Samenvatting Geschiedenis

Geschreven door:	banaly
Datum ingestuurd:	18 november 2002
Niveau:	4 havo
Woorden:	2907
Opvragingen:	7356 (11 deze maand)
Waardering:	Currently 3.98/5 1 2 3 4 5 4.0/5 (44 stemmen)

Download dit verslag in PDF-formaat

HOOFSTUK 1

§1.1

Van Augustus 1939 tot mei 1940 gebeurde er vrijwel niets in west Europa . Frankrijk kon weinig doen in offensief gezicht door de Maginot-linie. Engeland was Duitsland de baas met hun sterke marine. In het voorjaar van 1940 nam Hitler het initiatief. Hij versloeg Denemarken, Noorwegen, Nederland, België, Luxemburg en Frankrijk (tot aan ongeveer Parijs). Wilhelmina was naar Engeland gevlucht. Er bleven ook enkele landen centraal zoals: Zwitserland, Spanje en Portugal. Italië was al sinds 1936 bondgenoot in de AS. Vichy- Frankrijk (zoals het stuk onder Parijs werd genoemd), werd geregeerd door de collaborende maarschalk Pétain.

Duitland begon ook Engeland aan te vallen door tereurbombardementen net zoals ze eerder hadden gedaan met Warschau en Rotterdam. Maar de Britse weerstand was sterk genoeg. Dit was de eerste tegenvaller voor Hitler, de Battle of Brittain

Duitsland wilde graag uitbreidden naar het oosten, Tsjechië en Polen hadden ze al. Slowakije werd bondgenoot. Samen met Slowakije, Roemenië en Hongarije versloeg Hitler Joegoslavië en Griekenland. Hij wilde ook nog graag Rusland hebben maar hij moest eerst Mussolini helpen bij de Italiaanse oorlog op de Balkan. Op 22 juni 1941 lanceerde Hitler de grootscheepse verrassingsaanval Operation Barbarossa (genoemd naar een middeleeuwse Duitse keizer). Hij wilde Leningrad, Moskou en Stalingrad in handen nemen voor de strenge winter in Rusland. Hierdoor wilde hij ook een 2-fronten oorlog voorkomen. Het rode leger was hier niet op voorbereid, maar toch slaagde Stalin erin, mede door het slechte weer, om Duitsland te stoppen in de Grote Vaderlandse Oorlog tegen Hitler. In deze oorlog verloren meer dan 20 miljoen mensen het leven. In 1943 werd Duitsland tot staan gebracht en zelfs moesten ze gebied afstaan tot aan Berlijn.

§1.2

Rusland had een bondgenootschap gevormd met Engeland. Ook Nederland sloot zich hierbij aan en later ook Amerika. Ondertussen was een andere bondgenootschap van Duitsland, Japan, grootte delen van China aan het veroveren. Hierdoor boycotte Amerika de economie met Japan. Hierdoor viel Japan Pearl Harbor (een Amerikaanse haven in Japan) aan. Vanaf 1942 lijdde Japan en Duitsland grote verliezen tegen de geallieerde.

De Duitsers werden helemaal teruggedrongen. Ze verloren de slag om El-Almamain in Noord Afrika tegen de Britten. Al snel in 1943 gaf Hitler Noord Afrika op. Stalin wilde een 2e-front en die kwam er op 6 juni D-day (landing van geallieerde troepen op de kust van Normandie. Duitsland kwam nog met een laatste offensief het Ardennenoffensief . Op mei 1945 veroverde het rode leger Berlijn

In Azië was het nog steeds niet over. Japanners vonden het een eer om voor hun leider te sterven. Deze kamikazepiloten lieten zich te pletter vallen op Amerikaanse schepen. De VS lijdde hierdoor grote verliezen en gooide een atoombom op Hiroshima. Japan was enorm geschrokken en wilde wel onderhandelen. Dit vond de VS niet genoeg en gooide nog een bom op Nagasaki. De WO2 was ten einde.

