Van een poster op school tot het Wereldkampioenschap Debatteren in Kenia: voor Liza (17) en Jesper (18) ging het snel. Als onderdeel van TeamNL nemen zij en hun teamgenoten het tussen 14 en 24 juli op tegen de beste jonge debaters ter wereld. Ze vertellen over de intensieve selecties, het belang van zelfvertrouwen en waarom meer jongeren zouden moeten leren debatteren.

De eerste stap richting het WK

Het WK Debatteren is een toernooi voor middelbare scholieren waarbij de beste debaters van over de hele wereld samenkomen om tegen elkaar te debatteren. Dit jaar vindt het plaats in Kenia.

Voor Liza begon het allemaal heel toevallig. “Ik zag een poster op mijn school hangen van dit toernooi en ik dacht: ik ga er gewoon naartoe.” Wat begon als nieuwsgierigheid, groeide uit tot een plek in TeamNL en een ticket naar het Wereldkampioenschap Debatteren.

Uiteindelijk proberen we natuurlijk de allerbeste te worden

Zowel Lisa en Jesper debatteren sinds de eerste van de middelbare. Lisa debatteert al twee jaar op dit niveau en Jesper één jaar.

Hoe ziet een debat eruit? 

Jesper legt uit hoe een debat werkt. "Bij een debat heb je twee kanten, namelijk voorstanders en tegenstanders. Beide krijgen zestig minuten om een debat voor te bereiden in improvisatiesrondes. Ook is een debat ingedeeld in speeches. De voorstanders beginnen met een speech van acht minuten en dat gaat dan nog twee keer zo rond. Tussen de speech door mogen er vragen gesteld worden aan de spreker en het eindigt met de vierde speech van vier minuten, waarin voor- en tegenstanders een subjectieve samenvatting geven waarom zij gewonnen hebben. Een jury bepaalt uiteindelijk wie gewonnen heeft."

Selectie en trainingen

Bij TeamNL komen, ging niet zo makkelijk als je misschien denkt. Zo zegt Liza: “De selectie was best intens. We zitten in een organisatie genaamd Dutch Schools Debate College (DSDC) en die heeft twee selectie sessies waarbij ze 29 jongeren selecteren. Daaruit worden vervolgens vier of vijf jongeren gekozen voor TeamNL, en die gaan naar het wereldkampioenschap.”

Als je geselecteerd wordt, heb je wekelijks een training in Utrecht van tien uur 's ochtends tot vijf uur 's middags, ook als je niet in het Nederlands team zit.

“We debatteren veel, maar je raakt eraan gewend en de tijd vliegt voorbij. Ook voelt de groep echt als een familie.”

Hoe de trainingen eruitzien, verschilt per keer. Jesper vertelt: “De trainingsdagen zijn verschillend, maar meestal krijgen we een workshop over bijvoorbeeld het inbrengen van argumenten of het weerleggen daarvan. Soms debatteren we tegen een ander team om het proces van argumenten bedenken en weerleggingen maken zo soepel mogelijk te laten verlopen. Uiteindelijk proberen we natuurlijk de allerbeste te worden.”

Naast het serieuze trainen heeft het team ook veel plezier met elkaar. Ze zouden het team in drie woorden omschrijven als: “grappig, divers en legends”.

We debatteren veel, maar je raakt eraan gewend en de tijd vliegt voorbij

Liza voegt daaraan toe: “We lachen veel samen en hebben echt een leuke tijd met elkaar. Divers, omdat we allemaal zo verschillend zijn, maar debatteren brengt ons juist samen.”

Hoe ziet zo'n toernooi eruit?

Liza: “Op een toernooi speelt een team tegen een ander team. Er praten drie mensen namens het team, maar als je met meer mensen bent, mogen de anderen wel helpen met de voorbereiding. Zij spreken alleen niet tijdens het debat.

