Emancipatie in de popmuziek

Emancipatie in de popmuziek - Stelling: Uit de geschiedenis van de popmuziek blijkt dat het een voortdurende strijd van emancipatie is.

Inleiding: Wij willen ons betoog houden over de emancipatie in de popmuziek. Popmuziek is immers een belangrijke voor van communiceren. Door popmuziek kun je je betrokken bij een bepaalde groep voelen. Popmuziek kan muziek zijn die enige populariteit geniet, maar tegenwoordig is de beschrijving iets specifieker namelijk: westerse rock ’n roll en al zijn afgeleiden, plus equivalenten in andere culturen.

Natuurlijk denken veel van jullie bij het woord emancipatie aan de strijd van vrouwen om gelijk te zijn aan mannen, maar iedereen vergeet dat emancipatie niet alleen gelijkstelling, maar ook vrijmaking betekend. (Opgezocht in het woordenboek, jawel.) In dit geval draait het om het vrijmaken van muziek. Het niet gebonden willen worden door regels van platenmaatschappijen en de samenleving. Wij willen jullie duidelijk proberen te maken dat de veranderingen in de popmuziek veroorzaakt zijn door een drang om je los te maken van alles wat als normaal wordt beschouwd en alles wat vast staat. We vertellen de geschiedenis van de popmuziek en laten af en toe wat muziek horen om het verschil tussen de verschillende periodes in de popmuziek te laten zien. Ook hebben we een tijdbalk gemaakt om jullie iets duidelijker te laten zien wanneer wat ontstond en wat vooral welke grote veranderingen er plaatsvonden. Popmuziek begon in de jaren vijftig met rock ’n roll, een versmelting van het ‘zwarte’ rhythm and blues en het ‘blanke’ country and western. In die tijd een gewaagde combinatie. Normaal was deze muziek er alleen om er lekker naar te luisteren en niet, zoals bij de rock ’n roll al snel duidelijk werd om je af te zetten tegen de gevestigde orde: ouders, kerk en staat. In de jaren vijftig zette de rock ’n roll echter niet door omdat de sterren uit die wereld verdwenen. Elvis Presley moest in dienst, Chuck Berry moest de gevangenis in en Buddy Holly verongelukte. Rock ’n roll leefde wel voort, maar in een gematigde wat zwakkere vorm met zangers die door de platenmaatschappij werden geselecteerd. De rock ’n roll werd hier ingelijfd door de platenmaatschappij en het was moeilijk om je daar uit te wringen. Hier begint het verhaal van de jaren zestig waar een nieuwe golf van emancipatie begint. De rock ’n roll maakt zich weer los van het dwangbuis van de commercie. Deze golf van emancipatie wordt ingeluid met de komst van the Beatles en The Rolling Stones. Deze groepen creëerden een eigen muziek stijl; de zogenaamde beatmuziek. Deze muziek werd eerst in West-Europa bekend en waaide later over naar Amerika. Deze beweging ging met een razendsnel tempo. In de tijd dat de Britten de wereld overheersten met hun muziek waren er maar twee Amerikaanse stromingen die daar en beetje weerstand aan konden bieden. Dat waren de Soul en de Folk. Soul, een eigentijdse variatie op blues and rhythm met beroemde figuren als The Supremes en Stevie Wonder en Folk; voortgekomen uit de traditionele Amerikaanse Folkmuziek. Hierin waren Bob Dylan en Joan Baez belangrijke mensen. Het waren mede de laatste twee mensen; Bob Dylan en Joan Baez en de zich muzikaal continu vernieuwende Beatles die er voor zorgden dat de popmuziek zich in de jaren zestig zeer snel ontwikkelde. Er vonden veel veranderingen plaats en de meeste veranderingen waren daar om genres te doorbreken. Om niet in het uitgesleten straatje van je voorgangers te blijven hangen. De popmuziek wilde niet ingekapseld worden en zocht telkens nieuwe manieren om zich daar aan te onttrekken. Ook in de jaren zestig ontstond de hippiecultuur. De muziek van deze cultuur is ontstaan uit de aanvankelijk exclusieve surfmuziek ontstaan. Deze richting was de bakermat voor de folkrock en later de avantgardistische muziek. Deze stromingen op hun beurt vormden de wieg voor de hippiecultuur. De mensen die deze cultuur aanhingen schreven en speelden onder invloed van drugs muziek die psychedelica wordt genoemd. Helaas bezorgde deze cultuur zichzelf de ondergang toen de grootste sterren stierven door overmatig druks gebruik. Het was ook rond deze tijd dat de eerste grote popfestivals plaatsvonden. Deze festivals; Woodstock in de V.S. en Kralingen in Nederland werden goed bezocht. Ook dit was een teken dat de jongeren zich meer en meer gingen af zetten tegen hun ouders en andere gezaghebbende. De popmuziek bood hen helemaal een goede manier om dit tot uiting te laten komen. Hiermee wordt duidelijk dat de popmuziek niet alleen een strijd voor zichzelf vocht, maar ook de jongeren de kans gaf om de strijd te vechten. Met die strijd bedoelen we het vrijvechten van gezag. In de jaren zeventig gaat het slechter met de popmuziek. De meeste muziek wordt opnieuw ingepakt door de platenmaatschappijen en er is niemand die van plan is er wat aan te doen. De popmuziek wordt in deze tijd tot een massa-industrie waarin geen plaats voor vernieuwing en originaliteit was. Alles draaide om de commercie en de muziek