§1.3

Nederland stond sterk onder druk door de Duitsers, en er werden allerlei dingen door de Duitsers ingesteld zoals:

q Censuur

q Verenigingen werden opgeheven

q Vakbonden moesten overgaan in het Nederlandse arbeidsfront

q Padvinderij werd vervangen door jeugdstorm van de NSB(Nederlanders die een beetje met de Duitsers meeliepen ook wel verraders genoemd)

q Nederland werd gelijkgeschakelde dictatuur onder leiding van de Duitsers

De Duitse propaganda in Nederland richtte zich vooral tegen de joden. Ook was er een ariërverklaring (ambtenaren moesten opgeven of zij joodse voorouders hadden). De joodse bevolking werd bijeengedreven in getto’s en later werden ze vervolgd in vernietigingkampen door “einsatzgruppen”. Op de Wannsee-conferentie besloten de nazi’s tot een entlosung van de joden. Miljoenen joden werden omgebracht in de Holocaust.

Wilhelmina was gevlucht naar Engeland. De verzetsbladen in Nederland werden al snel vervangen door andere illegale bladen zoals: Trouw, Het Parool en vrij Nederland. Er waren veel groepen in Nederland die er alles aan deden om het voor de Duitsers zo moeilijk mogelijk te maken, enkele voorbeelden zijn:

q LO, Landelijke organisatie voor hulp aan Onderduikers

q KP, de Knokploegen, ondergingen gewelddadige acties tegen de Duitsers

q PCB, Persoonsbewijzen Centrale vervalste Persoonsbewijzen

In April/Mei 1943 kwam er een grote staking, omdat de militairen die in 1940 uit krijgsgevangenschap waren vrijgelaten alsnog naar Duitsland moesten. In eind 1944 was er een spoorwegenstaking. Maar er waren ook veel Nederlanders die accommodeerde (ze paste zich aan, aan de Duitsers).

D-day

Er ging een gerucht dat de bevrijders al voorbij Breda waren, Dolle Dinsdag. Maar de bevrijders verloren de slag bij Arnhem, en gingen over tot het veroveren van het Ruhrgebied. Ze lieten Nederland links liggen, en er ontstond een hongerwinter. Er kwamen 20.000 mensen om in deze verschrikkelijke periode. In de loop van 1944 waren Limburg, Brabant en Zeeland al bevrijd. Op 5 mei 1945 was ook de rest van Nederland bevrijd en tekende de Duitsers in hotel de Wereld in Arnhem de overgave.

HOOFSTUK 2

§2.1

Op 14 augustus 1941 sloten Churchill en Roosevelt het Atlantisch handvest. Elk volk zou een aantal vrijheden hebben zoals:

q Zelfbeschikkingsrecht

q Deelname in de wereldhandel

q Vrije toegang tot zeeën en grondstoffen

In 1942 sloten 26 landen een verdrag om de veiligheid in de wereld te handhaven

In december 1943 kwamen Churchill, Roosevelt en Stalin bijeen in Teheran om te praten over de veiligheid en het verdelen van gebieden die waren veroverd van de Duitsers.

De ‘grote drie’ spraken af om Duitsland in vijven te delen. Polen schoof op tot de rivieren de Oder en de Neisse. Andere delen werden voorlopig bezet door de VS, Frankrijk. Engeland en de Sovjetunie. In Juli en Augustus worden in Potsdam de laatste conferentie plaats. Roosevelt was inmiddels overleden en vervangen door Harry Truman en Churchill was na een verkiezingsnederlaag vervangen door Attlee. De sovjetunie hielt zich niet goed aan de regels en het bevrijde gebied kwam van de zelfbeschikking niet veel terecht. En het Cordon Sanitaire (de bufferzone aan de grenzen van de Sovjetunie) kreeg gestalte. Hierdoor hadden de VS en Engeland niet veel vertouwen meer in de Sovjetunie. Tijdens de conferentie in Potsdam ontplofte de bom op Hiroshima. Stalin verklaarde de oorlog aan Japan. Met de 2e aanslag op Nagasaki wilde de VS de Sovjetunie laten zien en ook de rest van de wereld dat zijd e nieuwe supermacht waren en wilde zo voorkomen dat de Sovjetunie uit ging breiden in Azië.

Na de 2e WO werden Duitse oorlogsmisdadigers voor een internationale tribunaal in Neurenberg berecht. In Tokyo gebeurde hetzelfde.

