Cookies..
Door Scholieren.com te bezoeken ga je akkoord met het gebruik van cookies. Klik hier voor meer info.

De beste dagen van ons leven

Céline Linssen

2016

303

2 uit 5

Zeker Weten Goed

Zeker Weten Goed!

Deze boekverslagen zijn gemaakt door de boekenredactie van Scholieren.com. In deze superverslagen staat alles wat jij moet weten voor je boekbespreking of mondeling literatuur. De quiz kun je gebruiken om je kennis van het boek te testen. Met deze verslagen zit je dus Zeker Weten Goed!
Feitelijke gegevens
1e druk,  4  2016
303 pagina's
Uitgeverij: Atlas Contact
Verslag
Door Cees van der Pol
Toegevoegd op 3 april 2016 
Flaptekst 

1939. Met een stropdas, een colbert en een rieten koffer achter op de fiets gaan ze op weg. Vijf jonge mannen die op school een hechte band hadden en nu vol opwinding een nieuw leven tegemoet rijden. Er zijn maar weinig zaken waarover ze niet met veel plezier van mening verschillen, behalve dat deze dagen de beste van hun leven zijn.
Tot die ene raadselachtige en noodlottige ontmoeting. Die brengt meer teweeg dan de Duitsers die kort daarop het land zullen binnenvallen.
Terwijl Nederland bevochten, bezet en bevrijd wordt, worstelen de vijf mannen met hun eigen demonen. Scherp, maar niet zonder mededogen schetst Céline Linssen hoe ze het leven door hun vingers laten glippen.

Eerste zin 
Als ze maar niet naar Luxemburg waren gegaan. Dan was alles anders geweest, vertelden ze zichzelf. Alle vijf. Ewald, Louis, Matthieu, Ido en Hent.
Samenvatting 

Deel I Vooravond.
Vijf vrienden die elkaar van hun schooltijd kennen, komen zomer 1939  in Nijmegen bijeen om de nieuwe brug over de Waal te bewonderen (De brug van Martinus Nijhoff) om daarna met elkaar een reisje te maken. Ze besluiten naar Luxemburg te fietsen. De reis verloopt via de rivieren Waal, Maas, La Meuse (De Maas in Wallonië), La Petrusse en De Klierf. Onderweg komen herinneringen boven. Vroeger zwommen ze in de rivier om dan samen aan boord te klimmen van rijnaken en daarna weer terug te drijven naar de beginplek. Ook waren ze vroeger getuige van een incident met kruiend ijs waarbij vijf mensen om het leven zijn gekomen, omdat ze doodgedrukt werden. Sinds die tijd voelen ze een band, maar de jongens zijn totaal verschillend. Zo is Louis homoseksueel, maar hij praat er niet over met zijn vrienden en is  Ewald een jongen die geen eindexamen heeft gedaan. Zijn vrienden hebben nooit gevraagd waarom dat was. In Luik ontmoeten ze een meisje dat indruk op hen maakt en dat een belofte voor iets inhoudt. Ze besluiten door te fietsen naar Clervaux. Bij de rivier De Klierf komt fotograaf Ido het meisje weer tegen, maar later ook de andere jongens. Hals over kop reizen te een dag later terug naar huis, maar aan de lezer wordt nog niet verteld wat er is gebeurd. Wanneer ze thuis zijn, bekijken ze de kunstzinnige foto's die Ido van de reis heeft gemaakt. Er is ook een pakketje uit Clervaux gekomen met achtergelaten spullen van de jongens. In het pakketje zit een krantenartikel over de vondst van een gewurgd meisje Trudi M. Het is het meisje dat zij zijn tegengekomen. Is iemand van de jongens schuldig aan de moord?  

