Stel: we beginnen helemaal opnieuw. We bedenken een school vanaf de grond. Zou er dan weer een groot gebouw uitkomen waar vierhonderd kinderen negen korte lessen op een dag hebben? Met pratende leraren en niet-luisterende leerlingen?

Ik denk het niet. School kunnen we ook op een veel betere manier aanpakken. En wel zo.

Dit is een vervolg op een eerder gepubliceerde column: school vermoordt onze creativiteit.

Het kan zoveel beter

Want zoals het nu gaat, is het niks. Je zit vier, vijf of zes jaar op school. Na de onderbouw heb je de meeste 'basiskennis' wel gehad en mag je een profiel kiezen. Maar kies je dan wat je leuk vindt? Nee, meestal iets waar je het juiste papiertje mee kunt halen.

Want ja, misschien wil je wel dokter worden, maar boeit natuurkunde je echt geen moer. Of vind je het juist vet interessant, maar wil je toch liever economie studeren. En wie weet er nou écht wat-'ie wil op z'n vijftiende? Zou je niet veel meer moeten doen in de praktijk om daar achter te komen?

Zou je niet moeten leren wat je wilt leren? 

Coaches en experts

Daarom stel ik voor: na de onderbouw geen profielkeuze en bovenbouw meer, maar een aantal grote projecten. Je mag zelf kiezen met wie, waarover en hoe je die doet. Ik zou bijvoorbeeld met een paar anderen een onderzoek kunnen doen naar Shell. Ik vind Shell niet bijzonder interessant, maar ik wil er misschien wel iets meer over weten.

Maar met googelen alleen kom je er niet. Ik regel bijvoorbeeld een gesprek met mijn aardrijkskundeleraar, een 'expert' op dit gebied, maar ook een interview met een Shell-werknemer. En naast de experts voor de informatie hebben we ook nog contact met een coach: een 'gewone' leraar die ons begeleidt in het hele project.

Op die manier doet elke leerling een stuk of zes superleerzame projecten per jaar, die hij/zij zelf kan bedenken en inrichten.

Diploma wordt portfolio

Dat gaat dan drie jaar lang zo door: je leert door te doen, te onderzoeken en te ontdekken wat je wel en niet interessant vindt. Op die manier bouw je een portfolio op met alle projecten die je hebt gedaan.

Een toekomstige baas kan zien wat je gedaan en geleerd hebt en beslissen of hij iets aan die kennis heeft. Ziet hij wel iets in jouw ervaring? Mooi, dan heb je een baan! 

En studeren dan?

En als je nog helemaal geen baan wilt of kunt krijgen, dan weet je na drie jaar in ieder geval veel beter wat je interessant vindt, dan wanneer je al die tijd verveeld in de schoolbanken zou hebben gezeten. Na drie projectjaren kun je écht kiezen voor iets wat je graag wilt, in plaats van aan een 'mwah, klinkt wel leuk'-studie te beginnen en die vervolgens nooit af te maken. 

School zonder muren

Bovendien is dat hele 'school is een gebouw waar je elke werkdag van 9 tot 4 zit voor een diploma'-idee behoorlijk achterhaald. Je gaat immers zelf regelmatig op pad om informatie te vinden en kunt je coach toch ook ergens anders ontmoeten?

Ik denk dat we dat gebouw en die muren niet écht meer nodig hebben als mijn plan werkelijkheid zou worden. Met een laptop en internetverbinding kunnen we heel ver komen. Als we maar willen.

Motivatie?

"Ja, allemaal fijn en zo, maar wie zorgt er voor dat je dan niet elke avond uitgaat, laat opstaat en af en toe eens een paar regeltjes uit je duim zuigt voor je project?" zul je nu misschien denken. Oké, in het begin zal iedereen dat misschien wel doen. Maar als je een projectonderwerp kiest dat je echt leuk vindt, dan krijg je vanzelf zin om aan de slag te gaan. En anders is er altijd je coach nog.

Want tja, ons onderwijs is al heel lang hetzelfde, maar de wereld verandert.  We hebben bijna altijd en overal toegang tot internet, daar móeten we gewoon iets mee doen. Als de wereld verandert, dan moet het onderwijs ook veranderen. Anders kan school ons toch niet voorbereiden op het 'echte' leven?

Is dit dè manier? Ik weet het niet, maar het is in elk geval een begin. Wat denk jij?