§2.2

q Albanië

q Bulgarije

q Polen

q Tsjecho-Slowakije

q Hongarije

In deze landen kwamen communisten aan de macht. Het werden volksdemocratieën.Dit was totaal tegen het Atlantisch Handvest. De leiders die de macht in die landen grepen waren alle opgeleid in Moskou. Het westen zag dit met leden ogen aan. Ze wiste dat het fout zou gaan maar hielden zich nog en beetje op de achtergrond. Engeland ging hard optreden tegen de communisten in Griekenland die daar steeds meer macht kregen. De Sovjetunie deed hetzelfde in Polen. Truman nam de strijd tegen het communisme over van de Britten. Hij kondigde in 1947 een politiek van Containment (indamming) af. Enkele weken nadat de Truman-doctrine was geopenbaard, presenteerde de minister van financiën van Amerika het naar hem genoemde Marshall plan. De sovjetunie wilde hier niet aan meewerken, ze waren hier fel tegen. Ze vonden dat de VS zich teveel bemoeide met Europa. Het ijzeren gordijn, dat al door Churchill denkbeeldig was getrokken tussen Oost en West Europa, werd nu met de Marshall–hulp een strikte scheiding tussen 2 tegengestelde economische gebieden.

Vele landen voelde aan dat een aanval van de Sovjetunie nabij was. Daarom sloten de VS en andere West-Europese landen de NAVO (Noord Atlantische Verdragsorganisatie), een militair bondgenootschap dat het vrije westen moest beschermen tegen een aanval van de Sovjetunie. Maar de veiligheid werd opgeschrikt want het bleek dat de Sovjetunie ook een bom had (de bekende atoombom).

De Volkenbond werd vervangen door de VN. Zij mochten beslissingen afdwingen en militair ingrijpen. Er was een aparte veiligheidsraad, daarin kregen de VS, de Sovjetunie, China, Engeland en Frankrijk een permanente zetel en vetorecht. 10 zetels waren er voor een periode van 2 jaar voor andere lidstaten. De VS domineerde en de Sovjetunie sprak vaak haar vetorecht uit.

§2.3

Het Mccarthisme was de strijd tegen het communisme door de VS. Ook het leger werd gezuiverd. De schrik voor het ‘Rode gevaar’ was erg groot.

Er ontstond na de WO2 in Korea een westers georiënteerd Zuid-Korea en een volksrepubliek Noord-Korea. In juni 1950 vielen noord Koreaanse troepen Zuid-Korea binnen. Dit was niet het idee van Stalin maar van de Noord - Koreaanse regering zelf. De VN greep voor het eerst militair in tegen Noord-Korea.

Korea had een sterke impuls gegeven voor de Koude oorlog.

q Jaren 50 toename bewapening

q 80% van de Amerikaanse hulp bestond uit militaire hulp

In 1955 mocht West-Duitsland herbewapenen van de VN. Het antwoord van de Russen was hierop dat ze een militaire alliantie oprichtte tegen de NAVO het Warschaupact. De nieuwe president van de VS, Eisenhouwer, zegde militaire hulp toe tegen de communisten in de hele wereld. Containment politiek werd vervangen door politiek van Roll Back . Amerika zou trugslaan met ‘massale vergelding’. De wereld bereidde zich voor op een kernoorlog.

§2.4

In 1953 overleed Stalin. Chroestjsov volgde hem op, en pleitte voor een vreedzame coëxistentie met het westen. Met d aanhangers van Stalin werd afgerekend. Overal werd het onrustig en kwamen er mensen in opstand. Het begon in Duitsland maar later ook in Polen en Hongarije. Het rode leger stopte de opstand in Hongarije. Imre Nagy werd de nieuwe premier in Hongarije. Hij zou de democratie herstellen. Hij stapte ook uit het Warschaupact. Ondertussen vielen Engeland en Frankrijk samen met Israël, Egypte aan, omdat zij het Suezkanaal genationaliseerd hadden. Eisenhouwer was hier woedend om omdat hij hier niets van wist. Het Rode leger viel Budapest aan. Nagy vroeg om hulp aan het westen, maar de NAVO greep niet in. De VS wilde geen kernoorlog riskeren door hulp te bieden aan een land achter het ijzeren gordijn.

HOOFDSTUK 3

§3.1

In 1960 werd John F Kennedy president van Amerika. Hij hoopte het goed te maken met Chroestjsov. Veel Oost Duitsers probeerde via west - Duitsland naar het vrije westen te vluchten. Op aandrang van Chroestjsov werd er de Berlijnse muur gebouwd om dit tegen te houden. Wie het toch wilde proberen werd neergeschoten. De Berlijnse muur werd een belangrijk symbool voor de Koude oorlog.

