Door Scholieren.com te bezoeken geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Ben je onder de 16? Zorg dan dat je toestemming van je ouders hebt om onze site te bezoeken. Lees meer over je privacy (voor het laatst bijgewerkt op 25 mei 2018). Akkoord Instellingen aanpassen

Het diner

Herman Koch

2009

300

3 uit 5

6.8 / 10
4e klas havo

Zakelijke gegevens
Auteur: Herman Huibert Koch;
Titel: Het Diner;
Plaats van uitgave: Amsterdam;
Jaar van uitgave: 1e druk 2009, 61ste druk 2013;
Aantal bladzijden: 301 bladzijden.

Motto en Opdracht:

Nice guy Eddie: ‘C’mon, throw in a buck.’
Mr Pink: ‘Uh-huh. I don’t tip.’
Nice guy Eddie: ‘Whaddaya mean, you don’t tip?’
Mr Pink: ‘I don’t believe in it.’ - Quentin Tarantino, 'Reservoir Dogs'

Korte inhoud
Twee neven van vijftien jaar, Michel en Rick Lohman, doen op een avond na een feest iets verschrikkelijks. Hun misdaad kan hun jaren gevangenisstraf opleveren. De vader van Michel, Paul, weet wat de jongens gedaan hebben, omdat hij zijn zoon herkend heeft op de korrelige beelden van een beveiligingscamera, die getoond zijn in het tv-programma 'Opsporing verzocht'. Paul vermoedt dat zijn broer, briljant politicus en de waarschijnlijke winnaar van de aankomende verkiezingen, Serge Lohman, er ook van weet, want Serge heeft Paul en zijn vrouw uitgenodigd om te komen eten in een chique restaurant. Hoewel Paul dus van de daad van zijn zoon weet, is er nog veel dat voor hem onduidelijk is. Wat weet zijn vrouw Claire bijvoorbeeld? En wie heeft filmbeelden van de daad op YouTube gezet? Wat weet Serge precies? En vooral: hoe kan dit probleem opgelost worden? Is het voor Paul, zijn vrouw Claire en hun zoon Michel nog mogelijk samen het gelukkige gezin te zijn dat ze volgens Paul al jaren vormen? Op de avond van het diner komt Paul steeds meer te weten.

Analyse:
Structuur:
De structuur in het boek is best wel duidelijk. De hoofdstukken zijn duidelijk aangegeven met de nummers 1 tot en met 46. Door het gebruik van de woorden 'aperitief', 'voorgerecht', 'hoofdgerecht', 'nagerecht', 'digestief' en 'fooi', wordt duidelijk aangegeven dat er een ander deel in het verhaal begint, zoals een verandering van plaats of van tijd.

Het verhaal is verdeeld in delen en dat wordt aangegeven met 'aperitief', 'voorgerecht', 'hoofdgerecht', 'nagerecht', 'digestief' en 'fooi'.

De structuur heeft een positief effect op de lezer, want door de aanduiding van de hoofdstukken en delen in het boek weet de lezer waar hij ongeveer in het boek is. Er wordt duidelijk aangegeven als er een verandering van plaats of tijd plaatsvindt.

