Na het vwo naar de universiteit gaan lijkt misschien de standaardroute. Toch kiezen ieder jaar duizenden vwo-leerlingen bewust voor het hbo. Uit cijfers van het CBS blijkt dat in 2024 74,2 procent van de vwo-gediplomeerden direct doorstroomde naar de universiteit en 10,2 procent naar het hbo. Voor veel scholieren speelt daarbij niet alleen het niveau een rol, maar vooral de manier van leren. Het hbo is praktischer en sommige opleidingen zijn alleen op het hbo te volgen. 

Marcella, Maud en Nine maakten die keuze ook. Waarom zij na hun vwo bewust voor het hbo kozen en waarom een universitaire studie minder goed bij hen past, lees je hier.

Marcella (19) – Hospitality Management

Marcella koos na het vwo bewust voor een hbo studie: Hospitality Management. "Voor mij voelde het hbo gewoon logischer," vertelt ze. "Ik leer beter door te doen dan door alleen maar te lezen."

Die keuze werd al tijdens de middelbare school langzaam duidelijk. Marcella ging al in de vierde klas naar open dagen en begon zich af te vragen of de universiteit wel bij haar zou passen. "Ik dacht steeds: waarom zou ik niet iets kiezen wat ik echt leuk vind om te doen?" Ze maakte uiteindelijk wel haar vwo af, maar het gevoel bleef dat ze meer met praktijk dan met theorie wilde werken.

Tussen het vijfde en zesde schooljaar nam Marcella een tussenjaar in Amerika. Daar haalde ze een high school diploma en woonde ze een jaar in het buitenland. "Het was vooral een ervaring. Qua school niet echt inhoudelijk te vergelijken met Nederland. De lessen waren makkelijker, ik was er vooral om te ontdekken hoe het is om daar te leven." Terug in Nederland merkte ze dat de overstap groot was. "Ik ging van een relaxed jaar in het buitenland, naar mijn examenjaar in Nederland. Dat was best intens. Maar ik wende er snel aan."

Toch hielp die ervaring haar ook om zekerder te worden over haar studiekeuze. Hospitality Management bleek precies te passen bij wat ze zoekt. "Het is internationaal, je werkt met mensen en je kunt stage lopen in het buitenland. Je maakt anderen blij met je service, dat vind ik mooi aan dit vak."

De keuze voor het hbo hangt voor haar sterk samen met de manier van leren. "Op de universiteit zou dit misschien ook kunnen, maar dat is veel meer theorie. Veel lezen past minder bij mij," legt ze uit.

Haar toekomst ziet ze voorlopig vooral internationaal. "Werken op een resort in een warm land lijkt me echt geweldig. Iedereen is daar op vakantie, dus iedereen is blij. Die sfeer spreekt me heel erg aan." Tegelijkertijd houdt ze haar opties open. "Misschien ga ik later richting management of doe ik nog een master, bijvoorbeeld in luxury management. Ik wil nog ontdekken wat bij me past."

Over het verschil tussen hbo en universiteit is Marcella duidelijk. "Mensen denken dat de universiteit automatisch beter is. Met hbo kun je net zo goed een mooie carrière opbouwen. Het hangt af van wat bij je past, niet van wat ‘hoger’ is." In haar omgeving kreeg ze vooral positieve reacties.

Aan andere vwo’ers die twijfelen geeft ze een duidelijke boodschap mee: "Kies niet omdat het moet, maar omdat het bij je past. Uiteindelijk moet jij ermee verder, niet iemand anders."

Dit wil je ook lezen:

Steeds meer studenten van havo naar mbo: ‘Ik leer hier door te doen’

Het hangt af van wat bij je past, niet van wat ‘hoger’ is.

Maud (18) - Verloskunde

Voor Maud was de stap van vwo naar hbo niet vanzelfsprekend. Op haar middelbare school lag de nadruk sterk op de universiteit. "Bij ons werd eigenlijk alleen naar universitaire opleidingen gekeken. Zelfs de studiekeuzetesten gingen vooral over de universiteit." Ze vond dat een beperkte kijk op de toekomst. "De universiteit is niet de enige route. Er zijn ook mensen die van het vwo naar het mbo gaan. Uiteindelijk moet je kiezen wat bij jou past."

Na de zomer begint ze aan de opleiding Verloskunde. "Vroeger wilde ik gynaecoloog worden. Zwangerschappen en geboortezorg vond ik altijd al interessant." Toen ze tien jaar oud was en haar broertje werd geboren, werd die interesse alleen maar groter. "Dat heb ik heel bewust meegemaakt en dat vond ik ontzettend bijzonder."

Geneeskunde was lange tijd haar eerste keuze. "Dat was eigenlijk plan A," zegt ze. Ze deed mee aan de selectieprocedure, maar werd uitgeloot. Op dat moment moest ze opnieuw nadenken over haar studiekeuze. "In het begin keek ik vooral naar andere universitaire studies, bijvoorbeeld iets met medicijnen of biologie." Toch kwam ze erachter dat die opleidingen minder goed bij haar pasten dan ze dacht. "Bij veel van die studies ligt de nadruk meer op onderzoek. Terwijl ik juist in de praktijk wil werken."

