Voorbeelden bij historische contexten

Beoordeling 7
Foto van een scholier
  • Begrippenlijst door een scholier
  • 6e klas vwo | 2499 woorden
  • 30 augustus 2016
  • 1 keer beoordeeld
  • Cijfer 7
  • 1 keer beoordeeld

Taal
Nederlands
Vak
Historische contexten + voorbeelden en periodisering

HC De Republiek 1515-1572

 

1521

 



1531

 

1550

 

 

 

 

 

1574

 

 

 

1578

 

 

 

1581

 



1588

 

 

 

 

 

1619

1619

 



1639 Oorzaken opstand in de Nederlanden 1515-1572

Luther verschijnt voor de Rijksdag in Worms

    Karel V roept Luther op zijn ideeën te herroepen, hij weigert en wordt vogelvrij

    verklaard.

Instelling van de drie Collaterale Raden

    Geheime Raad, Raad van State en Raad van Financiën.


Instelling van de Bloedplakkaten

    Doodstraf en inbeslagname van goederen als gevolg van drukken, schrijven,

    verspreiden en bezitten van ketterse boeken en afbeeldingen. Het bijwonen van

    protestantse bijeenkomsten of het huisvesten van protestanten.

 

Waardoor leidde de Opstand tot het ontstaan van de Republiek 1572-1588

Het ontzet van Leiden

    Spaanse troepen hadden de stad bijna een jaar lang omsingeld en uitgehongerd.

    De watergeuzen lieten gebieden rondom Leiden onder water lopen en jagen zo de

    Spaanse troepen weg.

Alteratie van Amsterdam

    Amsterdam was als enige gewest nog katholiek. Opstandelingen probeerden de

    stad aan hun kant te krijgen. Het katholieke stadsbestuur wordt uiteindelijk


    geweldloos gedwongen de stad te verlaten.

Plakkaat van Verlatinghe

    ‘Tiran’ Filips II wordt afgezworen als vorst nadat hij Willem van Oranje vogelvrij

    verklaarde een jaar eerder.

De Spaanse Armada wordt verslagen

    Filips wil Engeland weer katholiek maken, hij onderbreekt de strijd tegen de

    Nederlanden, en de aanval van de Armada mislukt met als gevolg dat de Spaanse

    marine volledig verwoest is.

 

Oorzaken ontstaan van de Republiek

Coen verplaatst het bestuurscentrum van de VOC naar Batavia

Johan van Oldenbarnevelt wordt onthoofd

    Nu kan Maurits van Oranje zijn zin doordrijven en de strijd tegen de Spanjaarden

    hervatten na het twaalfjarig bestand.

Bouw Portugees-Joodse synagoge in Amsterdam

    Omdat de economie groeide waren er veel immigranten nodig, Portugese Joden

    hadden veel kennis en kapitaal, om hun naar Amsterdam te krijgen bouwde de

    stad een Portugees-Joodse synagoge.

 

 

HC De verlichting 1650-1848

 

 



1789

 

 

 



1791

 



1792

 

 

 

1804

 

 

 

 

 

1822

 

 

 

1830

 

 

 



1848 Ideeën over een ideale samenleving 1650-1789

Kant over de definitie van Verlichting en de gevaren van het rationalisme

    Sapere Aude! (Durf je verstand te gebruiken). Het volk kan slechts langzaam

    verlicht gaan denken omdat ze niet gewend zijn hun verstand te gebruiken

    dit komt door luiheid en lafheid. Kennis komt tot stand door combineren van rede

    en ervaring. Onze ervaring van de werkelijkheid wordt door de rede

     geïnterpreteerd.

Locke en Rousseau over het sociaal contract

    Het sociaal contract is een contract tussen vorst en burgers of burgers onderling. 

    Het doel ervan is het voorkomen van oorlogen.

    Locke:                                                            Rousseau:

- Een slechte vorst mag afgezet  

  worden door het volk

- De soevereiniteit ligt bij het volk

- Alle burgers waren gelijk en 

  behielden hun individuele vrijheid

- De vorst moet zorgen voor

  bescherming van de natuurlijke 

  rechten - Een slechte vorst mag afgezet  

  worden door het volk

- De soevereiniteit ligt bij het volk

- Algemene wil moet uitgevoerd

  worden door een aangestelde

  regering

- Alle mensen zijn elkaars gelijken

Spinoza over de invloed van God op het dagelijks leven

    God staat niet buiten de wereld maar zit overal in,  hij kan dus niet ingrijpen in

    het dagelijks leven. Wonderen bestaan niet, alles verloopt via natuurwetten.