Ook heb je 'prepare motions'. Dat is een uur waarin je je samen met je team kunt voorbereiden, ideeën kunt bedenken en argumenten kunt opschrijven. Vaak weet je de stelling van tevoren nog niet, dus dat uur is erg belangrijk. Hoe goed je jezelf voorbereidt, kan uiteindelijk bepalen of je een debat wint of verliest.”

Intimidatie tijdens een debat

Jesper: “Er zitten vaak best intimiderende jongeren tussen. Ik debatteer al sinds ik twaalf jaar oud ben. Ik was toen nog maar ongeveer 1,20 meter lang en dan stond er een leerling uit 6 vwo tegenover je die alles wist over economie en noem maar op. Gelukkig is dat nu ik ouder ben geen probleem meer.”

Er zitten vaak best intimiderende jongeren tussen

Jesper heeft wel geleerd hoe hij daarmee om moet gaan. “Soms is het moeilijk om tegen heel goede mensen te debatteren, maar in principe maken zij ook dezelfde fouten als iedereen af en toe doet. Het is dan de kunst om stijl en inhoud van elkaar te scheiden en vooral die inhoud aan te vallen.”

Wat debatteren je leert
Liza: “Ik ben altijd best sociaal geweest, maar vond presenteren soms nog best lastig, wat voor veel jongeren zo is. Ik merk dat debatteren mij veel zelfvertrouwen heeft gegeven. Je leert hoe je moet omgaan met houding, toon en tempo, maar ook hoe je een punt goed kunt overbrengen. Daarnaast leer je goed voor jezelf op te komen en in het openbaar te spreken.”

Ik vind dat meer jongeren zouden moeten debatteren, omdat het je zelfvertrouwen geeft

Liza vindt debatteren niet alleen leuk, maar ook belangrijk. “Ik vind dat meer jongeren zouden moeten debatteren, omdat het je zelfvertrouwen geeft, je aanzet om meer over de wereld na te denken en je helpt om andere perspectieven te begrijpen. Ik snap best dat het in het klaslokaal soms een beetje eng of saai kan lijken, maar ik denk dat het heel goed voor jongeren zou zijn als ze het eenmaal proberen.”

Jesper: “Debatteren heeft mij vooral inlevingsvermogen geleerd. Het is soms best pittig om jezelf in een andere mening te verplaatsen. Ik denk dat debatteren je de tools geeft om dat te leren, omdat je nooit weet of je voor of tegen een argument moet zijn. Je leert daardoor genuanceerd naar complexe problemen kijken.”

Opeens niet weten wat je moet zeggen

Als je soms niet weet wat je moet zeggen of niet helemaal zeker bent van wat je vertelt, heeft Liza een tip: “Fake it till you make it. Probeer echt te doen alsof je zelf gelooft in wat je zegt en kom zo overtuigend mogelijk over. Debatteren is ook een teamsport. Als jij even iets niet weet, weet iemand anders uit je team het vaak wel. Zo vul je elkaar aan.”

Debatteren is ook een teamsport. Als jij even iets niet weet, weet iemand anders uit je team het vaak wel

Debatteren heeft een prijskaartje

Een debattoernooi is niet zo goedkoop als je misschien denkt. Daarom zijn Jesper, Liza en hun teamgenoten druk bezig met het vinden van financiële steun. Jesper: “De vluchten kosten meer dan duizend euro, maar daar komen ook de hotels, deelnamekosten, de debatlocatie, eten en andere uitgaven nog bij. Alles bij elkaar kost het pakket voor veertien dagen ongeveer 3.500 euro per persoon.”

De overheid subsidieert dit toernooi niet, en dat vindt Liza jammer. “Ik vind dat de overheid dit soort dingen zou moeten subsidiëren. In andere landen, zoals Singapore, wordt het bijvoorbeeld ondersteund door de gemeente. Dat geeft jongeren veel meer mogelijkheden om zichzelf te ontwikkelen. Om debatteren in Nederland populairder te maken, moet je ook laten zien wat je ermee kunt bereiken. Daarvoor is sponsoring hard nodig.”