Verhaalfiguren

  • Paul Lohman;
    Paul Lohman is een ex-geschiedenisleraar die in het verleden een aantal keren flink uit zijn dak gegaan is, als hij een woedeaanval kreeg. Hij is uit het onderwijs gegaan, maar hij heeft zijn gevoelens niet altijd onder controle. Zo heeft hij zijn broer eens met een pan macaroni op zijn hoofd geslagen en hij heeft de rector van de school van Michel keihard in zijn gezicht gestompt. Hij slikt pillen voor zijn driftaanvallen. Hij doet redelijk cynisch over het restaurant waar ze eten ('kleine porties en grote prijzen'). Sinds kort weet hij dankzij de televisie-uitzending bij 'Opsporing verzocht' dat zijn zoon wordt gezocht voor een aanval op een junk/zwerfster. Maar hij staat altijd loyaal achter zijn kinderen, dus hij verlinkt zijn zoon niet. Hij weigert Serge over te halen om in de politiek te blijven.
  • Serge Lohman;
    Serge Lohman is de broer van Paul. Hij is een karikatuur van een politicus. Hij doet alles om het grote publiek te vriend te houden. De volgende keer zou hij de verkiezingen wel eens kunnen winnen en dan zou hij minister-president van Nederland kunnen zijn. Hij gedraagt zich daarom altijd voornaam in het openbaar, door bijvoorbeeld te eten in een duur restaurant. Paul moet nog vaak terugdenken aan zijn jeugd, toen Serge niet uitblonk door net gedrag. Hij boerde aan tafel, omdat hij grote hoeveelheden cola dronk. Nu doet hij alsof hij een echte wijnkenner is. Maar tijdens dit diner begint Serge aan zijn hoofdgerecht (de tournedos), terwijl er verder niemand aan tafel zit. Dat is niet echt volgens de etiquette. Hij ligt goed bij de vrouwen vanwege zijn openlijke charme, maar nu hij op de hoogte is van de misdaad van zijn zoon, wil hij zich in het openbaar terugtrekken als lijsttrekker voor de verkiezingen. Zijn vrouw wil dat hij dit niet doet en heeft geprobeerd dat via Claire te bereiken. Maar Serge gaat toch op weg om zijn aftreden bekend te maken. Hij wordt gestopt door Claire, die hem het ziekenhuis in slaat. Je weet als lezer niet zeker of Serge wel oprecht zijn politieke carrière wilde opgeven, want hij kan ontzettend goed acteren, hebben we gelezen. Dat zie je in de passage met de fan en de foto in het restaurant.
  • Babette Lohman;
    Babette Lohman is veel slimmer dan haar echtgenote Serge, vindt Paul. Ze heeft hem helemaal door. Ze doet heel sarcastisch over zijn manier van doen (bijvoorbeeld over zijn plotselinge hobby als wijnkenner), maar aan het einde van de roman wil ze liever niet dat Serge zijn terugtreden als lijsttrekker bekend maakt. Ze vindt het wel leuk om in de schijnwerpers te staan als 'de vrouw van'. Ze is flink van postuur; alles aan haar is groot, maar het is wel in proporties. Tijdens het nagerecht doet Babette heel arrogant tegen de gerant van het restaurant. Ze wil dat hij het terugneemt en schopt een beschamende scène.
  • Claire Lohman;
    Claire Lohman is, volgens de verteller, ook slimmer dan hij is. Ze is ook stiekem, Want op de avond van het diner weet zij al dat haar zoon iets gaat uithalen wat niet door de beugel kan. Ze heeft echter niets aan Paul verteld. Al eerder in haar huwelijk heeft ze informatie achtergehouden, bijvoorbeeld over de vruchtwaterpunctie in haar verleden. Ze heeft natuurlijk willen weten of haar baby een genetische afwijking had. Maar het kan ook betekenen dat Michel niet de biologische zoon van Paul is.

Tijd
Het is een actueel verhaal, hoewel uit de verhaalgegevens niet direct duidelijk wordt in welke maand en in welk jaar zich alles afspeelt. Maar in de tekst wordt enkele keren gesproken over George Bush als president van Amerika, de oorlog in Irak, de rekening in euro’s. Je kunt dus aannemen dat het verhaal na 2004 speelt.

Kortom, het is een actueel verhaal dat speelt in de tijd waarin het boek is uitgegeven.


Ruimte
De topografische plaats van handeling is een restaurant in Amsterdam. De plaats kun je afleiden uit de naam van het metrostation in de buurt, Slotervaart. Hier speelt het verhaal zich ook grotendeels zich af.

Ruimte
De symbolische plaats van handeling is een restaurant waarvan de verteller de exacte locatie geheim wil houden, omdat er anders mensen naar toe zullen gaan om die reden. Het is een luxe restaurant en het grappige is dat Herman Koch een lichtvoetige ironische stijl gebruikt, waardoor dit type restaurant ook een beetje te kakken wordt gezet. Het geeft de roman een ironische ondertoon.

Perspectief
De verteller is Paul Lohman die in de ik-vorm het verhaal vertelt van een diner met zijn broer Serge Lohman (de gedoodverfde nieuwe minister-president bij de verkiezingen). Hij is ex-leraar geschiedenis, maar een aantal jaren geleden is Paul doorgedraaid tijdens een les, waarna hij zich onder psychiatrische behandeling moest stellen en hij later op non-actief werd gesteld. Hij heeft een genetische afwijking op het gebied van gedragsstoornissen.

Interpretatie
Titeluitleg
Het gehele verhaal speelt zich af tijdens een diner waarbij twee broers met hun echtgenotes een afspraak moeten maken over een kwestie waarbij hun kinderen zijn betrokken.

Motto-uitleg
'Reservoir Dogs' is een film van Quentin Tarantino. Dit motto slaat op het fooi geven, wat ook in het boek voorkomt:

'Hoeveel fooi moet je achterlaten in een restaurant waar de rekening je in de lach doet schieten?'