Voltaire over de vrijheid van denken en de rol van de staat

     Er moet vrijheid van meningsuiting en geloof zijn. Het gewone volk is (nog) te

     dom om mee te beslissen dus de overheid moet zorgen voor het welzijn van het

     volk. Droit divin bestaat niet.  Wat betreft de staat vond hij het enerzijds goed

     om beslissingen door een parlement te laten nemen en niet door de vorst, zoals

     dat in Engeland gebeurde, maar anderzijds gaf hij de voorkeur aan een verlichte,

     redelijke vorst boven een regering door het gewone volk, omdat daar niets

     redelijks uit kon komen.

 

In hoeverre is de Franse Revolutie verlicht te noemen? 1789-1815

Cahiers des doléances

    Klachten, verzoeken en voorstellen.

    De derde stand wil belastinghervormingen, toegang tot het bestuur en

    afschaffing van de privileges van de eerste en tweede stand. De eerste en tweede

    stand willen juist handhaving van de privileges, afschaffing zorgt voor chaos.

Wet Le Chapelier

    Vrijheid in de economie, vrijheid om een beroep te kiezen, verbod op gildes en een

    Verbod op verenigingen van boeren en arbeiders (vakbonden)

Proces van ‘burger Capet’

    Burger Capet is de afgezette koning Lodewijk XVI. Capet wordt beschuldigd van

    hoogverraad omdat hij in het buitenland hulp zou hebben gezocht tegen de

    revolutionairen. Hij wordt onthoofd onder de guillotine  geen eerlijk proces.

Code Napoleon

    Burgerlijk wetboek dat zorgt voor een uniforme wetgeving. Gelijkheid voor de

    wet, vrijheid van religie en bezit, eerlijke rechtspraak en burgerlijke stand

    geregeld door de staat in plaats van de kerk

 

De invloed van de Verlichting op de politiek 1815-1848

Verdrag van Verona

    Liberale opstand tegen de ‘gerestaureerde’ Spaanse koning. Revoluties moesten   

    bestreden worden, macht ligt bij de koning en liberale ideeën mochten

    gecensureerd worden.

Belgische Opstand

    Liberalen in het zuiden van het verenigd koninkrijk der Nederlanden zijn

    ontevreden. De koning had te veel macht, ze voelden zich tweederangs burger en

    vonden dat ze een gebrek aan burgerrechten hadden (o.a. persvrijheid).

     Gevolg: België onafhankelijk

Frankfurter Parlement

    Nationalisme kwam op, Duitsland bestond nog uit allemaal losse staatjes. Het

    Frankfurter Parlement was een nationaal parlement met vertegenwoordigers

    van alle staatjes met steun van de Pruisische koning. Met als doel een nieuwe

    liberale grondwet maken en een Duitse eenheidsstaat creëren

 



HC Duitsland 1871-1945

 

1884

  /85

 

1898

 



1914

 

 

 



1919

 

1924

 

 

 

1933

 

 

 

 

 

1933

 

 

 

1933

 



1935

 



1938

 



1942 Keizerrijk 1871-1918

Conferentie van Berlijn

    Voorbeeld van de alliantiepolitiek van Bismarck. Onder zijn leiding werd Afrika

    onder westerse staten verdeeld.

De Vlootwet

    Begin van een systematische opbouw van de Duitse oorlogsvloot. Wilhelm II

    voerde zijn Weltpolitik uit en wilde Duitsland op het wereldtoneel zetten.

Slag bij de Marne

    Einde van het Von Schlieffenplan. De Duitse opmars werd hier gestopt.

    Bewegingsoorlog verandert in een loopgravenoorlog.

 

Weimarrepubliek 1918-1933

Spartakus-opstand

    Communisten proberen de macht te grijpen in Berlijn, dit mislukt.