In 1959 zette Fidel Castro de Amerikaans gezinde dictator Batista af en richtte zich op het communisme. Amerika was het natuurlijk niet eens met de ideeën van Castro en startte een incasie in de varkensbaai. Castro vroeg de Sovjetunie om militaire steun en die deden dat natuurlijk graag. De Sovjetunie bleek een raketbases aan het bouwen te zijn op Cuba. De Amerikaanse marine kreeg de opdracht om schepen van de Sovjetunie tegen te houden voor Cuba. Chroestjsov waarschuwde Kennedy dat deze blokkade onacceptabel was en zij dat hij een kernoorlog riskeerde. Later bleek dat ze niet hadden geprobeerd om door de blokkade heen te komen, maar door nieuwe informatie bleek ook dat de raketten binnen drie dagen afgevuurd konden worden. Amerika bereidde een aanval voor op Cuba maar Chroestjsov beloofde de raketten terug te halen. Amerika zetten daartegenover dat zij hun raketten uit Turkije zouden halen en Cuba niet aan te vallen. Wel beraamde ze stiekem een moord op Fidel Castro. Op het randje had deze crisis (de Cubacrisis) de supermachten tot elkaar gebracht.

§3.2

De VS en de Sovjetunie sloten in 1963 samen het non-proliferatieverdrag, dat moest verhinderen dat andere landen toegang kregen tot de technologie die nodig was om kernwapens te kunnen maken. In 1972 ondertekende Nixon en Brezjnev het Salt-I-verdrag. Dit was de eerste keer dat ze allebei naar evenwicht streefde. In 1970 sloot Duitsland onder leiding van Willy Brandt een vredesverdrag met de Sovjetunie en ook een met Polen. Nu dat de 2 grote landen het zo’n beetje bij hadden gelegd wilde niet zeggen dat het overal in de wereld rustig was. Ze beïnvloedden de oorlogvoerenden. Ze leverde hen wapens en deden soms zelf ook mee in de strijd.

§3.3

De Engelse trokken zich terug uit het Midden-Oosten. De VN stelde een plan op om het mandaatgebied te verdelen in een joods en een Palestijns deel. De Egyptische leider Nasser wilde in het begin van de koude oorlog zijn land onafhankelijk maken van het oosten en westen. De VS en GB wilde hem onder druk zetten door hem geen steun meer te geven in wapens en het bouwen van een grote stuwdam in de Nijl. Maar Nasser trok zich er niets van aan, en ging wapens in het Oostblok kopen. Ook nationaliseerde hij het Suezkanaal, dat in bezit was van een Engels - Franse kanaalmaatschappij. Frankrijk, Engeland en Israël beraamde een plan om wat tegen de nationalisering van het Suezlanaal te doen. Israël zou

Egypte aanvallen en Frankrijk en Engeland zouden tussen beiden komen bij het Suezkanaal. Maar dit plan mislukte. De Sovjetunie zou Londen en Parijs bombarderen als vergelding. En ook gaf de Amerikaanse president geen toestemming. In 1964 namen de Palestijnen zelf hun toevlucht in de gewapende strijd. Ze pleegde veel terreuraanslagen tegen hun tegenstanders.

onderleiding van Arafat.

Het volgende conflict was de zesdaagse oorlog. Egypte, Jordanië, en Syrië leiden een verpletterde nederlaag tegen Israël. Israël breidde haar grondgebied enorm uit. In 1973 trachtte Egypte en Syrië om een tegenaanval te plegen op de joodse feestdag jom kippoer, maar Israël wist zich te verdedigen. Het westen dan Israël steunde kreeg te maken met de olieboycot. De Arabische landen draaide de oliekraan dicht voor het westen om hen zo een oliecrisis te bezorgen. Overal moest men maatregelen nemen, zoals autoloze zondagen enz.

Vanaf 1970 kwam er heel moeizaam een ontwikkeling naar vrede. Amerika probeerde te bemiddelen. Egypte kreeg de Sinai woestijn terug. De Egyptische president Sadat wilde graag meewerken aan een vredesproces. Later werd hij gedood bij een aanslag op hem omdat vele Arabieren hem zagen als een verrader. Rabin die hem opvolgde en een hoogtepunt bereikte in de poging tot vrede werd ook gedood omdat de streng religieuze joden zijn akkoord zagen als het weggeven van land voor vrede.