Deel II  Oorlog
Matthieu
Matthieu van Dongen is bij zijn ouders in Gelderland. (Puiflijk) Ze zijn streng gelovig. Zijn zusje Maria is er ook. De verhouding met zijn ouders is niet goed. Zijn ouders zijn vroeger nooit bij de diploma-uitreiking geweest. Er is in het dorp veel te doen over het onderwater zetten van het land (inundatie) om de Duitse agressor te slim af te zijn. Matthieu worstelt met een schuldgevoel ten opzichte van het vermoorde meisje. Hij gaat op kamers in Rotterdam
Ido
Ido van Iersel is cameraman geworden bij een Duits-Joodse regisseur Meyer. Die maakt een documentaire en Ido moet beelden schieten van huizen die door de inundatie onder water staan. Dat doet hij heel vakkundig. Hij maakt kennis met het meisje Sofia, dat ook voor Meyer werkt. Hij verblijft in Amsterdam.
Louis
Louis woont in Nijmegen. Hij is homoseksueel en leeft een eenzaam bestaan. Zijn moeder sterft en hij ontmoet een lieve, oudere  vrouw (MaLien) die voor hem zorgt. Zijn vader trouwt later met een andere veel jongere vrouw. Hij denkt ook veel na over Luxemburg. Hij bekent dat hij Hent bij de politie heeft aangegeven voor de moord.

Ewald
Ewald Arends is de enige van de vier vrienden die in dienst wordt opgeroepen, Hij heeft een vrouw Loes en al een kind. Loes heeft vroeger een relatie gehad met Hent. Hij heeft haar dus van zijn vriend afgepikt. Hij heeft angstdromen over het gedode meisje. Aan de lezer bekent hij dat hij haar heeft gewurgd.
Hent 
Hent is de womanizer van het stel. Hij heeft een relatie met het getrouwde kunstenaresje Fem. Hij vrijt met haar en ontmoet later de Duitse soldaat Heinz, die eigenlijk erg vriendelijk en voorkomend is. Ze roken, praten en zuipen. Hent vertelt over het Luxemburgse meisje.Hij heeft wel met haar gevreeën, maar hij had daarbij ontdekt dat het eigenlijk een man was. Daarvan walgde hij. Hij had haar/hem weggestuurd maar niet gewurgd. Hij wil verder met zijn leven.

Deel III   Bezetting
Matthieu
Matthieu reist af naar Clervaux. Hij wil de ouders van het vermoorde meisje ontmoeten. Hij ziet hoe arm ze zijn. Ze hadden het geld van het meisje nodig.  Hij gaat naar het armoedige graf van Trudi: er is nog geen steen. Hij gaat op het graf liggen en denkt na over ht fenomeen van de  vriendschap.
Ido
Omdat de Duitsers Id-kaarten van elke inwoner willen hebben, heeft Ido ineens veel (simpel) werk. Dat verdient goed. Hij wil ook een serie foto's maken van de koppen van mensen om die verder te kunnen gebruiken voor bioscopen. Sofia is intussen bij hem ingetrokken.
Louis
Louis heeft intussen in Nijmegen een vriendin gekregen. Haar moeder wil dat hij met Henriëtte trouwt, maar hij is homo. Hij bezoekt ook een keer Hent om hem te vertellen dat hij hem bij de politie heeft aangegeven. Die wordt woedend en zegt dat het meisje eigenlijk een vent was.
Ewald
Ewald speelt als hij een emotionele terugslag heeft graag piano. Hij speelt Duitse stukken. Hij vindt de Duitse bezetting zo slecht nog niet. Ze hebben weer een kind erbij. Hij heeft intussen een dwangneurose ontwikkeld: ze hebben eerst seks en daarna leest Loes hem voor uit een boekje over een driehoeksverhouding.  Als het verhaal hem niet zint, wordt hij woest en slaat hij Loes in elkaar. Loes heeft het boekje van Hent gekregen die zij nog regelmatig ziet. Maar ze heeft voor Ewals gekozen.
Hent 
Hent zoekt contact met Matthieu. Zij kunnen van het vriendenstel eigenlijk het best met elkaar overweg. Hij gaat eerst naar Puiflijk waar hij Maria ontmoet met wie hij seks tegen betaling heeft. Ze is eigenlijk een Moffenhoertje geworden. Daarna reist hij naar Rotterdam waarna hij later samen met Matthieu naar het strand gaat. Matthieu is geen vrolijk gezelschap. Hij snakt al naar de bevrijding., terwijl de Bezetting net aan de gang is.

