ideeën. Hoewel hij open staat voor andere ideeën strijd hij wel voor zijn idealen. Hij luistert wel naar anderen maar als hij ergens van overtuigd is gaat hij daar ook voor. Na Biko’s dood neemt hij zijn rol min of meer over en strijd hij voor een Zuid-Afrika waarin iedereen gelijke kansen heeft.

Steve Biko:
Het tweede personage in dit boek is Steve Biko. Hij is een vrijheidsstrijder en een groot voorbeeld voor de zwarte Zuid-Afrikaanse bevolking. Je kunt hem dus vergelijken met Nelson Mandela. Hij kan goed mensen toespreken en overtuigen. Hij is heel goed in het leiden van een gesprek. Als hij tegen je praat kan hij je precies daar krijgen waar hij je wil hebben. Hij zorgt ervoor dat je uiteindelijk op de dezelfde conclusie komt als zijn eigen conclusie. Hij dwingt je niet iets aan te nemen, maar hij laat het je zelf ontdekken. En dat is juist wat hem zo sterk maakt. Tegelijkertijd zoekt hij altijd het goede in de mens. Daarom is hij ook voor een Zuid-Afrika voor alle mensen, en niet alleen voor de zwarten. Hij gaat heel ver om dit ideaal te verwezenlijken en neemt veel risico’s, wat uiteindelijk zijn dood betekent.


Belangrijke bijpersonen:
Naast deze personages zijn er nog een paar personages die een ondergeschikte rol hebben. Zo heb je Wendy, de vrouw van Woods die hem bijstaat en een echte steun voor hem is. Ntsiki is de vrouw van Biko. Samen met Biko heeft ze een gemeenschapskerk gebouwd waar iedereen welkom is. Ze is ook een grote steun voor Biko en ontroostbaar als hij overlijdt.

Motieven:
Biko heeft zelf het leven in een krottenwijk meegemaakt. Zelf ervaart hij die apartheid, net als elke andere zwarte in Zuid-Afrika. Het is dus logisch dat hij zich tegen de apartheid keert. Maar wat hem anders maakt dan de meeste zwarten die het niet eens zijn met het ‘blanke systeem’ is dat Biko gestudeerd heeft en een slimme man is. Bovendien is het toespreken van mensen zijn sterke punt. Vandaar dat hij als een leider wordt gezien.
Woods is vanaf het begin van het boek liberaal. Hij schrijft dan ook een artikel over de bekende vrijheidsstrijder Biko. Na veel kritiek komt hij in contact met Biko en neemt hij zijn ideeën over. De relatie die dan tussen Biko en Woods ontstaat is bijzonder, maar ook bijzonder hecht. Als Biko vermoord wordt voelt Woods het als zijn plicht om zijn Biko’s werk voort te zetten. Vanaf dat moment zet hij zich helemaal in voor het ideaal van een Zuid-Afrika zonder apartheid. Hij probeert de regering onder druk te zetten en als hij betrapt wordt, wordt hij verbannen. Stiekem schrijft hij een boek over Biko. Om het uit te kunnen geven en omdat zijn gezin voortdurend lastig gevallen wordt door de Zuid-Afrikaanse politie vlucht hij met z’n gezin naar het buitenland.

Perspectief:
Het perspectief ligt in dit boek bij Donald Woods. Het hele verhaal door volg je hem. Je kijkt als het ware mee over de schouder van deze personage. Zijn gedachten worden dus ook niet vertelt. Er wordt voortdurend beschreven wat er gebeurd. Wat je wel over Woods te weten komt is dat hij bijvoorbeeld schrikt of iets raar vindt.

Eindwaardering:
De kaft van dit boek sprak mij niet erg aan. Ik heb dit boek gekozen aan de hand van de boekenlijst die we gekregen hebben en het commentaar dat we erbij hebben gekregen. Wat me het meest aanspreekt in dit boek zijn de sterke personages van Biko en Woods. Vooral Biko vond ik erg goed. De gebeurtenissen in het boek waren spannend en de sfeer was overal goed omschreven.
Wat ik wat minder vond is het begin. Het duurt vrij lang voordat het boek opgestart is. Maar aan het einde van het boek weet je dat eigenlijk al niet meer. Ik dacht daar pas weer aan toen ik mijn verslag aan het schrijven was.
Het boek was heel realistisch, en dat is iets dat een boek over dit onderwerp nodig heeft. Het onderwerp zelf vind ik ook best interessant. Ik begrijp dat ze dit boek verfilmd hebben. Ik vind het dus een goed boek.

