Door Scholieren.com te bezoeken geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Ben je onder de 16? Zorg dan dat je toestemming van je ouders hebt om onze site te bezoeken. Lees meer over je privacy (voor het laatst bijgewerkt op 25 mei 2018). Akkoord Instellingen aanpassen
Onderzoeksbureau Markteffect doet een landelijk onderzoek naar studiekeuze. Alle Nederlandse scholieren kunnen meedoen. Als je 'm invult, verdien je gegarandeerd 2 euro. Klik hier!

'Geen gescheiden niveaus meer in onderbouw'

'Geen gescheiden niveaus meer in onderbouw'

Kan je het je nog herinneren, de eerste keer dat je over de Cito-toets hoorde? Die grote toets die op je wachtte aan het einde van de basisschool. De toets die samen met het schooladvies van je meester of juf bepaalde naar welke middelbare school je mocht.

Wat ging er toen door je heen? Was je gespannen of je wel hetzelfde niveau zou halen als je beste vrienden? Bang dat je het zou verprutsen? Of deed het je niet zoveel?

Als het aan gastblogger Jonathan Mijs ligt, verdwijnen de schoolniveaus vmbo, havo en vwo in de onderbouw. Leerlingen moeten pas opsplitsen als ze 14 zijn, vindt hij. Mijs heeft verstand van zaken: als promovendus op de Amerikaanse universiteit Harvard onderzoekt hij ongelijkheid in het onderwijs.

Feit is dat de Cito-toets heel belangrijk is in ons land: hij bepaalt in grote mate of je nog vier jaar naar school gaat, of zes jaar; of je voorbereid wordt om meteen te gaan werken, of dat je naar de hogeschool of universiteit mag. En dat heeft op zijn beurt weer veel te maken met wat voor vrienden je later om je heen hebt, hoeveel geld je gaat verdienen, en zelfs op wat voor politieke partijen je waarschijnlijk (niet) gaat stemmen.

Te hoog of te laag advies

Soms komt er uit de Cito-toets en het schooladvies precies rollen wat je zelf al had gedacht en waarop je had gehoopt. Maar uit onderzoek blijkt dat veel kinderen een te hoog of een te laag schooladvies krijgen. Sommige leerlingen stappen te hoog in en zakken af naar een lager schoolniveau. Anderen klimmen naar boven, maar veel leerlingen die eigenlijk havo of vwo hadden kunnen doen, blijven hangen op het vmbo.

Dat komt omdat je gemiddeld genomen op een vwo-school niet alleen moeilijkere lesstof krijgt, maar vaak ook beter onderwijs, van meer gemotiveerde docenten. Daarnaast zijn vwo-scholen vaak kleiner en zijn ouders van vwo’ers meer bij school betrokken. Ook hebben deze ouders vaak meer te besteden aan bijles en andere hulp als het een beetje tegenzit op school.

Vmbo: problemen, vechten, roken

Sommige vmbo-scholen zijn hartstikke goed. Maar vaak zijn vmbo-scholen en scholengemeenschappen groter dan vwo-scholen en weten ouders minder goed wat er op school gebeurt. Op het vmbo zit je vaker in de klas met leerlingen met gedragsproblemen dan op athenea en gymnasia. Er wordt meer gevochten op het schoolplein, meer gerookt en meer gespijbeld.

Kort gezegd: voor veel kinderen is ''onderwijs op maat'' een gedachte,  maar is ondermaats onderwijs de praktijk.

Dat klinkt oneerlijk en dat is het ook. Met de Cito-toets en die sterke scheiding tussen vmbo, havo en vwo zijn we in Nederland de uitzondering in Europa. In de meeste landen zit je op de middelbare school veel langer met z’n allen bij elkaar in de klas zoals op de basisschool: de één is wat beter in wiskunde, of in taal, de ander goed in sport of heel erg sociaal. In die landen doe je bijvoorbeeld pas op je 17e of 18e een toets die bepaalt of je mag gaan studeren.

Geef leerlingen de ruimte

In Vlaanderen deden ze het altijd net zoals bij ons. Tot ze deze zomer besloten om daar iets aan te veranderen. Na veel overleg en politiek onderhandelen heeft de Vlaamse regering het onderwijs hervormd: Vlaamse leerlingen zitten voortaan twee jaar langer met z’n allen in de klas voordat ze een schooladvies krijgen. En nadat je op je veertiende een schoolrichting hebt gekozen, kun je makkelijker overstappen als je het een trapje hoger wilt proberen.

Daar mogen we in Nederland een voorbeeld aan nemen! Geef leerlingen de ruimte om hun eigen niveau op te zoeken. Voor een betere middelbare school voor iedereen, met minder stress en ongelijkheid.