Deel IV  Bevrijding
Matthieu
Matthieu richt zich in een afscheidsbrief aan zijn vier vrienden. Het is een brief met veel correcties en onderstrepingen. Hij schrijft vooral over het verraad aan de vriendschap. Ze hebben nooit met elkaar over essentiële zaken gesproken. Het klinkt allemaal als en afscheidsbrief 
Ido
Ido is maanden naar Friesland geweest vanwege de hongersnood in de Randstad. In Amsterdam filmt hij de beelden van de bevrijding voor het Polygoonjournaal. In de oorlog is Sofia naar Westerbork afgevoerd. Hij weet niet of ze er nog zit. 
Louis
Louis is getrouwd met Henriëtte voor wie hij geen gevoelens heeft. Hij heeft de brief van Matthieu gelezen. Henriëtte komt bij hem staan en vertelt hem dat ze zwanger is. Dat moet van een ander zijn, want Louis heeft nooit seks met haar kunnen hebben  vanwege zijn geaardheid.
Ewald
Ewald is boekhouder in Maastricht geworden. Hij leeft nog steeds met Loes die nu al haar vijfde kind krijgt. Maar de relatie is toch niet goed. Hent blijft erboven hangen. In de middagpauze ontmoet Ewald een Duitser die met hem over de oorlog praat en een sigaretje woont. Even later maakt die man er een eind aan. Hij heeft het wel gedurfd wat Ewald niet heeft gedurfd.
Hent 
Hent heeft de brief gelezen en gaat daarna snel naar Matthieu. Hij wordt binnengelaten door de hospita. Matthieu ligt op zijn kamer maar heeft zichzelf uitgehongerd en zelfmoord gepleegd. Al die tijd heeft hij Luxemburg bezocht en geld aan de ouders overgemaakt. Hij wilde zijn schuldgevoel ermee afkopen.

15 mei 1945
De begrafenis van Matthieu vindt plaats in Puiflijk. Van zijn vrienden spreekt alleen Hent bij het graf. Hij heeft ook alles geregeld. Daarna blijven de vier vrienden nog wat bij elkaar. Ze besluiten nog een keer te gaan zwemmen naar een rijnaak. Het is alleen niet meer zoals vroeger. Ze beseffen dat er tussen hen veel moet worden uitgesproken, maar ze doen het nooit meer.

Personages

Matthieu
Matthieu is de jonge man die misschien het meest gebukt gaat onder de schuldgevoelens. Hij gaat terug naar Luxemburg en ontmoet de ouders van Trudi Molling. De jaren daarna geeft hij geld aan de ouders dat hij uit eigen mond bespaart. Hij blijft nadenken over de vriendschap en het verraad daaraan. In het laatste deel schrijft hij een afscheidsbrief aan zijn vrienden waarin hij aangeeft dat het nooit echte vriendschap is geweest. Hij pleegt daarna zelfmoord.

Louis
Louis is de homo die niet uit de kast durfde te komen. Hij is laf en hij trouwt met een meisje voor wie hij niets voelt. Hij heeft ook geen seks met zijn vrouw, die hem bedriegt want ze verwacht een kind. Hij heeft Hent aangegeven bij de politie, terwijl hij niet eens zeker eet dat hij het gedaan heeft.

Ido
Ido is de fotograaf en de meest kunstzinnige van de vrienden. Hij ziet overal materiaal en geld in. Hij krijgt een relatie met Sofia die later echter in Westerbork gevangen komt te zitten. Eigenlijk krijg je van deze jongen weinig hoogte als lezer. Het lijkt erop alsof alles langs hem heengaat.

Ewald
Ewals is de moordenaar. Hij voelde zich afgewezen en wordt kwaad waarna hij Trudi heeft vermoord. Die woede komt ook later terug als zijn vrouw Loes een verhaal voorleest over een driehoeksverhouding. Hij slaat haar. Hij vermoedt dat ze overspel pleegt. Hij wordt kantoormedewerker in Maastricht en ontmoet na de bevrijding nog een Duitser die later een einde aan zijn leven maakt. Hij moet verder leven met een schuldgevoel.

Hent
Hent is de womanizer en de meest spectaculaire persoon. Hij heeft altijd vrouwen en vriendinnen. o.a. een overspelige relatie met de kunstenares Fem. Hij heeft een verhouding gehad met Loes, die hij na haar huwelijk met Ewals niet met rust laat. Hij geeft haar een boek over een driehoeksverhouding. Hij is echter wel de beste vriend van Matthieu en gaat hem in de oorlog opzoeken. Hij gaat zijn vriend ook opzoeken nadat hij de brief heeft gekregen, maar dan is het al te laat. Hij regelt de begrafenis van Matthieu en houdt als enige een speech.

