Geschreven door: | anoniem |
Datum ingestuurd: | 24 april 2002 |
Niveau: | 4 vwo |
Woorden: | 878 |
Opvragingen: | 4071 (19 deze maand) |
Waardering: |
Abe Bonnema
1. Inleiding
Twintigste eeuwse architecten hebben een onuitwisbare stempel gedrukt op de gebouwde omgeving. Vaak geïnspireerd door bevlogen idealen over de komst van ‘de nieuwe mens' resulteerde dat vaak in fantasieloze doorzonwijken.
Abe Bonnema ontwierp niet zo'n fantasieloze wijken. Hij was een man van grote werken. Hij heeft grote gebouwen ontworpen, waaronder dat van de Nationale-Nederlanden naast station Rotterdam Centraal, het hoogste gebouw van Nederland. Bonnema zorgde ervoor dat de skyline van Nederland op sommige plaatsen ingrijpend veranderde.
2. Wie was Abe Bonnema?
Abe is geboren in het Friese Stiens als zoon van een timmerman en later leraar bouwkunde. Hij raakte daardoor al vroeg vertrouwd met de bouwpraktijk. In de jaren vijftig studeerde hij aan de TH te Delft. Tijdens deze studie ontstond zijn grote waardering en bewondering voor de ‘less-is-more'-stijl van Mies van der Rohe.
Bonnema was een Fries en heeft ook toen het succes kwam Friesland nooit verlaten. De enige uitzondering hierop was zijn studietijd in Delft. De meeste creaties van Abe zijn dan ook te vinden in het noorden van ons land.
Gedrevenheid en vasthoudendheid kenmerken de persoon Abe Bonnema. Dat gold niet alleen voor zijn werk, maar ook voor zijn grote liefhebberij, het wedstrijdzeilen.
Abe Bonnema was een begrip in Friesland. Net voor zijn dood heeft Bonnema nog meegemaakt dat het hoogste punt van de Achmea-toren in Friesland is bereikt. Ook deze ruim 100 meter hoge toren in Leeuwarden heeft Bonnema ontworpen.
Abe Bonnema was ongeneeslijk ziek. Hij overleed op 74-jarige leeftijd.
3. Abe Bonnema's stijl en manier van werken
Voor Bonnema telden de grote lijnen, niet de details. Hij zei eens: "De kwaliteit van een vormgeving kun je pas over 3
een jaar of vijf, tien beoordelen. Als je dan zegt: Ik begin het eigenlijk steeds meer te waarderen, is het goed. Komt het je na verloop van tijd de keel uit dan is het een slecht ontwerp geweest. Daar gaat het om, de grote lijnen. Helaas zijn er altijd mensen die liever in de futiliteiten duiken."
Bonnema hechtte er aan om zijn gebouwen in nauw overleg met de opdrachtgevers te bouwen. Hij koos voor duurzame materialen en lette scherp op logistieke vraagstukken. Heel belangrijk was dat hij altijd binnen zijn budget bleef. Hij was in staat om complexe vraagstukken met veel vernuft op te lossen.
Bonnema stond bekend om zijn pragmatisme. Dat wil zeggen dat een gebouw ‘goed' is als het een bepaald doel dient. Zelf noemde hij zich een functionalist. Van modieuze grillen en holle fratsen moest hij niets hebben. De functionaliteit van een gebouw stond altijd voorop. Dat lijkt vanzelfsprekend, maar is dat niet. Menig architect maakt inhoud en functie ondergeschikt aan vorm. De gebouwen die zij neerzetten zijn prachtig, maar de gebruikers kunnen er niet mee uit de voeten.
Abe Bonnema had ook de kwaliteit een ontwerp ‘op een hoger plan te tillen'. Dat bereikte hij door het beste uit zijn team medewerkers te halen middels eindeloze onwerpsessies, maar ook
door vaak en diepgaand met opdrachtgevers over een plan te discussiëren. Hij wilde gewoon het beste halen uit zichzelf en zijn mederwerkers.
4. Abe Bonnema's eigen woonhuis
In zijn eigen woonhuis zijn tal van innovaties toegepast die in andere ontwerpen strandden op onbegrip bij opdrachtgevers in 1960, zoals een verlaagd plafond, thermische isolatie, onbehandeld redwood, een stalen draagconstructie enzovoorts.
