Elk verkiezingsjaar organiseert ProDemos scholierenverkiezingen op Nederlandse scholen, om zo jongeren te leren hoe stemmen werkt en ze te interesseren voor politiek. Ook dit jaar deden 165.798 scholieren hieraan mee. En als het aan hen lag, dan zouden PVV (19,97%) en D66 (19,50%) het voor het zeggen hebben in Nederland.

Woensdag 29 oktober is het weer zover: tijd voor de Tweede Kamerverkiezingen. Ieder mens vanaf 18 jaar met een Nederlandse identiteit mag naar de stembus. De meeste middelbare scholieren moeten dus nog even wachten, maar tijdens de scholierenverkiezingen kunnen zij wel vast proeven aan het stemrecht. De scholieren stemmen dan in echte hokjes met een rood potlood en gooien daarna zelf hun stem in de stembus.

PVV wint nipt

En als het aan scholieren zou liggen, dan zou de PVV de grootste worden (19,97%). D66 zit daar wel heel dicht op met 19,50% van de stemmen. Als je dit doortrekt naar zetels in de Tweede Kamer, dan zou dat neerkomen op 32 zetels voor de PVV en 31 zetels voor D66. GroenLinks-PvdA maakt de top-3 compleet met 10,29% van de stemmen, dat zijn omgerekend 16 zetels.

Vergelijking met 2023

In 2023 was PVV de grootste partij met 15,83% van de stemmen en in 2021 ook, al ging het toen maar om 6,59% van de stemmen. Een opvallende daler is Forum voor Democratie. Zij behaalden in 2023 nog 13,32% van de stemmen en dat zakt in 2025 naar 3,23%. D66 laat juist een flinke stijging zien. Zij behaalden in 2023 nog maar 10,38% van de stemmen. 

Verder valt de populariteit van de partij NL PLAN op, die 5.51% van de stemmen krijgt. NL PLAN wil de Aziatische Nederlanders meer een stem geven.

Hoe serieus nemen scholieren deze verkiezingen?

'Stemmen' op school, dat is natuurlijk een mooie voorbereiding op wanneer je vanaf je 18e voor 'het echie' mag. Maar juist omdat het niet telt, bestaat ook de kans dat scholieren 'voor de grap' stemmen of zich helemaal verdiepen. Dit lijkt ook dit jaar te gebeuren met het grote aantal stemmen voor de onbekende partij NL PLAN.

In een korte peiling vroegen we tientallen scholieren die meededen met hun school aan de scholierenverkiezingen of zij het idee hadden dat dit serieus werd genomen. Op een schaal van 1 (totaal niet serieus) tot 5 (heel serieus), beoordelen zij dit met een 2,88. Scholieren zeggen hier zelf bijvoorbeeld over:

Heel veel kinderen kiezen voor de leuk een partij, zoals bij vorige scholierenverkiezingen. Toen hebben heel erg veel voor de grap op de PVV of FvD gestemd.

Het is deels verplicht, aangezien je de klas wordt uitgehaald, maar de meesten hebben geen idee wat de verkiezingsprogramma's zijn.

Mensen vinden erg leuk dat deze georganiseerd worden en het zorgde er ook voor dat mensen gesprekken met elkaar gingen voeren over hun politieke meningen.

ProDemos geeft zelf overigens ook aan dat de scholierenverkiezingen niet gezien moeten worden als een voorspelling voor de landelijke verkiezingsuitslag.