  • "Hij had hem nooit teruggezien- Nederland had meer bruggen nodig- maar sinds die dag begreep Louis dat hij anders was dan zijn vrienden. Hij had er zelfs nooit met hen over gesproken, en Ewald had hij zelfs gemeden. Eigenlijk had hij alles gemeden wat voorheen onrustige gevoelens in zijn maagstreek teweegbracht, Maar het zat er nog steeds."
  Quotes
Thematiek

Vriendschap
De roman is een verhaal over vriendschap en het verraad aan de vriendschap. Het zijn vijf jongens die elkaar kennen vanuit hun schooltijd en hun met elkaar doorgebrachte jeugd. Ze zwommen buiten in de rivier en klommen aan boord van rijnaken. Ze zagen ooit samen hoe het ijs in de rivier kruide en de opkruipende ijsschotsen een aantal mensen doodden, terwijl zij werden gespaard. Dat schiep volgens hen een band voor het leven. Ze maken als jonge volwassenen in 1939 een reis naar Luxemburg, waarbij zich een drama voltrekt. Een van hen, Ewald, vermoordt het meisje Trudi (dat een man is) en de vijf vrienden gaan daarna in de onmiddellijk uitbrekende oorlog hun eigen gangetje. Eigenlijk zijn ze nooit echt in elkaar geïnteresseerd geweest en hebben ze nooit belangstelling voor elkaars problemen gehad. Louis heeft nooit aan hen kunnen vertellen dat hij homoseksueel was en de anderen hebben nooit gevraagd, waarom de ouders van Matthieu niet bij de diploma-uitreiking waren en Ewald nooit zijn school heeft afgemaakt. De vriendschap is dus onwaarachtig gebleken en dat wordt in het laatste deel in een brief van Matthieu aan zijn vier vrienden pijnlijk blootgelegd. Bij de begrafenis van Matthieu die overmand door schuldgevoelens zelfmoord heeft gepleegd, komen ze nog een keer bijeen. Ze zwemmen nog één keer in de rivier, maar eigenlijk mislukt dat ook. Ze snappen dat ze nog een keer bij elkaar zouden moeten komen om alles wat in het verleden en in Luxemburg is gebeurd met elkaar uit te praten, maar eigenlijk hebben ze niets met elkaar. Die bijeenkomst komt er dus niet. Een belangrijk citaat over vriendschap is de gedachte van Matthieu in Luxemburg als hij teruggaat naar de plaats delict. "Kan een vriend die iets onbegrijpelijks heeft gedaan nog een vriend zijn? Tot hoever reikt loyaliteit? Mag je een vriend verraden? Moet je een vriend verraden, als het recht daarom vraagt? Wat blijft er dan van je leven over? De mensheid had het allemaal al eens meegemaakt, ver voor zijn tijd."(blz. 186)

Motieven

Verkrachting/seksualiteit
Trudi wordt in Luxemburg eerst verkracht voordat ze wordt vermoord. De zus van Matthieu (Maria) laat zich door Hent ook misbruiken voor geld. Ze is in haar milieu niet gelukkig en heeft de oorlogstijd aangegrepen om met Jan en Alleman (ook de vijand) naar bed te gaan.

Homoseksualiteit
Louis is homoseksueel, maar er wordt door de vrienden niet over gesproken. Hij durft niet uit de kast te komen en trouwt voor de vorm met Henriëtte met wie hij trouwens nooiot seks heeft.

Moord
Tijdens de reis naar Luxemburg ontmoeten de vrienden een meisje. Ze geilen er vrijwel allemaal op. Er gebeurt iets wat de verteller nog niet beschrijft. Als ze weer thuis zijn, krijgen ze een krantenartikel opgestuurd waarin staat dat het meisje Trudi vermoord is. Later blijkt Ewald de dader van dit misdrijf te zijn.

Tweede Wereldoorlog
De gebeurtenissen van de verraden vriendschap spelen zich af tijdens het decor van de Tweede Wereldoorlog. Vooral het uitbreken ervan. Het is een symbolisch decor dat voor schuld, bezetting en bevrijding staat.