Nog even over Harvard: hoe word je daar in hemelsnaam toegelaten, lopen er alleen maar Mark Zuckerbergs rond en is studeren daar echt zo duur? Scholieren.com interviewt Jonathan Mijs binnenkort over zijn ervaringen op 's werelds meest prestigieuze universteit. Ook een vraag? Stel 'm vast in de reacties hieronder! 

Het is zomervakantie! Onze redactie drinkt met de billen bloot melk uit een kokosnoot op een onbewoond eiland. Tot maandag 2 september publiceren we daarom wat minder blogs, daarna komen we weer op volle kracht terug. Ga je ons missen? Check dan het beste uit ons archief bij de Klassiekers!

voeg reactie toe

6887

reacties

Ik heb wel een vraag voor meneer Mijs. Ik zou ook graag naar een goede amerikaanse universiteit willen, maar mijn ouders hebben daar het geld niet voor. Hoe heeft u dat geregeld, en heeft u nog tips. En heeft u nooit heimwee gehad?
door Maayke (reageren) op 26 augustus 2013 om 7:39
Als ik mijn broer en mijzelf als voorbeeld neem, is het juist voor ons heel goed geweest om al op ons twaalfde alleen maar omringt te worden met mensen van hetzelfde denkniveau, omdat wij anders bleven steken en niet genoeg uitgedaagd konden worden. Ik snap dat vmbo'ers zich juist kunnen optrekken wanneer ze met vwo'ers in de klas zitten, maar andersom werkt het juist negatief.
door Anoniem (reageren) op 26 augustus 2013 om 10:56
@Anoniem: Helemaal mee eens! Door nog 2 jaar op een basisschool te gaan zitten moeten VWO'ers nog 2 jaar langer uit hun neus eten. Dat is echt nergens goed voor. Zorg dan voor VMBO/HAVO- en HAVO/VWO-klassen voor de twijfelgevallen, maar laat de rest daar niet de dupe van worden. Leuk bedacht, maar de theorie die onderzoekers uitdenken zijn helaas niet de praktijk.
door Frms (reageren) op 26 augustus 2013 om 16:28
Heel tof stuk! Maar wat betekent dit in de praktijk? 2 jaar langer basisschool of wel in het middelbare schoolsysteem maar lekker met z'n allen?
door Pim TT (reageren) op 26 augustus 2013 om 11:05
Lijkt mij ook niet echt een goed plan. Er is weinig verandering behalve dan dat je het keuzemoment 2 jaar uitstelt. Ik ben het ook eens met wat iemand anders hier zegt in de reacties.. het is zo fijn als je in een klas komt met mensen die net zo denken als jij denkt.. Dat is beter dan in een klas zitten onder je niveau.
door Anoniem 2 (reageren) op 26 augustus 2013 om 15:25
Oei, lijkt mij absoluut geen goed idee. Ik moest in de onderbouw op het gymnasium extra uitgedaagd worden en met mij een aanzienlijk aantal anderen. Als je deze leerlingen nog samen zou voegen met bijvoorbeeld mensen die leerweg-ondersteuning nodig hebben, denk ik dat ze elkaar belemmeren in wat ze willen en kunnen bereiken.
door Bram van Hulten (reageren) op 26 augustus 2013 om 17:29
@Bram van Hulten: Ik sluit me helemaal bij Bram aan. Het is onzinnig om alles te mengen, want de vwo'ers hebben minder/geen uitdaging. Ook moeten leraren dan onderwijs gaan brengen op zo'n niveau dat vwo'ers het snappen, maar vmbo-b'ers het ook snappen. Oftewel, laag niveau van onderwijs, of vwo'ers zitten uit hun neus te eten omdat zij het allang snappen, terwijl het voor anderen nog een xje extra wordt uitgelegd. Daarom zijn niveaus juist bedacht in het onderwijssysteem!
door Anoniem (reageren) op 27 augustus 2013 om 17:11
Ik had zelf met de CITO-toets 542 gehaald, maar mocht niet naar het vwo, zelfs niet naar de schakelklas havo/vwo. Ik moest uiteindelijk naar havo. Elk jaar heb ik geprobeerd om naar vwo te gaan. Ik stond elk jaar boven de 7.5 en soms zelfs boven de 8. Pas op het laatste moment, einde van havo-3 mocht ik naar vwo. Ik stond een gemiddeld 7.9, maar het had eigenlijk een 7.95 moeten zijn. Dankzij het zeuren bij de leraren, teamleiders en uiteindelijk de schooldirecteur ben ik naar 4 vwo gegaan. Ik vind het nu nog steeds onbegrijpelijk hoe scholen alleen kijken naar het advies van de CITO. De middelbare scholen zijn tegenwoordig alleen bezig met het halen van zo hoog mogelijke cijfers, en durven daarvoor geen risico's te nemen.