'Zestig euro fooi - ik kan er niets aan doen, maar ik moet daarvan giechelen.'

Motieven
Algemene motieven

  • Liefde;
  • Haat;
  • Verraad;
  • Woede;
  • Angst.

Verhaalmotieven

  • Eten;
    Het hele boek is een diner. Elk deel van het boek begint weer met een stukje over eten.
  • De pink;
    Wat terugkeert in betrekking tot het diner is de pink van de gerant waar Paul zich erg aan ergert. De gerant presenteert het eten telkens met zijn pink. Dit is een statisch motief.

'De gerant was bij Serges bord aangekomen en wees met zijn pink. Ik wist niet of ik de hand, en de pink, straks boven mijn eigen bord zou kunnen verdragen, maar voor de algehele sfeer aan tafel zou het beter zijn wanneer ik me inhield.' - p. 43

  • Moord;
    Er wordt vaak gesproken over de moord die Michel en Rick hebben gepleegd.

Thema
Het thema van het boek is 'dilemma'. Wat moet je doen als je kind iets heel ergs heeft gedaan? Moet je net als Paul je kind beschermen voor wat hij heeft gedaan, om zo zijn jeugd te redden? Of kun je beter net als Serge gewoon eerlijk zijn en open kaart spelen, omdat je kind er anders later trauma’s aan overhoudt? Deze vragen worden op het eind vaak tot discussie gesteld door Paul en Claire.

Achtergrond
Auteur
Koch werd geboren in Arnhem en verhuisde met zijn ouders op zijn tweede naar Amsterdam-Zuid. Zijn middelbare school startte hij op het Montessori Lyceum, en hij werd aldaar wegens wangedrag verwijderd. Later studeerde hij een aantal maanden Russisch, en werkte een jaar op een boerderij in Finland.

Hij is bekend als televisiemaker en acteur in de televisieserie 'Jiskefet', schrijver van romans en korte verhalen, en is columnist voor onder andere de Volkskrant. In de jaren '80 maakte hij sketches en parodieën voor het radioprogramma Borát, die hijzelf in een interview in NRC Handelsblad omschreef als 'interviews met mezelf'. In 2005 schreef hij het Groot Dictee der Nederlandse Taal. Hij is getrouwd met de Spaanse Amalia en heeft een zoon Pablo (1994).

Zijn literaire romandebuut was 'Red ons, Maria Montanelli' uit 1989. Het boek werd vergeleken met 'De avonden' van G.K. van het Reve. Zijn schrijfstijl lijkt hier nog beïnvloed door de romans van Louis-Ferdinand Céline.

Een van zijn bekendste romans, 'Het diner', werd onder meer geïnspireerd door de moord op de dakloze vrouw María del Rosario Endrinal Petit in Barcelona (Spanje) in december 2005, die door drie jongens uit een zogenoemd fatsoenlijk milieu in het portaal van een bank werd mishandeld en daarna in brand gestoken. Het boek won in 2009 de NS Publieksprijs.

In 2013 is dit boek een bestseller in de Verenigde Staten. Nooit eerder stond een van origine Nederlandse roman zo hoog genoteerd in een Amerikaanse bestsellerlijst. Op 6 mei 2014 is zijn laatste boek 'Geachte heer M.' uitgekomen. Dit boek gaat over een oudere schrijver, die bekend is van zijn oorlogsbestseller. Het boek is geen aanval op Harry Mulisch, zegt Koch zelf, hoewel hij diens autobiografie als aanzet gebruikt heeft.

Mening
Recensie
'In Kochs laatstverschenen romans ging het, net als in 'Het diner', over doen alsof, over veinzen. Onze cultuur lijkt ervan doordesemd, wanneer we de schrijver mogen geloven. Van hoog tot laag, van het onderwijs tot in de politiek, van het restaurantwezen tot in de mantelzorg; overal duikt diezelfde soort huichelachtigheid op.

Vanuit dit perspectief wordt Pauls wens begrijpelijk: ‘het recht om een klootzak te mogen zijn’. Theoretisch helemaal mee eens. Voor sommigen is het misschien zelfs een opluchting (lees in Nick Hornby’s 'How to be good' (2001), het diapositief van 'Het diner', dat goed doen bepaald geen lolletje is voor je naasten) – ware het niet dat er iemand is omgekomen, de zwerver in dit geval.