Queestemotief
In het eerste deel is de reis van Nederland naar Luxemburg een queeste. De vrienden beleven avonturen met een anti-climax die later ook symbool staat voor de rest van hun leven.

Schuld (gevoel)
De vrienden worden gekweld door schuldgevoelens. Degene die er het meest onder gebukt gaat, is Matthieu. Hij maakt diverse keren de reis naar Luxemburg en betaalt maandelijks d eouders van Trudi een geldbedrag. Ze waren arm en konden de inkomsten van Trudie niet missen. Aan het eind van de oorlog is het schuldgevoel nog niet afgekocht en met een brief waarin hij het verraad van de vriendschap beschrijft, kondigt Matthieu aan dat hij een einde aan zijn leven zal maken.

Overspel
Hent is bij overspel betrokken. Het kunstenaresje Fem met wie hij regelmatig vrijt, is getrouwd. Ook heeft hij achter de rug van zijn vriend Ewald om contact met Loes, de vrouw die hij maar niet kan loslaten. Er wordt niet expliciet gesteld dat ze seks hebben. Henriëtte- de vrouw van Louis- moet ook overspel gepleegd hebben, want ze vertelt hem dat ze zwanger is terwijl ze beiden nooit seks met elkaar hebben gehad.

Kunstwereld
Ido begeeft zich in de wereld van de film en de fotografie. Hij begint aan een documentaire over de inundatie van Nederland onder leiding van een Joods-Duitse regisseur. Later maakt hij foto's van koppen van inwoners in de hoop dat Polygoon er iets mee kan in de bioscoop. Van de reis naar Luxemburg heeft hij ook kunstzinnige foto's gemaakt.

Ongelukkige liefdesrelatie
Louis is homoseksueel, maar laat zich toch tot een huwelijk dwingen met Henriëtte. Het wordt natuurlijk niets en ze meldt zelfs dat ze een kind van een ander verwacht. Ook de liefdesrelatie tussen Ewald en Loes (die vroeger ook een relatie met Hent) is niet op liefde gebaseerd. Ze krijgen wel vijf kinderen, maar Loes blijft ook met Hent een afspraak maken. Hij pleegt ook fysiek geweld tegenover als hij zijn woede weer de baas kan. Matthieu heeft nauwelijks relaties en Ido heeft een tijdelijke relatie met Sophia, die echter van Joodse afkomst is en naar Westerbork wordt afgevoerd. Nee van echte liefde is in deze roman geen sprake.

Motto 

"What have I become, my sweetest friend"(Trent Reznor)

Een passend motto bij een boek dat voornamelijk over vriendschap en het verraad aan de vriendschap gaat.

 

Opdracht 

Er is geen opdracht

Titelverklaring 

" De beste dagen van ons leven " slaat terug op de reis die de vijf vrienden naar Luxemburg maakten toen ze nog jong en "onbedorven"waren. In Luxemburg vindt echter de moord op het meisje plaats die hun hele vriendschap en leven daarna zal veranderen.
Maar de titel zou ook betrekking kunnen hebben op de jeugdtijd toen de vrienden met elkaar zwommen in de rivier en op rijnaken klommen om zich verder te laten vervoeren. Die onbezorgde jeugdperiode als men nog geen weet heeft van welke ellende je in het leven te wachten staat.
Er komt ook nog een letterlijke verwijzing naar de tekst voor. Op blz. 158 zegt Fem, de vriendin van Hent dat  het "de beste dag van haar leven was", toen ze Hent had ontmoet.

Structuur & perspectief 

Het boek heeft de volgende indeling:
I Vooravond  zomer 1939 (Onderverdeeld in hoofdstukken die de naam van een rivier dragen)
II Oorlog (Vijf hoofdstukken met de namen van de vijf vrienden)
III Bezetting (idem)
IV Bevrijding (idem)
Soort epiloog 15 mei 1945 (De begrafenis van Matthieu)

Deel I  en de epiloog hebben een alwetende, alles overziende verteller. Maar ook aan het einde van deel III Oorlog komt er een laatste deel voor waarin een alles overziende verteller zich richt tot de lezer.
De andere 3 delen hebben hoofdstukken waarin de personale verteller steeds de titel van het hoofdstuk draagt.  Steeds in dezelfde volgorde Matthieu, Ido, Louis, Ewald, Hent. Deze vertellers vertellen in d e o.v.t.