werd of risicoloos, zoals ABBA of Elton John, of men streefde naar perfectie zoals de symfonische rock van onder andere Pink Floyd en Genesis. Deze muziek bezat vooral integriteit, emotie en ambachtelijkheid. Deze groepen meestal ook al wat langer mee. Uit die groep waren er ook een aantal solisten, zoals Neil Young, Van Morrison en je komt hier opnieuw Stevie Wonder en Bob Dylan tegen. De laatste twee hebben aardig wat muzikale periodes overleefd en toch bleven ze vernieuwend. Het verhaal van Bob Dylan was dat hij niet wilde zijn zoals de andere sterren, maar juist zijn eigen muziek wilde maken. Hij wilde niet tot een massaster worden, maar juist omdat zijn muziek zo eigen was werd hij door zeer veel mensen gewaardeerd en misschien ook wel geadoreerd. In de jaren zeventig was er maar een belangrijke ontwikkeling en dat was de groei in de breedte. Er kwamen zeer veel variaties en verschillende soorten rock en andere stromingen, zoals reggae, funk en disco. Deze stromingen waren meer gericht op de dansvloer en waren geen echte verdieping van de popmuziek meer. Was er dan geen rebellisme in de jaren zeventig? O ja zeker wel, naast alle popmuziek die voor het entertainment zorgde had je nog de hardrock. Deze stroming vernieuwde zichzelf door muziek te maken die steeds harder en ruwer werd. Vooral het harder was dè manier om zich te onderscheiden en om de platenmaatschappijen op afstand te houden. Het was tegen het eind van de jaren zeventig dat de popmuziek, die nu alleen nog maar in de breedte groeide, een nieuwe halt toegeroepen. Er was een nieuwe generatie jongeren die zich beter thuis voelde in de agressieve punkstroming die eerst punk, maar later new wave werd genoemd, met als belangrijkste band Sex Pistols. Deze richting wees direct weer terug naar de essentie van de rock ’n roll, waar het allemaal mee was begonnen: het zich afzetten tegen de gevestigde orde. Ondanks dat in de jaren tachtig de new wave al snel door de commercie in banen werd geleidt en zelfs de harde kern zich aan een marge moest houden had de new wave de mensen weer wakker geschud. Opnieuw kwam avontuur en creativiteit helemaal in trek. Het zorgde voor nieuwe vormen in de popmuziek en zorgde ervoor dat wat oudere vormen, zoals rockabilly en ska weer tot leven kwamen en een nieuwe vorm aannamen. Ook werd nu voor het eerst het gebruik van synthesizers en computers geaccepteerd. Het was een grote doorbaak en vooral nu kunnen we daar de vruchten van plukken: Gigi d’Agostinio, PPK. In de jaren tachtig waren het Depeche Mode en Human League die deze muziek maakten. De door de new wave verdrukte stijlen kwamen ook weer opzetten en maakten de jaren tachtig tot het rijkste popdecenium. Ook al werden de meeste stijlen later weer door platenmaatschappijen ingelijfd; er ontstonden in die tijd zoveel nieuwe stromingen en stijlen dat het bijna onmogelijk was om ze allemaal aan een lijntje te houden. Ook was er de rapper Public Enemy die in de lijn van Elvis Presley, Rolling Stones, Sex Pistols. Hun teksten waren shockerend en hun gedrag was militant. Hiermee zetten ze een nieuwe trend, die van de rap. De jaren 90 worden getypeerd door een oppervlakkig karakter. Er wordt niet echt geshockeerd, doordat de commercie een grote rol speelt in deze jaren. Goede voorbeelden van deze oppervlakkigheid zijn sterren als Mariah Carey, Britney Spears en groepen als de Bacstreet Boys en de Spice Girls. In de jaren 90 zijn er ook groepen die er alleen maar zijn om uitgemolken te worden. Kortweg alleen maar voor het geld. De liedjes van deze groepen worden veel op de radio en op televisie uitgezonden en de massa gaat het zien als een hit omdat je het overal hoort. Starmaker en het nieuwe staracademie zijn hier in Nederland goede voorbeelden van. Maar in deze jaren zijn er toch ook nog artiesten die wel shockeren. Een voorbeeld hiervan is Emimem. Deze mensen zijn op een hand te tellen. Dat is gewoon een rechtstreeks gevolg van de grote invloed van de commercie. Verder zijn er in deze jaren uit verschillende stijlen samen weer nieuwe ontstaan. De term dance bijvoorbeeld is ontstaan uit house en al haar afgeleiden, hip hop, en jazz. Een ander voorbeeld is Grunge ontstaan uit een menging van Punk en Metal. Als we alles in het kort bekijken kunnen we zeggen dat de grote variatiet die wij nu hebben in de popmuziek ontstaan is door mensen die zich niet aan het jasje van de commercie wilden aanpassen en hun eigen gang gingen, gehoor vonden bij het jonge publiek en daarna door de commercie alsnog werden ingelijfd. Beiden groepen, de commercie en de muzikanten pasten zich telkens aan elkaar aan. De commercie paste zich zo aan dat ze met de mode mee gingen en geld konden verdienen aan de trend van dat moment, maar de muzikanten zochten telkens weer naar een nieuwe weg om vrij te zijn in hun muziek. Waarschijnlijk zal deze strijd nooit afgelopen zijn, zal de commercie altijd proberen de muzikanten in hun greep te houden en zullen deze op hun beurt telkens zoeken naar een nieuwe manier om apart te zijn van de andere muzikanten.