Het toepassen van een staalskelet biedt optimale flexibiliteit. De ruimte van het gebouw is vrij indeelbaar en zowel geschikt voor kantoor als woning. De gemetselde kern middenin het huis waarborgt stabiliteit en bevat allerlei inflexibele functies zoals keukens en sanitair. Veel wanden dragen niet en sluiten nergens aan op het plafond, waardoor een enorm ruimtelijk effect gecreeërd wordt. Openingen zijn dusdanig vorm gegeven dat naast elkaar liggende ruimtes in elkaar overvloeien, terwijl de ruimten afzonderlijk duidelijk door de wanden bepaald zijn. Dit spel van spelen met ruimte is in het tuinontwerp doorgezet. Er is van begin af aan rekening gehouden met de op het terrein aanwezige oude bomen en in het bijzonder met de stokoude kastanje op de hoek van het terrein. Door deze elementen in het ontwerp is een prachtig samenspel ontstaan tussen het natuurlijke en het recte artificiële.
Ik bespreek het woonhuis van Abe Bonnema, omdat dit huis eigenlijk precies weergeeft hoe Abe Bonnema bouwt.
5. Welke (bekende) gebouwen heeft Abe Bonnema onder andere onworpen?
De meeste creaties zijn te vinden in het noorden van ons land. In Leeuwarden bouwde Bonnema onder meer kantoorgebouwen voor de Postbank, de Frieslandbank en de Gemeentelijke Sociale Dienst.
De eerste belangrijke opdracht in de Randstad was de Sociale Verzekeringsbank in Amstelveen, maar zijn meest bekende gebouw is ongetwijfeld het kantoorgebouw van de Nationale Nederlanden in Rotterdam, dat samen met de Erasmusbrug tot de gezichtsbepalende symbolen van de havenstad kan worden gerekend. Met dit gebouw realiseerde hij tevens zijn landelijke doorbraak.
Bekendheid realiseerde hij eveneens met de bouw van het hoofdkantoor voor Interpolis in Tilburg en de Achmeatoren in Leeuwarden. Een ander zeer indrukwekkend gebouw is de rode Huisvuilcentrale in Alkmaar.
Bonnema hield zich ook bezig met grote woningbouwprojecten. Hij bouwde een aantal eigenzinnige woon- en vakantiehuisjes die enerzijds opgaan in het landschap en zich anderzijds daarvan onderscheiden. De op een zuidwester geïnspireerde vorm van de duinhuisjes op Vlieland zijn daarvan het meest sprekende voorbeeld.
Abe Bonnema won in zijn leven verschillende architectuurprijzen. Gezien de kwaliteit van zijn werk werd er in 1998 een boek over hem uitgebracht.
Abe Bonnema is overleden op 9 augustus 2001
Bronnen:
* www.architectuur.pagina.nl
* www.bonnema.com
* www.reformatorischdagblad.nl/bin/010811bin11.html
* www.stedelijkmuseumalkmaar.nl/paginas/bon.htm
* www.absofacts2.com/cultuurarchief/data/0107bonnemaabe.htm
Dit verslag is bedoeld als naslagwerk. Gebruik geschiedt op eigen risico. De verslagen op Scholieren.com zijn ingestuurd door middelbare scholieren (tenzij anders vermeld) en worden niet gecontroleerd op fouten. Heb je in dit verslag een fout gevonden of heb je een aanvulling? Laat het ons dan weten.
a d v e r t e n t i e
Wat ga jij later doen voor je poen? Het liefst wil je een uitdagende baan met een goed salaris. Misschien iets met economie en biologie. Met mensen werken, in een team van experts of als zelfstandig ondernemer. Niet alleen op kantoor, maar ook buiten aan de slag. Wil je weten hoe? Check www.beleefbuiten.nl, doe mee met de actie en win een VIP-dag!
a d v e r t e n t i e
Win beltegoed met Cash
Cash helpt je slimmer met je geld omgaan. Zodat je minder snel zonder beltegoed komt te zitten. Probeer nu de tools van Cash! Met de Cashculator Mobiel ontdek je wat voor beller je bent. Of speel de Cash Battle op Hyves, daag je vrienden uit en maak kans op €500 beltegoed! De game duurt maar een minuutje!
Zonder jouw bijdrage kan Scholieren.com niet bestaan. Help andere scholieren door je eigen samenvattingen en ander huiswerk op te sturen.
Jarenlang organiseerde Scholieren.com de Docent & Conciërge van het Jaar verkiezing. Het werd tijd voor een ode aan deze geweldige mensen. Die is er nu.
© Scholieren.com 2010