Het komt er weer aan: het moment waarop je 20 minuten moet praten over boeken waarvan je soms geen idee hebt waar ze over gaan. Ikzelf vond mondelingen altijd doodeng tot ik deze tips toepaste en zo precies wist hoe het moest.  Zelf had ik een tien voor mijn Nederlands mondeling, dus neem het maar van me aan ;)

1. Lees samenvattingen

Om de avond voor je mondeling nog 6 boeken scannend te gaan lezen heeft natuurlijk geen zin. Ook heb je de boeken vaak gespreid over een jaar of soms 2 jaar gelezen en zit niet alles vers meer in je hoofd. Door samenvattingen zoals die op scholieren.com te lezen ;) kan je herhalen waar het over ging of kom je dingen tegen die je zelf over het hoofd gezien had.

2. Kijk video’s.

Vaak gaat je mondeling de diepgang in en hier moet je goed op voorbereid zijn. Door video’s van lezingen, de auteur van het boek of boekrecensies te bekijken, zie je wat anderen vonden of wat de auteur zelf te zeggen heeft. Door deze dingen mee te nemen in je mondeling kan de leraar zien dat je meer weet dan wat er in het boek staat, wat vaak tot hoge cijfers kan leiden. Daarnaast helpen video’s van mensen zoals Wim van Willegen ook heel erg. Hij bespreekt de boeken goed en de valkuilen waar veel leerlingen intrappen tijdens hun mondeling.  

3. Leer de standaard dingen die gevraagd kunnen worden.

Naast wat je van het boek vond etc., wordt er ook gevraagd naar bijvoorbeeld het motto van het boek. Dit is een klein zinnetje, meestal voor in je boek, dat een verband heeft met het verhaal: zorg dat je dit dus weet. Daarnaast is het handig om te weten wat de titel betekent. Bij sommige boeken is het voor de hand liggend, maar bij velen ook niet, doe hier voor je mondeling dus goed onderzoek naar. Zo heb je bijvoorbeeld het boek De passievrucht van Karel Glastra van Loon. Het gaat hier niet per se  om een daadwerkelijke passievrucht, maar om een kind  (=de vrucht) dat is ontstaan door passie tussen twee mensen.

4. Neem (zover dat kan) de leiding in het mondeling.

Als je bang bent voor wat de leraren gaan vragen over het boek, kan je dit voorkomen door zelf het initiatief te nemen. Begin bijvoorbeeld met het boek dat je het beste kent en begin waar je ook het meeste over weet, dus bijvoorbeeld met de link tussen het motto en de titel. Als dat boek klaar is, kan je dan altijd zelf aangeven  ‘ik wil het nu over dit boek hebben’ en zo je mondeling dus zelf sturen, zover dat kan.

5. Verwijs naar iets anders

Naast de basisvragen beantwoorden kan je veel punten scoren door in je mondeling te verwijzen naar bijvoorbeeld een ander boek dat overeenkomt met dat van jou. Je kunt ook andere boeken van dezelfde auteur benoemen en kijken of je iets soortgelijks ziet in bijvoorbeeld thema of schrijfstijl. Op vele scholen moet je al op thema lezen. Kies hierbij ten eerste voor een duidelijk thema zoals verlies, oorlog of bijvoorbeeld identiteitscrisis.Zorg dus dat je uitlegt hoe je het thema herkent in alle boeken, wat overeenkomt en wat verandert en wees specifiek. De oppervlakkige verhaallijn kennen de leraren zelf vaak ook wel al, dus met specifiek zijn zit je nooit fout.

6. Kom overtuigend over

In spanning zitten wachten tot je docent een vraag stelt en of je het antwoord wel weet, levert vaak niet veel op. Zorg dus dat je een actieve houding hebt en niet met twijfel in je stem praat, maar met zekerheid. Dit geeft de indruk dat je de boeken kent en daarmee kan bijdragen aan een hoger cijfer.

7. Voor als je dat ene boek ECHT niet wilt bespreken.

We hebben allemaal wel één (of meerdere) boeken op de lijst staan waar we een beetje spijt van hebben dat we ze gekozen hebben. Hierbij komt een handig trucje van pas. Je hoeft je boeken vaak niet (allemaal) mee te nemen naar een mondeling, maar mijn tip is: doe dit wel. Neem de boeken waar je wel over wilt praten mee naar je mondeling n en laat het boek thuis dat je echt niet wilt bespreken. Door die boeken op tafel te leggen zal je docent het eerder daarover gaan hebben dan degene die je niet mee hebt en bespaar je jezelf misschien wel wat punten ;)

Beeld: Chris Heijmans