Daardoor kwam Verloskunde steeds meer in beeld. Achteraf is ze zelfs blij dat het zo gelopen is. "Natuurlijk was het even jammer dat ik niet werd toegelaten tot Geneeskunde, maar uiteindelijk denk ik dat Verloskunde beter bij mij past." Vooral het directe contact met patiënten spreekt haar aan. "Ik wil niet alleen leren over het menselijk lichaam, ik wil ook echt iets voor mensen betekenen."

Dat praktische karakter van de opleiding was voor Maud een belangrijke reden om voor het hbo te kiezen. "Wat mij aanspreekt is dat je veel sneller de praktijk in gaat. Waar studenten Geneeskunde vaak pas na enkele jaren met patiënten werken, loop je bij Verloskunde al in het eerste jaar stage. Daar kijk ik heel erg naar uit. In de praktijk leer je zoveel meer dan uit een boek."

Ook de veelzijdigheid van het beroep trekt haar aan. "Je kunt in een ziekenhuis werken, bij mensen thuis komen of misschien ooit een eigen praktijk beginnen. Tijdens de studie kan ik ontdekken wat het beste bij mij past."

Toch merkt Maud dat er nog altijd bepaalde verwachtingen bestaan rondom vwo-leerlingen. "Er zit nog wel een idee achter dat je na het vwo door moet naar de universiteit. Alsof dat de hoogst haalbare route is." Ze begrijpt waar dat vandaan komt. "Je werkt hard voor je vwo-diploma, dus mensen verwachten vaak dat je die kant op gaat."

Maud kijkt uit naar haar studie, maar vindt de verantwoordelijkheid die bij het vak komt kijken soms ook spannend. "Hoe ga je ermee om als er iets misgaat tijdens een zwangerschap of bevalling?" Aan andere vwo-leerlingen wil ze vooral meegeven hun eigen gevoel te volgen. "Doe wat bij je past en niet wat anderen van je verwachten. Je kan altijd nog wisselen van studie"

In de praktijk leer je zoveel meer dan uit een boek

Nine (18) - Musical Theater

Hoewel Nine haar vwo-diploma haalde, zag ze dat nooit als een stap naar de universiteit. Haar droom lag namelijk ergens anders: Musical Theater.

"Vroeger maakte ik al voorstellingen in de woonkamer en mijn ouders hebben elkaar ontmoet op de toneelschool. Het zat er gewoon altijd in," vertelt ze. Rond haar veertiende ontdekte ze dat musical niet alleen een hobby was, maar ook een echt werkveld. Ze volgde drie jaar lang een vooropleiding op zaterdagen, naast haar gewone vwo-lessen. "Daar werkten we toe naar een eindvoorstelling en kregen we lessen in zang, dans en spel. Ook werden we voorbereid op de audities."

"Ik heb vwo nooit gedaan omdat ik per se naar de universiteit wilde. Ik zat eerst op de havo, maar stapte over naar het vwo omdat ik dat aankon." Toch paste de universitaire route niet bij haar toekomstplannen. "Ik heb nog wel gekeken of er theaterstudies op de universiteit waren, maar dat trok me niet. Ik wil bezig zijn, maken en spelen. Op de universiteit is het meer gericht op de theorie achter drama en theater."

Bovendien bestaat de opleiding die zij wil volgen niet aan een universiteit. Net als bij de opleidingen van Marcella en Maud speelde dat een belangrijke rol in de keuzes. "Sommige studies zijn gewoon echt hbo-opleidingen. Musical Theater leer je door te doen.” Juist die combinatie van praktijk en theorie spreekt haar aan. “Ik ben iemand die veel nadenkt, maar ook graag beweegt. Op het hbo heb je die afwisseling. Dat is voor mij perfect."

In haar omgeving reageerde bijna niemand verbaasd op haar keuze. Alleen mensen die haar minder goed kennen stellen soms vragen. "Waarom doe je dan vwo? Hoorde ik wel eens. Maar voor mij heeft dat nooit met elkaar gebotst. Het vwo heeft me juist geholpen. Je leert discipline, doorzetten en analyseren. Dat neem ik straks allemaal mee naar mijn opleiding."

Dat het werkveld onzeker kan zijn, schrikt haar niet af. "Natuurlijk weet ik dat je vaak auditie moet doen en ook vaak een nee krijgt. Maar daar word je tijdens de opleiding op voorbereid." Ze staat ook open voor de verschillende richtingen binnen het vak. "Ik zou later ook musicallessen kunnen geven. Dat lijkt me ook heel leuk."

Aan andere vwo-leerlingen die twijfelen tussen hbo en universiteit wil ze vooral meegeven dat er niet één juiste route bestaat. "Kijk naar wat bij jou past. Wil je vooral theorie en onderzoek, dan is de universiteit misschien iets voor jou. Maar als je gelukkig wordt van leren in de praktijk, moet je daar niet van afzien omdat je toevallig vwo hebt gedaan. Want dat is niet de enige weg"

Je leert discipline, doorzetten en analyseren. Dat neem ik straks allemaal mee naar mijn opleiding.