door Ruben (reageren) op 26 augustus 2013 om 17:38
En toch zie ik nog dagelijks de positieve kanten aan gescheiden onderwijs. Leerlingen die gelukkig worden dat ze ein-de-lijk zich kunnen verdiepen in de stof die voor hun leertijd beschikbaar is. Ons onderwijs biedt leerlingen de kans al op jonge leeftijd te gaan werken aan hun latere (directe) toelating tot hoog niveau vervolgonderwijs. Ik denk dat dit onderzoek erg de negatieve kanten van de splitsing aan het licht brengt en niet de positieve. Gymnasiasten moeten niet op MAVO niveau les krijgen. Wat wel zeker kan verbeteren is de flexibiliteit. Nu kan je eigenlijk allen maar 'naar beneden' doorstromen, terwijl ik denk dat een goede HAVO leerling ook best naar VWO zou moeten kunnen gaan (mits hij/zij dat wil). Slecht onderwijs voor het VMBO is jammer, maar dat los je niet op door goed VWO onderwijs te vernietigen.
door Biodocent (reageren) op 26 augustus 2013 om 17:41
@Biodocent: Ik merk ook dat veel HAVO-leerlingen best wel naar VWO kunnen gaan, maar de havo-leerlingen missen vaak de discipline. Ik zat tot de derde in een havo-klas. Dan merk je echt dat de leerlingen meer gedreven zijn op het VWO. Op de HAVO zouden de leraren weer de baas moeten worden. Als de scholen ook het beleid aanpassen qua doorstromen zou de hele maatschappij ervan profiteren. Scholen zijn nu te veel prestatiegericht (zo hoog mogelijke slagingspercentage).
door Ruben (reageren) op 26 augustus 2013 om 23:46
Prachttheorie. Voor als je nu niet op het vwo zit. Al vanaf groep 3 ongeveer is duidelijk dat sommige mensen gewoon veel sneller en makkelijker leren dan anderen. Ja, dat kan nog bijtrekken als je ouder bent. Maar voor een boel mensen is groep 8 een periode van, ik ben er bijna. Bijna bij niet meer eindeloos opgehouden worden, informatie te langzaam krijgen, omgaan met domme vragen. Ga die echte vwo'ers niet pesten door ze nog langer weg te houden van uitdaging en lessen op hun niveau. Slimme mensen zijn al vaak zat de lul.
door Astrid (reageren) op 26 augustus 2013 om 18:28
In de reacties boven mij, word er vooral de nadruk op gelegd op de VWO-ers die na de basisschool heel erg blij zijn dat ze in de klas komen met mensen met hetzelfde denkniveau. Maar dat geldt natuurlijk net zo goed voor de jongeren die naar het vmbo gaan. Zij zullen ook heel blij zijn als ze niet meer dat domme jongentje of meisje zijn. Dat sulletje die en niet goed is in Nederlands en niets bakt van zijn wiskunde. Maar wel heel goed fietsen kan reparen of goed zorgt voor haar bejaarde buurvrouw. Dat daar meer de nadruk op komt te liggen, het praktijk gedeelte, wil niet zeggen dat het vmbo onderwijs per defenitie slecht is omdat het vmbo is, waar volgens veel mensen veel meer probleemgevallen zijn, meer drugs, meer alcohol, meer roken, meer vechten. Op het VWO en de HAVO heb je dat net zo goed, ook daar zijn probleemgevallen. Hoogbegaafdheid, autisme. Alcohol, drugs en roken komen ook op deze scholen voor. Voor dat maakt het geen verschil, verschillend onderwijs of niet. Het is juist goed dat er toch een scheidslijn is, want voor iedereen is het fijn om met mensen te zijn van je eigen denkniveau en van je eigen manier van leren. Dat er dan makkelijker gedaan moet worden over opstromen, daar kan ik het alleen maar mee eens zijn. En dat er minder aan de uitslag van de Cito toets af moet hangen, daar ben ik het ook helemaal mee eens.
door Luna (reageren) op 26 augustus 2013 om 19:27
@Luna: Je hebt volkomen gelijk, alleen met vwo is makkelijk vergelijken
door Anoniem (reageren) op 27 augustus 2013 om 17:14
Dit vraagt om een poll.
door Jon (reageren) op 26 augustus 2013 om 20:28
"In die landen doe je bijvoorbeeld pas op je 17e of 18e een toets die bepaalt of je mag gaan studeren." Dat is toch tig keer dwazer dan een citotoets? Een momentopname die bepaalt of je mag studeren, hoe gek kun je het maken.
