1. Wat is veilig vrijen?
Soa wordt overgedragen via sperma, bloed of contact tussen de slijmvliezen. Slijmvliezen zitten in vagina, penis, anus en in de mond. Een soa-infectie kun je ongemerkt krijgen en ook weer ongemerkt door geven.
Als je veilig vrijt is de kans op een soa veel kleiner.
Je vrijt veilig als je:
- seksueel contact hebt met één vaste partner en die zelf ook nog nooit een partner heeft gehad.
- elkaar knuffelt, streelt, tongzoent, kust, masseert, jezelf bevredigt of elkaar met de hand bevredigt.
- bij het vrijen (neuken) een condoom gebruikt.
- bij anale geslachtsgemeenschap (penis in anus)

Om hiv te verkomen moet je bij orale sex (pijpen en beffen) voor zorgen dat er geen sperma of (menstruatie)bloed in de mond komt. Om het kleine risico van andere soa via orale sex te voorkomen. kan sowieso een condoom worden gebruik als de penis in de mond komt en een beflapje (of een open geknipt condoom) bij het likken rond de vagina.

2. Wat zijn soa?
Soa is een afkorting voor seksueel overdraagbare aandoeningen. Per jaar lopen in Nederland naar schatting ruim 100.000 mensen een soa op. Sommige soa hebben ernstige gevolgen, als je ze niet op tijd behandeld. Gelukkig zijn de meeste soa makkelijk te genezen. Soa zijn heel erg besmettelijk. Je kunt een soa hebben zonder dat je er iets van merkt. Voorbeelden van Soa zijn: hiv, het virus dat aids veroorzaakt, chlamydia, genitale wratten, herpes genitalis, gonorroe, heatitis B en syfilis.

Hoe loop je het op?
Soa worden op overgedragen via sperma, bloed, vaginaal, vocht, en bij contact tussen slijmvliezen. De meeste soa worden opgelopen door veilig vrijen. Zonder condoom enz.
Een aantal soa is ook verdraagbaar via bloed. Je kunt ze op lopen als gevolg van een onhygiënische tatoeage of piercing. Of als je bij drugs gebruik naalden, spuiten of ander dingen van een ander gebruikt. Hiv, hepatitis Ben syfilis, chlamydia, herpes genitales en gonorroe kunnen tijdens de geboorte aan het kind worden doorgegeven. Een soa kun je natuurlijk niet krijgen door uit iemands anders kopje te drinken of insecten beten, een vieze WC- bril of via een hoestbui.

3. Klachten en gevolgen
Soms heb je een soa zonder dat je klachten hebt en er iets van voelt. Of dat ze niet eens te zien zijn! Vooral vrouwen merken niet dat ze een soa hebben. Als er klachten zijn gaat het meestal om:
- Afscheiding of pus uit de penis, vagina of anus. Bij de vrouwen is de afscheiding vaak meer dan normaal. De afscheiding kan waterig, melkachtig, gelig of zelfs groenig van kleur zijn en anders ruiken.
- Branderig gevoel bij het plassen. Of dat je steeds moet plassen.
- Zweertjes, wratjes, blaasjes op de penis, vagina, anus of mond.
- Jeuk aan schaamhaar, aan de eikel, schaamlippen of anus.
- Gezwollen klieren in de liezen.
- Pijn in de onderbuik.
- Pijn bij het vrijen, of onregelmatig of abnormaal bloedverlies, bijvoorbeeld na het vrijen of tussen twee menstruatieperioden in. Deze klachten kunnen ook symptomen zijn van andere ziekten.

4. Onderzoek
Soa gaan nooit vanzelf over. Als je onveilig hebt gevreeën en je kunt een soa oplopen, blijf daar dan niet mee rond lopen , maar ga naar de huisarts. Soa kunnen namelijk nare gevolgen hebben. Ook ben je besmettelijk voor andere, als je een soa-infectie hebt. Bovendien is het gevaar groter dat je hiv op loopt als je een soa-infectie hebt. Daarom is het belangrijk dat je naar een arts gaat en je laat onderzoeken. Zeg wel gewoon eerlijk dat je onveilig hebt gevreeën, dan weet de arts dat hij je moet laten controleren op een soa.

Er kunnen verschillende aanleidingen zijn om een soa-test te doen:
- Het kan zijn dat je onveilig hebt gevreeën, dat je bang bent dat je iets hebt opgelopen.
- Ook als je condoom is gescheurd tijdens het vrijen.
- Het kan ook zijn dat je gewaarschuwd bent door een partner of ex partner, die waarschijnlijk een soa aan jou heeft overgedragen.
- Als je een vaste relatie hebt en wil niet meer met condoom -vrijen, laat dan eerst controleren dat je geen soa hebt.
- Je bent zwanger en wilt het risico dat je een soa op je kind overdraagt verkomen.
- Ook een gewone belangrijke reden is dat je een soa-tets det voor je eigen gezondheid. Sommige soa zie je, voel en ruik je niet.

Wanneer een soa-test?
Als je onveilig hebt gevreeën of je condoompje is gescheurd dan moet je minimaal 1 week wachten. Na die week is het pas zinvol om een test te doen. Heb je klachten, ga dan direct naar een arts. Een hiv test is pas 3tot6 maanden nadat je onveilig hebt gevreeën zinvol. Het duurt namelijk 3tot 6 maanden voordat er antistoffen tegen hiv in je bloed zijn aangemaakt en de arts kan bepalen of je seropositief bent.

