Ruim drie jaar lang was Gabriel (18) verslaafd aan verschillende harddrugs. Van xtc tot cocaïne en van ketamine tot speed; hij gebruikte de middelen dagelijks, vaak ook door elkaar heen. Door een overdosis keek hij de dood een paar keer in de ogen, maar hij overleefde en wist uiteindelijk te stoppen via een verslavingskliniek. "Ik was een slaaf van mijn verslaving."

Een jaar, drie maanden en zestien dagen – "uit mijn hoofd" – is Gabriel inmiddels clean. "Ik hou het echt bij. Voor mij is het belangrijk om niet te vergeten waar ik vandaan kom."

Als veertienjarige begint Gabriel met het roken van wiet. "Een vriendin van me zat al in het drugswereldje. Ik vond dat natuurlijk heel interessant en wilde dat zelf ook ervaren. Daardoor begon ik met blowen. Toen wist ik al direct dat ik verslaafd was: in dat moment had ik even geen angst en onzekerheid meer."

"Later kwamen daar harddrugs bij. Diezelfde vriendin kwam met het idee om xtc te doen. Dat gaf dat een nog sterker effect, waardoor ik gelijk verkocht was. Zij heeft me erin geïntroduceerd en we gebruikten vrijwel altijd samen. Onze verslavingen liepen ook eigenlijk gelijk aan elkaar, omdat we altijd samen waren."

Dit wil je ook lezen:

Snuiven van Ritalin: 'Ik hou het uren langer vol met uitgaan'

Van verslaving naar depressie

Toch kampte Gabriel al eerder met verslavingsverschijnselen, eigenlijk al sinds zijn geboorte. Zijn moeder gebruikte tijdens haar zwangerschap ook drugs, waardoor Gabriel als pasgeboren baby daar al vanaf moest kicken. Zijn moeder overleed uiteindelijk toen hij zeven jaar was. Zijn biologische vader was lange tijd alcoholverslaafd, maar is inmiddels ook clean. Sinds kort heeft Gabriel weer contact met hem. "Dat is wel bijzonder. We herkennen elkaars verhaal, verslaving is een raar connectiepunt. Maar het helpt wel om die band weer op te bouwen."

Naast zijn verslaving raakte Gabriel ook depressief. Die combinatie zorgde ervoor dat hij stopte met de middelbare school. Toen hij nog wel op school zat, merkte hij een kloof op tussen hem en zijn klasgenoten. "Zij hadden het wel veel over drugs, maar voor mij was het belangrijk daar niet te veel in mee te gaan. Dan zou ik het weer te veel gaan romantiseren. Maar dat was wel lastig, omdat ik me niet als een buitenbeentje wilde neerzetten."

Dit wil je ook lezen:

Student Douwe (21) te zien in expositie over ouders met verslavingsproblemen

Gabriels depressie hing samen met zijn verslaving, vertelt hij. "Het waren twee aparte dingen, maar het ging ook tegelijk weg. Hoe leg ik dat beste uit? Voor mij was het heel erg: omdat ik gebruikte, had ik eigenlijk een escape from reality. Daardoor begon ik alles links te leggen, zoals sociale contacten, opruimen, zelfzorg, dat soort dingen. Daardoor raakte ik in een gat."

De dood in de ogen kijken

In Gabriels omgeving wisten de meeste mensen wel van zijn verslaving, maar hulp kon niemand hem echt geven. "Ik woonde destijds met mijn beste vriendin op een groep en de begeleiding daar was heel betrokken. Maar iedereen voelde zich machteloos." Helemaal toen een overdosis Gabriel een aantal keer bijna fataal werd. 

Ik was op een punt gekomen waar ik niet met drugs kon leven, maar nog minder zonder drugs

"Wat mij het meest is bijgebleven, is dat ik mijn hart steeds langzamer voelde gaan en ook non-stop pijn had in mijn hart. Ik kan me de angst om dood te gaan nog goed herinneren. Er zijn echt momenten geweest waarop ik dacht dat ik het niet meer zou halen, en toch snoof ik op zo’n moment nog een lijn of slikte ik nog een pilletje. Dat moet mijn grootste waanzin zijn geweest, die doodsangst opvolgen met een lijntje of een pilletje, mezelf oprecht afvragend of ik nog wakker zou worden."

En of Gabriel na zo’n moment dan gelijk wilde afkicken? "Het simpele antwoord is 'nee'. Eerlijk gezegd dacht ik er niet eens over na om te stoppen. Voor mij voelde het gebruik gewoon geweldig, omdat ik er niks meer door voelde, zowel mentaal als fysiek. Meestal gebruikte ik alles door elkaar heen. Ik was op een punt gekomen waar ik niet met drugs kon leven, maar nog minder zonder drugs." Daarom ging Gabriel uiteindelijk naar een verslavingskliniek. 