Dawesplan

    De Verenigde Staten leenden geld aan Duitsland, dat hiermee zijn

    herstelbetalingen aan Engeland en Frankrijk kon voldoen. Engeland en

    Frankrijk konden op hun beurt hun oorlogsschuld aan de VS terugbetalen.

Rijksdagbrand

    Er breekt brand uit in de Rijksdag, de KPD krijgt de schuld maar schuld is nooit

    bewezen. Dit gebeurde vlak voor de verkiezingen waar de KPD en de NSDAP

    tegen elkaar streden.

 

Nazitijd 1933-1945

Instelling Rijks Kultuurkamer

    Alleen leden van deze kamer mochten blijven werken, Joden en makers van

    ‘entertete’ kunst mochten geen lid worden. Ook jazz werd verboden want dat

    werd gemaakt door zwarte Amerikanen.

Ingebruikname concentratiekamp Dachau

    Modelkamp voor latere concentratiekampen. Het was een werkkamp, geen

    vernietigingskamp. Er zaten politieke tegenstanders, Joden en geestelijken.

Neurenberger wetten

    Bepalen wie een echte Duitser was. Beschermen van ‘Duits bloed’ tegen mengen

    met ‘vreemd bloed.

Conferentie van München

    Hitler wil Sudetenland bij Duitsland voegen. Dit mag hij doen zolang hij de rest

    van Tsjecho-Slowakije met rust laat (appeasementpolitiek).

Wannsee-conferentie

    Geheime bijeenkomst van hoge nationaalsocialisten. Doel: definitieve oplossing

    oftewel Endlösung van het Joodse vraagstuk.

 

 

HC De koude oorlog 1945-1991

 

1945

 

 

 

1947

 

 

 

1950

 

 

 



1956

 

 

 



1963

 

 

 



1968

 

 

 

1972

 



1981

 

 

 

 

 



1954

 

 

 

 

 

1972

 

 

 

1975 Blokvorming 1945-1955

Atoombom op Hiroshima

    Amerika liet een atoombom vallen op Hiroshima, Japan moest boeten voor de

    aanval op Pearl Harbor, deze bom had een allesverwoestend effect en zorgde

    ervoor dat Japan zich over gaf.

Marshallplan

    Economische steun voor Europese landen na WO II, deze landen zouden zo

    minder vatbaar worden voor het communisme. Onderdeel van de

    containmentpolitiek van president Truman.

Redevoering senator McCarthy: “Enemies from within”

    Start van een heksenjacht tegen verdachten van communistische sympathieën en

    een periode van ‘red scare’

 

Geen directe confrontatie 1955-1963

Bestorming van Felix Merites in Amsterdam

    Reactie op de Hongaarse opstand, waar de SU hardhandig ingrijpt tegen de

    vreedzame co-existentie in. Het westen laat het gewoon gebeuren uit angst voor

    een derde wereldoorlog. Felix Merites is het hoofdkantoor van de CPN. De

    menigte roept: ‘de waarheid kapot, Felix opslot.’

Toespraak van president Kennedy in Berlijn: “Ich bin ein Berliner”

    Kennedy laat zien dat hij er voor zijn mensen is en benadrukt nog eens hoe slecht

    het communisme is.

 

Spanningen tussen Oost en West namen af 1963-1991

Praagse Lente

     Roep om meer vrijheid door hervormer Dubčhek  communisme met een

     menselijk gezicht. Dit paste niet in de lijn van Breznjev dus het Warschaupact

     valt Tsjecho-Slowakije in.

Salt-I ondertekend

    Doel: Het aantal nucleaire wapens van beide landen (VS en SU) verminderen en

    een einde maken aan de wapenwedloop.

Demonstratie tegen kernwapens in Amsterdam

     De eerste Nederlandse massademonstratie tegen de kernbewapening vond

     plaats op 21 november 1981 op het Museumplein in Amsterdam. Leuzen als 

     ‘raketjes zijn niet netjes’ en ‘ban de bom’ kwamen veelvuldig op de spandoeken

     van de 400.000 demonstranten voorbij.