Een interview met Donald Woods:
Waarom ben je zo’n aanhanger van Steve Biko geworden?
Ik ben niet zo zeer een aanhanger van Steve Biko, maar meer een bewonderaar. Het eerste waarmee hij indruk op mij maakte was zijn overredingkracht. Hij redeneerde zo rustig en helder dat je hem wel moest geloven. Hij wist precies wat hij wilde en waar hij je wilde hebben, en hij kreeg je ook altijd daar. Wat ik ook erg knap vond is dat hij zonder geweld zijn doel probeerde te bereiken. De Zuid-Afrikaanse regering zag hem niet voor niets als een bedreiging. Hij had de mogelijkheid de hele zwarte bevolking te mobiliseren met één toespraak. Steve leefde echt voor zijn idealen, en ik vind dat dat veel meer zou moeten gebeuren. Daarbij kwam natuurlijk ook dat hij gelijk had.

Accepteerde de zwarte Zuid-Afrikaanse bevolking je als blanke vrijheidsstrijder?
Toen ik voor het eerst door Biko mee een krottenwijk in werd genomen werd ik heel raar aangekeken. Dit gebeurt nu eigenlijk nog steeds. Dat is ook niet gek, omdat ik eigenlijk tegen mijn eigen luxe strijd. In het begin werd ik ook zeker niet geaccepteerd. Men vertrouwde mij niet. Maar ik merk dat naarmate mijn boek bekender wordt mensen me toch beter accepteren.

Waarom ben je gevlucht, je had toch ook kunnen wachten tot je banningsschap erop zat?
Nee, dat kon ik niet. Ik en mijn familie werden voortdurend bedreigd en lastiggevallen. We waren ons leven niet zeker. Daar kwam nog bij dat als ik gedood zou worden mijn boek nooit uitgegeven zou worden. Het mocht niet zo zijn dat Steve voor niets gestorven was. Bovendien was er dan de komende jaren nog steeds niets gebeurd.

Wat is volgens jou de oplossing van de apartheid in Zuid-Afrika?
Ik denk niet dat de apartheid zo makkelijk op te heffen is. Aangezien al het geld in Zuid-Afrika bij de blanken zit moeten die volledig meewerken. De eerste stap is dat blanken en zwarten weer met elkaar moeten gaan praten. Daarnaast moeten de zwarten gewoon met rust gelaten worden maar wel alle mogelijkheden krijgen om hun eigen maatschappij op te bouwen. De zwarten willen niet opgenomen worden in de witte samenleving. Ze willen een eigen samenleving. Om dat op te bouwen is geld nodig. Geld dat van de blanken moet komen. Eer dat die zover zijn dat ze het vrijwillig afgeven zijn we weer een heel eind verder. Maar ik zie er niets is het van hen af te pakken. Wat we willen is dat blanken en zwarten samen leven, en niet tegen elkaar strijden.

Titelverklaring:
Cry Freedom= huilende vrijheid. Ik denk dat het boek deze titel heeft omdat er heel veel voor moest gebeuren om de echte vrijheid te krijgen. En nog steeds wordt er gestreden voor deze vrijheid. Duizenden werden gedood, als slachtoffer van de ongelijkheid of als strijder voor gelijkheid. In dit boek kan je dit direct aflezen aan het feit dat Biko en Mapetla vermoord werden en Woods zijn huis en wortels met zijn gezin achterliet.

Belangrijkste personen:
Donald Woods
Donald is een witte Afrikaan en de uitgever van The Daily Dispatch, een belangrijke ‘witte’ krant in Zuid-Afrika. Donald is getrouwd, geeft veel om zijn vrouw en vijf kinderen. Hij veranderd erg in de loop van het boek. Op het begin is hij liberaal en op het laatst strijd hij hard voor een samenleving waarin zwart en wit met elkaar leven. Hij luistert goed naar Steve en discussieert met hem. Donald is een open persoon, die open staan voor nieuwe ideeen. Na de dood van Steve voelt hij zich verantwoordelijk deze idealen over te nemen en te realiseren. Hij stelt op het laatst zijn idealen boven zijn carriere en riskeert veel door weg te vluchten van Zuid-Afrika om de wereld te laten weten wat daar werkelijk aan de hand was.