door LOOOOOOOOOO (reageren) op 26 augustus 2013 om 21:29
@LOOOOOOOOOO: Moment opname die in de meeste gevallen heel goed is, vwo'ers eten uit hun neus op de basisschool, op middelbare eindelijk uitdaging. En over gedragsproblematiek gesproken. Speciaal onderwijs wordt op bezuinigd, dus er komen nog meer hulpbehoevende op vmbo...
door Anoniem (reageren) op 27 augustus 2013 om 17:13
Daarom moeten ze dus niet nog langer in een alles-in-1-klas zitten waarna een soort citotoets uitmaakt of ze mogen studeren of niet. Gewoon na de basisschool de boel scheiden.
door LOOOOOOOOO (reageren) op 28 augustus 2013 om 15:54
Ik vrees dat het aantal VWO-diploma's dan wel erg hard gaat zakken. In de onderbouw heerst namelijk nogal een groepsdrukcultuur en als er net wat teveel coole vmbo'ers in je klas zitten zuigen die de potentiele VWO'ers snel mee. Dat probleem zie je uberhaupt al wel met havo/vwo onderbouw klassen. Verder is het gewoon geluk hebben, in mijn 1VWO klas was er groepsdruk om hoge cijfers te halen, in die van mijn zusje is een 9 halen raar en verachtelijk.
door Andreas Vos (reageren) op 27 augustus 2013 om 19:37
@Andreas Vos: Sterker nog, VWO-diploma's bestaan dan niet meer. Je hele toekomst hangt dan af van een soort CITO-toets die bepaalt of je mag studeren of niet. Hoe gek kun je het bedenken? De rest van je verhaal herken ik ook. Dat speelde bij mij al op de basisschool. Slim zijn werd absoluut niet gewaardeerd, want slimme mensen zijn anders. Die hebben andere, stomme, hobby's. Die kunnen er maar beter niet bij horen. VWO'er die zich wel als VMBO'ers gedragen worden echter wel geaccepteerd. Nog 2 jaar in zo'n klas zou een regelrechte ramp zijn.
door LOOOOOOOO (reageren) op 28 augustus 2013 om 16:00
Zelf zit ik op een school waar jou idee al jaren lang actief zit! Het Open Scholengemeenschap Bijlmer. In de eerste 2 jaren komen alle niveau's bij elkaar. De havo/vwo kinderen krijgen ook wel een beetje meer huiswerk. Maar om het zo te zeggen, hier op deze school begint iedereen op het zelfde niveau. Veel van de vmbo kinderen stijgen, en weinig havo/vwo kinderen dalen. Ik zit nu in de 3e vmbo-kader
door Brian (reageren) op 29 augustus 2013 om 20:27
Ben ik echt de enige die de cito-stress niet heb meegemaakt? geen havo-vwo mavo kader lbo gedoe, gewoon een paar leuke toetsen maken en daarna buitenspelen. Ik kon toen bij mijn volste verstand ook niet begrijpen dat een jongen uit mijn klas de volle tijd (en langer) besteedde om alles helemaal perfect te maken. (denk ik dan) gewoon onbegrijpelijk. maar het was ook zo dat de schooladviezen al bekend waren, en ook nio en entreetoets veel belangrijker waren. maar ook daarvoor heb ik nooit stress of gedoe meegemaakt, ik kijk nu erg op van al deze berichten maar ontopic, in het artikel hierboen staat duidelijk beschreven dat het minder gaat over de intelligentie van een kind, dan over de onderwijsperspectieven. Slechte vmbogiganten, en kleine, gemotiveerde vwo scholen. Is dat dan niet de kern van het probleem? laten we eerst het nieveau van het onderwijs ietwat opkrikken, en daarna verder kijken? want dit argument slaat natuurlijk helemaal nergens op. Zelf vind ik dat gescheiden onderwijs best wel goed, ik ben het ook helemaal eens met hieronder beschreven argumenten, vmbo-ers halen vwo niveau naar beneden, gelijkdenkenden, alles wordt gemiddelder, enz. enz.. hetspijt me, maar intelligentie is iets wat je hebt of niet. dan gaat het helemaal niet om wat voor persoon je bent. Het gaat er gewoon om wat je kunt of wat niet. klaar. Je zet toch ook geen voetballers niveau zesde klasse zaterdag in het nederlands elftal? al sluit dat natuurlijk niet uit dat personen die hier wel en niet in behoren na de wedstrijd gezellig een hapje gaan eten.
door Kaitlinn (reageren) op 13 september 2013 om 17:05