Geen uur nuchter blijven

"Eigenlijk ben ik met heel veel externe motieven naar de kliniek gegaan. Maar je wordt daar zo hard geconfronteerd met je eigen gedrag en de schade die je hebt aangericht, dat je wel tot bepaalde inzichten moet komen." De hulp van ervaringsdeskundigen was daarbij nodig. "Ik was van vroegs af aan al aan het manipuleren en liegen over alles. Daar was ik ook heel goed in geworden. Maar iemand die ervaring heeft met een verslaving, die zelf verslaafd is geweest, die verder was als ik, ziet daar zo doorheen. Dat is wat ik nodig had."

Horen hoe slecht ik de mensen waar ik het meest van hield behandelde, dat was voor mij een keerpunt

"Voordat ik naar de kliniek ging, kon ik geen uur nuchter blijven. Ik gebruikte de ene dag meer dan de ander. Het begon allemaal heel onschuldig en in het begin merkte ik nog geen negatieve effecten, dus voor mij was het allemaal heel rooskleurig om daarmee te experimenteren. Maar uiteindelijk ging ik er mee naar bed en werd ik ermee wakker. Ik was een slaaf geworden van mijn verslaving. De kliniek heeft me daarin enorm geholpen."

In de kliniek kreeg Gabriel ook brieven van naasten en familie. Brieven die hijzelf typeert als confronterend. "Ik begon in te zien wat voor verschrikkelijk mens ik was tijdens mijn verslaving. Horen hoe slecht ik de mensen waar ik het meest van hield behandelde, dat was voor mij een keerpunt. Toen ben ik echt voor herstel gegaan."

Verslaving is een ziekte

"Ik heb geleerd dat verslaving een ziekte is die ik de rest van mijn leven bij me zal dragen, en ik zal er constant aan moeten werken om niet terug te vallen. Verslaving is een ziekte waarin het voor mij niet uitmaakt welk middel ik gebruik: de uitkomst zal altijd hetzelfde zijn. Het maakt niet uit of ik een drankje doe of een lijntje snuif, zodra ik de eerste weer oppak krijg ik een mentale obsessie waardoor ik niet meer kan stoppen. Dan neem ik een overdosis of word ik psychotisch. Elk middel is daarin hetzelfde voor mij, met elk middel wil en kan ik iets verdoven."

Het lukt Gabriel clean te blijven door mee te doen aan een programma waarin herstellende verslaafden elkaar helpen. Maar de motivatie om de drugs links te laten liggen, moet ook echt vanuit hemzelf komen. "In het begin was dat wel echt lastig. Maar tegenwoordig is het lastiger om gedrag te tackelen, wat echt bij de ziekte verslaving hoort, dan om echt van de middelen af te blijven. Ik heb eigenlijk nooit meer trek in drugs ofzo, dus dat is heel fijn. Het leven wat ik nu heb opgebouwd, wil ik nooit meer kwijt of omruilen."

Dit wil je ook lezen:

Hoe laat je drugs testen? Ik probeerde het uit

Gabriel hield gelukkig geen lichamelijke klachten over aan zijn drugsgebruik. "Wel had ik vaak last van hartklachten, of werd ik paranoia. Ik ben ook echt wel een aantal keer bang geweest dat ik niet meer wakker zou worden, dat mijn hart ermee zou stoppen. Maar gelukkig heb ik het overleefd en heb ik er geen klachten aan overgehouden."

Traumatherapie

Nu hij helemaal clean is, is Gabriel bezig met traumatherapie. "Voor mijn gevoel kan ik nu echt los komen, omdat ik me niet meer elke dag verdoof. Dat haalt veel naar boven, waardoor ik me op momenten wat depressief of leeg kan voelen. Maar dat is niet meer zo erg als de leegte die ik tijdens het gebruik had. Het maakt het herstel juist draagbaarder. En ik weet nu ook hoe ik er mee om moet gaan."

Dit jaar wil hij de VAVO weer gaan oppakken. Daarna gaat hij zelfervaringsdeskundigheid studeren, is zijn plan. "Ik zou counselor willen worden, het liefst ook in de kliniek waar ik zelf heb gezeten. Op die manier wil ik wat terugdoen voor mensen die nog steeds leiden aan de ziekte verslaving. Dat is echt wel mijn droom, om daar gewoon mijn werk van te maken." 

Dit wil je ook lezen:

Steeds meer jongeren met blaasklachten door ketamine: 'Blaasontsteking keer honderd'