Valt er op dit boek dan niets aan te merken? Een kleinigheid: compositorisch komt het hoofdstuk over Pauls onderwijsverleden enigszins uit de lucht vallen. Maar afgezet tegen de zorgvuldige bouw van de rest van het boek, Kochs opvallend effectieve timing, en bovenal de vele geestige observaties van menselijke ijdelheid, is dat beslist overkomelijk.'

Reactie
Ik vind dat de recensie erg goed is en ook goed bij het boek past. Zoals de auteur van de recensie ook al zegt, komt er een hoofdstuk zomaar uit het niets. Je verwacht het niet dat het zou komen, maar dat vond ik juist een pluspunt aan het boek.

Eigen Mening
Het diner is een aanwinst in de Nederlandse literatuur, Herman Koch verdient er zijn literaire Michelin-ster mee. Bovendien is de roman door de mooie uitgave en de fijne manier waarop het is geschreven, heerlijk weg te lezen. Heel leuk is de ironische stijl van de verteller. Het verhaal heeft bovendien een mooi opgebouwde structuur van het vijfgangendiner.

Het is een fijn geschreven boek. Je leest er makkelijk doorheen en dat kan voor sommige mensen fijn zijn en voor anderen niet, ieder zijn eigen smaak. Door de mooie kaft is het ook een aantrekkelijk boek om te lezen.

De stijl van Koch is toch wel ironisch. Hieronder een voorbeeld:

'Maar voordat ik iets had kunnen zeggen, drong Serge zich naar voren, hij duwde zijn vrouw zowat op zij, terwijl hij mijn hand vastgreep en deze krachtig drukte. Vroeger had hij niet zo’n krachtige handdruk, maar de afgelopen jaren had hij zich aangeleerd dat hij “ de mensen in het land" met een krachtige handdruk tegemoet moest treden dat ze in elk geval nooit op een slap handje zouden stemmen.' - p. 38

In het boek komt ook aardig wat spanning voor. Door de spanningen in het boek is het ook een best wel actueel boek, waarin de realiteit ook wel aan te pas komt.

Ik ben het eens met het thema 'dilemma'. Het wordt al beschreven in dit boekverslag: wat moet je doen als je kind een zware misdaad heeft gepleegd? Als vader of moeder zou ik zelf niet weten wat ik zou moeten doen. Het eerste waar ik aan denk, en dat is ook het meest logische, is je kind aangeven bij de politie, zodat hij toch berecht wordt voor zijn daad/daden, ook al is het je eigen kind.

Ik herken in het boek geen situaties of gevoelens. Dit komt vooral omdat het een boek is voor volwassen mensen met kinderen. Ik ben zelf nog niet volwassen en heb ook (nog) geen kinderen, dus kan ik mijzelf moeilijk verplaatsen in zo’n situatie.

Ik kan mijzelf in geen van de personages inleven. Ze willen alle vier in de spotlights staan, maar dat hoef ik niet.

Ik heb nog nooit over zo’n onderwerp nagedacht. Ik hoop ook dat het mij nooit zou overkomen.

Dit werk heeft voor mij persoonlijk niks te betekenen. Ik kan mij niet in de personages inleven en ik heb ook niks met het onderwerp.

Geraadpleegde literatuur

Let op

De verslagen op Scholieren.com zijn gemaakt door middelbare scholieren en bedoeld als naslagwerk. Gebruik je hoofd en plagieer niet: je leraar weet ook dat Scholieren.com bestaat.

Heb je een aanvulling op dit verslag? Laat hem hier achter.

voeg reactie toe

7210

reacties

ik mis hier en daar wat dingetjes
door rick anoniem (reageren) op 13 januari 2017 om 15:05

Welkom!

Goed dat je er bent. Scholieren.com is de plek waar scholieren elkaar helpen. Al onze informatie is gratis en openbaar. Met een profiel kun je méér:

snel zien welke verslagen je hebt bekeken
de verslagen die je liket terugvinden
snel uploaden en reacties achterlaten

Log in op Scholieren.com

Maak een profiel aan of log in om te stemmen.

Geef dit een cijfer

bijlagen1

Bijlage 1Download

Hoge waardering

Kees van der Pol zeker weten goedZeker Weten Goed
Koen van Limbergen4e klas vwo7.1
Charelle 6e klas vwo7.0
Anoniem6e klas vwo7.0
Kees van der Pol Docent6.8
Anoniem6e klas vwo7.1
Meer verslagen ›

Why I This BOOK

Inez over Het diner

Lerarenopleiding?

Een lerarenopleiding is voor mij ..