 

Azië en Afrika tijdens de Koude Oorlog 1949-1975

Akkoorden van Genève gesloten na de slag bij Dien Bien Phu

    Frankrijk verloor de Frans-Vietnamese oorlog bij Dien Bien Phu, ze konden en

    wilden niet meer verder vechten. Tijdens de Conferentie van Genève werd

    besloten dat Vietnam in tweeën gedeeld werd, er binnen twee jaar verkiezingen

    zouden komen, dat alle buitenlandse troepen uit Vietnam moesten vertrekken en

    dat ze zich niet aan mochten sluiten bij een buitenlands bondgenootschap.

Bezoek van Nixon aan China

    Nixon werd uitgenodigd in China naar aanleiding van een pinpongtournooi in

     Japan, het Chinese team werd daar vriendjes met het Amerikaanse team. China

    en de VS veroordelen samen de poging van de SU tot hegemonie in Azie.

Burgeroorlog in Angola tussen MPLA en FNLA

    Angola werd onafhankelijk, de MPLA (communistisch) en de FNLA

    (nationalistisch) vochten om de macht gesteund door de SU en de VS.

 

 

 

Historische contexten + voorbeelden en periodisering

HC De Republiek 1515-1648

 

1521

1531

1550

 



1574

1578

1581

1588

 



1619

1619

1639 Oorzaken opstand in de Nederlanden 1515-1572

Luther verschijnt voor de Rijksdag in Worms

Instelling van de drie Collaterale Raden

Instelling van de Bloedplakkaten

 

Waardoor leidde de Opstand tot het ontstaan van de Republiek 1572-1588

Het ontzet van Leiden

Alteratie van Amsterdam

Plakkaat van Verlatinghe

De Spaanse Armada wordt verslagen

 

Oorzaken ontstaan van de Republiek 1588-1648

Coen verplaatst het bestuurscentrum van de VOC naar Batavia

Johan van Oldenbarnevelt wordt onthoofd

Bouw Portugees-Joodse synagoge in Amsterdam

 

 

HC De verlichting 1650-1848

 

 

 

 

 

 

 

1789

1791

1792

1804

 



1822

1830

1848 Ideeën over een ideale samenleving 1650-1789

Kant over de definitie van Verlichting en de gevaren van het rationalisme

Locke en Rousseau over het sociaal contract

Spinoza over de invloed van God op het dagelijks leven

Voltaire over de vrijheid van denken en de rol van de staat

 

In hoeverre is de Franse Revolutie verlicht te noemen? 1789-1815

Cahiers des doléances

Wet Le Chapelier

Proces van ‘burger Capet’

Code Napoleon

 

De invloed van de Verlichting op de politiek 1815-1848

Verdrag van Verona

Belgische Opstand

Frankfurter Parlement

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

HC Duitsland 1871-1945

 

1884

1898

1914

 



1919

1924

1933

 



1933

1933

1935

1938

1942 Keizerrijk 1871-1918

Conferentie van Berlijn

De Vlootwet

Slag bij de Marne

 

Weimarrepubliek 1918-1933

Spartakus-opstand

Dawesplan

Rijksdagbrand

 

Nazitijd 1933-1945

Instelling Rijks Kultuurkamer

Ingebruikname concentratiekamp Dachau

Neurenberger wetten

Conferentie van München

Wannseeconferentie

 

 

HC De koude oorlog 1945-1991

 

1945

1947

1950

 



1956

1963

 



1968

1972

1983

 



1954

1972

1975 Blokvorming 1945-1955

Atoombom op Hiroshima

Marshallplan

Redevoering senator McCarthy: “Enemies from within”

 

Geen directe confrontatie 1955-1963

Bestorming van Felix Merites in Amsterdam

Toespraak van president Kennedy in Berlijn: “Ich bin ein Berliner”

 

Spanningen tussen Oost en West namen af 1963-1991

Praagse Lente

Salt-I ondertekend

Demonstratie tegen kernwapens in Amsterdam

 

Azië en Afrika tijdens de Koude Oorlog 1949-1975

Akkoorden van Genève gesloten na de slag bij Dien Bien Phu

Bezoek van Nixon aan China

Burgeroorlog in Angola tussen MPLA en FNLA

 

 

 

REACTIES

Er zijn nog geen reacties op dit verslag. Wees de eerste!

Log in om een reactie te plaatsen of maak een profiel aan.