Decor 

De tijd wordt boven de hoofdstukken steeds helder aangegeven.

De reis naar Luxemburg vindt plaats in de zomer van 1939.
Deel II voorjaar 1940
Deel III zomer 1940 en 1941
Deel III  mei 1945
Epiloog 15 mei 1945
De hele tijdsperiode van de roman omvat dus de jaren 1939-1945. Over de oorlogsjaren zelf wordt eigenlijk niet veel verteld.

De decors:
Deel I: De reis op de fiets naar Luxemburg met de climax in Clervaux.
De rivieren de Waal, Maas, La Meuse, La Petrusse en de Klierf zijn eigenlijk de meer precieze plaatsaanduidingen.
In deel II, III en IV  hebben de vrienden hun eigen plaats gevonden. Matthieu is naar Rotterdam gegaan, Ido naar Amsterdam, Ewald, Louis en Hent zijn in de buurt van Nijmegen blijven rondhangen. In het laatste deel is Ewald met zijn vrouw Loes naar Maastricht verhuisd. 
In de epiloog zijn ze verenigd bij de begrafenis van Matthieu in Puiflijk
 

Stijl 

De stijl is helder, en af en toe poëtisch en filosofisch, wat op zich niet zo vreemd is, want Linssen heeft filosofie gestudeerd. Ook haar andere studie (filmwetenschappen) zie je wel terug in de stijl en dat niet alleen in het verhaal van fotograaf Ido. De schrijfster kijkt goed rond en beschrijft de omgeving waarin de hoofdpersonen zich bewegen nauwkeurig.
Linssen gebruikt wel een techniek waarbij ze bewust informatie weglaat. Dat verhoogt enerzijds de spanning en anderzijds moet de lezer daarbij goed nadenken wat er precies is gebeurd in Luxemburg. Door de vijf verschillende vertellers moet hij ook nog kunnen interpreteren welke informatie en van wie die hij krijgt de juiste is.
Opvallend is de stijl van de laatste brief waar Matthieu zich tot zijn vrienden richt. Die staat vol met correcties,  doorhalingen, vetgedrukte woorden en onderstrepingen. De laatste uiting van een desperate man. Eigenlijk vond ik dat qua spanning nog het aantrekkelijkste stuk van de roman om te lezen. Want er gebeurt  niet zo heel veel in het verhaal.

Slotzin 
Maar hier, met hun natte haren op de dijk, was het te koud om daar verder over te praten. Over dit en over sl die andere zaken die er de afgelopen jaren gebeurd waren. Ze moesten snel bij elkaar komen om dat te doen. Dat zeiden ze tegen elkaar. En ze meenden het. Maar het gebeurde niet.
Beoordeling 

De roman van Linssen is filosofisch gekleurd. Eigenlijk gaat het verhaal  veel minder over de oorlogstijd dan over vriendschap en het verraad aan de vriendschap. De vijf vrienden zijn nooit echte vrienden geweest, schrijft Matthieu in zijn laatste brief. Ook de zin van het bestaan komt daarmee aan de orde. Maar "De beste dagen van ons leven" is geen gemakkelijke roman. Voor jonge lezers valt de inhoud misschien tegen, omdat er -relatief gezien - te weinig in gebeurd. Voor niet- ervaren lezers daarom niet direct een aanrader.

Aan de andere kant kun je het boek ook weer gemakkelijk combineren met andere recent verschenen boeken over vriendschap en ook nog met vrienden die besluiten samen een (fiets)  reis te maken. Het verleden speelt in die boeken vaak een grote rol.

Denk daarbij o.a. aan:
- Bert Wagendorp - Ventoux (2013) (aanrader!)
- Rick Nieman - Altijd Viareggio (2015) (idem)
- P.B. Gronda - Onder vrienden (2011) 
- Gerrit Komrij - De loopjongen (2012) 

Fietsende vriendinnen kom je o.a. tegen in 
Liza van Sambeek -Zadelpijn en ander damesleed (2003)
Van Sambeek - Koninginnerit  (2008) 
Vrouwen ook met op elkaar op reis:
Renate Dorrestein - De leesclub (2010)

 

voeg reactie toe

Sneller en makkelijker reageren?
Login of maak een profiel aan

1859