Waar kun je een soa-test laten doen?
Voor een soa-test kun je terecht bij de huisarts. De huisarts kan je ook door verwijzen naar een dermatoloog (specialist huid en geslachtsziektespecialist) of gynaecoloog (vrouwenarts). Het ziekenfonds vergoedt deze behandelingen. Als je het moeilijk vind om naar je huisarts te gaan, kun je je anoniem laten testen bij een laagdrempelige of een drempelvrije soa-polikliniek, onder verantwoordelijkheid van een dermatoloog. Drempel vrij betekend gratisen anoniem soa- en hiv-onderzoek. Dat geld ook als je onverzekerd bent. In Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht zijn drempelvrije poliklinieken.
Laagdrempelig betekend dat je een verwijzing van een sociaalverpleegkundige voor soa van de GGD nodig hebt. Ook dat onderzoek is gratis en anoniem. Zo’n laagdrempelige soa- poliklinieken vind je in Groningen , Leiden, Maastricht e Nijmegen. Bij sommige GGD-afdelingen kun je ook terecht voor een onderzoek en behandeling van Soa. Tenslotte kun je ook voor een soa-onderzoek naar de Rutgers Stichting. Hier moet je wel betalen. Alle artsen hebben beroep geheim. Ze mogen dus geen informatie over jou aan iemand anders vertellen zonder jou toestemming.

5. De Soa-test.
Bij een soa –test kun je op verschillende manieren worden onderzocht. De drie belangrijkste delen van het onderzoek zijn: bloed, lichamelijk en urine-onderzoek. Hoe je wordt onderzocht is afhankelijk van de eventuele klachten en de manier waarop je hebt gevreeën. Om je goed te kunnen onderzoeken heeft de arts eerst nog een gesprek met je.

Bloedonderzoek.
Bij een bloed onderzoek wordt er dus bloed afgenomen. Tijden een routine onderzoek bij een soa-polikliniek wordt het bloed standaard onderzocht op Syfilisen soms op hepatites B. De hiv-test kan met hetzelfde bloed worden gedaan. Je moet daar wel van te voren toestemming voor geven.

Lichamelijk onderzoek: Uitstrijkjes
Een uitstrijkje wordt gemaakt uit de penis, de vagina, de anus of de keel. Bij de vrouwen wordt het vocht van het slijmvlies van de baarmoedermond afgenomen. Dat gebeurt met een metalen instrument (de eendenbek). De arts kan hiermee het slijmvlies van de baarmoedermond bereiken en de vagina bekijken. Het uitstrijkje doet geen pijn.
Bij mannen neemt de arts of verpleegkundige met een smal stokje vocht af uit het buitenst van de plasbuis. Deze uitstrijkjes kunnen pijnlijk zijn.

Urine –onderzoek.
Met de nieuwe matrialen die ze hebben en laboratoriumtechnieken kan steeds meer onderzoek op Soa worden gedaan aan de hand van Urine. De arts bekijkt het liefst eerst de ochtend urine. Onderzoek op chlamydia aan de hand van urine, is op dit moment voor mannen net zo betrouwbaar als een uitstrijkje. Bij vrouwen is het wat minder betrouwbaar.
De meeste soa zijn heel makkelijk te genezen, maar andere soa raak je nooit meer kwijt. Soms kun je wel je klachten bestrijden , zoals bij herpes genitalis en genitale wratten. Omdat het virus in het lichaam aanwezig blijft komen deze dingen steeds terug. Ze komen juist terug als je b.v gestrest of ziek bent. Omdat dan je weerstand mindert.
Elke behandeling die wordt voor geschreven verschilt per soa. Ook de tijdsduur van de behandeling licht aan welke soa je hebt. Meestal mag je niet meer tijdens de behandeling vrijen. Je lichaam moet zich rustig kunnen herstellen en je voorkomt zo ook dat je partner een soa oploopt. Als je dan toch zo nodig moet vrijen gebruik dan een goede stevige condoom. Om te voorkomen dat jij en je partner elkaar over en weer blijven besmetten is het belangrijk dat hij(zij) zich ook laat behandelen. Als je behandeld bent loop je toch weer een kans (al je onveilig vrijt) op een soa

6. Wanneer krijg je de uitslag?
Het duurt gemiddeld één tot twee weken voordat je de uitslag van de soa-test of hiv-test krijgt. Het uitstrijkje, het bloed, en de urine worden in een laboratorium onderzocht. Zeker na een hiv-test wordt aanbevolen om de test uitslag zelf komen halen. Een zogehete ‘positieve’ uitslag van een hiv-test betekend dat je seropositief bent. Dit heeft een grote weerslag op je leven. En ook voor de mensen om je heen. Het is daarom ook wel fijn als je bij de hiv-test door iemand wordt begeleid.

7.Partner waarschuwing
Vanaf de dag dat je in behandeling bent ben je zeer besmettelijk voor ander. Ook heb je geen last ergens van, maar ook al ben je in behandeling ben je dus besmettelijk. Waarschuw de partners waar je seks mee hebt gehad, zij kunnen nu ook een soa hebben door jou of heeft één van hun hem juist aan jou gegeven. Als je het moeilijk vind om het aan één van je partners te vertellen neem je contact op met een sociaalverpleegkundige soa/aids van de GGD. Hij/Zij kan dan anoniem je partner(s) waarschuwen.