Steve Biko:
Steve is een kalme intelligente zwarte Afrikaan. Hij strijd voor gelijkheid tussen zwart en wit. Het is een bekend en bewonderend persoon, die goed groepen kan toespreken en hen vertrouwen geven. Hij was een voorbeeld voor velen in Zuid-Afrika en is dat denk ik nog steeds. Hij zocht het goede in de mens en ging tot het uiterste in zijn idealen verwezenlijken. Hij nam grote risico’s en dat werd uiteindelijk zijn dood.

Wendy:
Wendy is de vrouw van Donald. Zij heeft veel over voor haar man en haar gezin, maar laat Donald ook af en toe relativeren. Zij gaat met hem mee en steunt hem in al zijn daden.

Ntsiki:
Ntsiki is de vrouw van Steve. Samen met hem hebben zij een zwarte gemeenschapskerk opgericht, waarin iedereen welkom is. Zij heeft met Steve twee zoontjes en geeft veel om hen en volgt haar man in al zijn daden. Ze is ontroostbaar als Steve vermoord wordt. Omgekomen door rechtvaardigheid.

Korte samenvatting:
Donald Woods, een liberale journalist en uitgever schreef een stuk over een zekere mr Biko waar hij veel commentaar op kreeg. Het werd Woods aangeraden te gaan kijken in King Williams Town, Biko’s wijk.
Dit is het begin van de vriendschap tussen Woods en Biko. Biko is een gebannen persoon maar neemt grote risico’s om Woods te laten zien hoe de zwarte wereld werkelijk in elkaar steekt. “We geloven in God en Hij wist wat Hij deed toen hij de zwarte man schiep en ook toen hij de blanke man schiep” van Biko maakte de meeste indruk op Woods en langzaam ontwikkelt hij zijn eigen streven mee te strijden voor gelijkheid.
Bij een voetbalwedstrijd en op veel andere gelegenheden spreekt Biko om iedereen te overtuigen van het feit dat ze samen met de blanken 1 Zuid-Afrika konden bouwen die het waard was in te leven door middel van hun eigen kennis en gewoontes.
Nadat er een stuk over King William; Town in de krant heeft gestaan wordt er daar ingebroken. Een getuige herkent detective De Wet. Woods besluit hiermee naar de minister van politiezaken te gaan. Kruger belooft er, tegen verwachting in, zelf onderzoek naar te doen. Maar deze verraadt hem. Woods moet de naam van de getuige geven maar dat doet hij niet. Als wraak valt de politie Woods zijn gezin lastig en ontvoerd Mapetla en Tenjy, twee zwarte werkneemsters van Woods. Een week later hoort Donald dat Mapetla zichzelf opgehangen heeft. Tenjy werd ondervraagt en verteld dat Mapetla gewurgd is tot ze dood ging, net als zij meerdere malen gewurgd is. Maar de rechter besluit dat niemand schuldig is, ondanks de verklaring van Tenjy.
Biko is nog steeds verbannen en wordt betrapt als hij buiten zijn gebied is. Een paar dagen later is Biko dood; vermoord door de politie. De politie ontkende, maar bij het zien van Biko’s lichaam was hier geen twijfel meer over mogelijk. Bij zijn indrukwekkende begrafenis spraken belangrijke mensen, waren duizenden mensen.
Woods gaat door met zijn plannen de Afrikaanse regering onder druk te zetten, wordt betrapt en gebannen. Alle geluiden in huis worden opgenomen en Woods zal komende vijf jaar gevolgd door twee politiemannen door het leven gaan. Ondertussen wordt zijn gezin lastig gevallen. Woods wil vluchten zodat zijn boek wat hij stiekem over Biko geschreven heeft gepubliceerd kan worden. Maar Wendy weigert, tot de kinderen slachtoffer worden.
Undercover en geholpen door twee vrienden kan Woods met zijn gezin Zuid-Afrika verlaten.
Uiteindelijk gaat alles goed en komen ze veilig in Botswana aan.

REACTIES

Log in om een reactie te plaatsen of maak een profiel aan.

J.

J.

Zeer aantrekkelijk

5 jaar geleden

Andere verslagen van "Cry freedom door John Briley"