§3.4

Na de WO2 kregen de Fransen in hun kolonie Indo-China te maken met het communisme. Ze konden de guerrilla’s die daar in opstand kwamen niet verslaan. Het land werd verdeeld in 2 delen. Het noorden was communistisch en het zuiden bleef onder leiding van de Fransen. Amerika ging zich ermee bemoeien. Volgens hem zou zonder inmenging van een ander land zou ieder Aziatisch land communistisch worden. In het zuiden ontstond eind jaren 50 de communistische guerrillabeweging Vietcong, die werden gesteund door het noorden. Kennedy zette voor het eerst Amerikaanse soldaten in om zuid Vietnam te verdedigen. Amerika had de rol van Frankrijk overgenomen. In deze oorlog bleek hoe een grootmacht machteloos kon zijn tegen een guerrillabeweging. Veel Amerikaanse soldaten stierven in deze oorlog.

De Amerikanen verloren het geloof in de goede zaak, door de beelden die ze te zien kregen op de televisie. Ze kregen te zien wat de Amerikanen er allemaal aanrichtte. Ze kregen van allerlei gruwelijke beelden te zien. Vanaf 1969 kozen de VS voor vietnamisering. In 1073 trokken de Amerikanen zich terug uit Vietnam.

In 1979 viel het rode leger Afghanistan binnen. In 198 trokken ze zich weer terug. De Amerikaanse invloed in het Midden-Oosten kreeg een klap omdat er een pro-Amerikaanse leider in Iran werd afgezet. Het ging nog steeds niet goed tussen Amerika en de Sovjetunie. Er kwam een nieuwe president in Amerika, Reagan, die voor de harde lijn tegen de Sovjetunie stond. De defensiebegroting ging enorm omhoog. Reagan kwam met de SDI ,een schild van satellieten die een raket met een laserstraal uit de lucht kon schieten, die zich tegen een nucleaire aanval kon weren. Voor de wapenwedloop betekende de SDI een flinke impuls.

§3.5

In de Sovjetunie was een Gorbatsjov aan de macht gekomen die het allemaal heel anders wilde gaan doen. Er kwam een ontmoeting tussen hem en Reagan. Ze deden beide vergaande ontwapeningsvoorstellen. Later vernietigde ze hun wapens zelfs. Gorbatsjov trok ook zijn troepen terug uit Afghanistan en Oost-Europa. Hongarije, Polen, Tsjecho-Slowakije en Bulgarije werden onafhankelijk. De Hongaren begonnen het IJzeren Gordijn op te ruimen aan de Oostenrijkse grens. Oost Duitsers vluchtte via Hongarije naar het westen. De situatie in de DDR werd onrustig. De partijleider trad af en binnen enkele weken viel de muur. In 1989 viel het laatste stukje van het oostblok: de Roemeense dictatuur. Toch kwam er nog een bloedbad in Boekarest, tussen het volk en de geheime politie. De bevolking trok een het langste eind. Gorbatsjov had de Sovjetunie graag willen behouden maar dit was hem niet gelukt. Hij werd opgevolgd door Boris Jeltsin nadat conservatieve communisten hem hadden afgezet. Er dreigde ook nog een burgeroorlog. De staatsgreep werd afgewend, maar de Sovjetunie was ten ziele. GOS kwam ervoor in de plaats. Rusland was niet meer de supermacht van vroeger. De koude oorlog was ten einde. De wereld voelde zich nog steeds niet echt veilig want men was en is misschien nog steeds bang voor conflicten.

Antwoord op de hoofdvraag:

De WO2 heeft veel invloed gehad op de verhoudingen na 1945. De landen die erbij betrokken waren hadden allemaal financiële problemen enz. Steeds probeerde landen weer uit te gaan breidden.Ook kwam het communisme steeds meer in opstand, en in veel landen ook aan de macht. Ik denk ook dat Amerika zich te veel heeft bemoeit met andere landen. Ook hebben ze veel goede dingen gedaan, maar ze hebben vooral 1 grote fout gemaakt, het maken van de atoombom tijdens de WO2. Hierdoor hebben andere landen ook deze bom kunnen maken en kon het dus gemakkelijk in handen komen van verkeerde landen zoals bijvoorbeeld de Sovjetunie, die hierdoor druk wilde uitoefenen op vooral Amerika.Kortom, de WO2 heeft een belangrijke rol gespeeld in de scheiding tussen het ‘Oosten’ en ‘Westen’.