De opdracht luidde als volgt:
Zoek informatie op over het Boeddhisme en bestudeer met name hoe Boeddhisten tegenover het leven en de dood staan. Schrijf een essay van ca. 400 woorden waarin je de opvattingen van Orphici en die van Boeddhisten vergelijkt. Laat zien wat de overeenkomsten en verschillen zijn en welke opvattingen jou het meest aanspreken.

We zijn met veel plezier op zoek gegaan en hebben uiteindelijk een werkstuk geproduceerd. Het schoot in het begin niet erg op, maar het is er dan toch nog van gekomen!


De betekenis van het Boeddhisme:
‘Het bestuderen van de weg van Boeddha betekent het bestuderen van zichzelf. Het zichzelf bestuderen betekent zichzelf te vergeten. Zichzelf te vergeten betekent door alles in de wereld te worden verlicht. Door alles verlicht te worden, is de overgave van eigen lichaam en geest’













2. De geschiedenis van het Boeddhisme

Siddharta Gautama werd geboren rond het jaar 485 voor Christus in Lumbini. Een week na zijn geboorte stierf zijn moeder, koningin Maya, en werd hij opgevoed door zijn tante, Pajapati. Toen een wijze man voorspelde dat het kind ofwel een grote koning ofwel een bekende godsdienstige leider zou worden, was koning Suddhodana vastbesloten ervoor te zorgen dat zijn zoon op zou groeien tot koning, en niet als godsdienstige. Daarom leidde Siddhartha een leven vol luxe en plezier, werd hij altijd omringd door mooie mensen en voorwerpen en werd hij onthouden van lelijke dingen en verdriet. Hij zou hierdoor verwend en hooghartig geworden kunnen zijn, maar in werkelijkheid was hij vriendelijk en zorgzaam. Ondanks alle rijkdommen voelde hij zich niet gelukkig. Toen hij 29 jaar was besloot hij te ontsnappen uit het paleis om de wereld erbuiten te verkennen.

Zijn leven veranderde hierdoor totaal. Bij verschillende gelegenheden zag hij een zieke man, een oude man, een dode man en een heilige man. Dit worden de Vier Hemelse Boodschappers genoemd. Siddhartha begreep dat het leven in het paleis hem had afgeschermd van het werkelijkheid: dat ouderdom, ziekte en dood iedereen overkomen.

Terwijl hij in het woud leefde luisterde Siddhartha naar de beroemde godsdienstige leraren en sloot zich aan vijf asceten, mannen die vrijwillig praktisch zonder voedsel en zonder slaap leefden. Toen hij bijna dood ging van de honger, besefte hij dat deze marteling voor hem niet de manier was om wijsheid te bereiken. Hij nam wast rijst aan waarna zijn vijf vrienden hem verlieten (ze vonden hem een zwakkeling).

Nadat hij weer op krachten was gekomen, besloot Siddhartha te gaan mediteren tot hij de waarheid over de oorzaak van het lijden had gevonden en hoe er een eind aan gemaakt kon worden. Hij zat onder een heilige boom in Bodh Gaya toen hij uiteindelijk een staat van perfecte vreugde en vrede bereikte (=nirvana). In deze staat begreep hij de Vier Edele Waarheden en was hij dus de Boeddha (= ’de verlichte’). Die waarheden zien er als volgt uit:
~ Het leven bestaat uit pijn en lijden.
~ De oorsprong van het lijden is het verlangen naar geluk.
~ Vernietiging van het verlangen overwint het lijden.
~ Het Achtvoudige Pad leidt tot de beëindiging van het lijden.

Als de Boeddhisten het Achtvoudige Pad kiezen, proberen ze het volgende te ontwikkelen:
~ Juist inzicht: ze proberen de onderwijzing over dukkha (=lijden) aan te nemen.
~ Juist besluit: ze proberen onzelfzuchtig en medelevend te denken.
~ Juist woord: ze proberen de waarheid te vertellen en spreken daarbij op een manier die
daarbij behulpzaam is.
~ Juiste daad: ze proberen vriendelijk en nadenkend te zijn bij alles wat ze doen.
~ Juist leven: ze kiezen werk dat nuttig is en zullen geen mensen of het milieu beschadi-
gen.
~ Juist streven: ze spannen zich in om wijs te leven en het goede aan te moedigen.
~ Juist denken: ze proberen waakzaam te zijn en bedacht te zijn op wat je denkt, voelt of
doet, zodat je je niet gedraagt op een manier waar je later spijt van hebt.
~ Juiste meditatie: hierdoor wordt je rustig en stil en voel je je adem in en uit gaan. Dit
helpt je om je geestelijk en lichamelijk vredig te voelen. Je ziet je ge-
dachten en stemmingen beginnen en eindigen.

Veertig jaar lang, tot aan zijn dood, trok de Boeddha door India om het volk te onderwijzen over wat hij had geleerd over het menselijk bestaan en hoe men kon worden bevrijd van het lijden. Zijn eerste volgelingen waren de vijf asceten, die hem eerder verlaten hadden. Ook zijn familie nam zijn leer aan en zijn tante werd de eerste Boeddhistische non. De gemeenschap van monniken en nonnen die Boeddha volgden werd de sangha genoemd.

Toen Boeddha 80 jaar was stierf hij. Hij zou opnieuw geboren worden, omdat hij verlicht was en zou nu voor altijd het nirvana betreden. Hij zei zijn bedroefde vrienden niet te treuren. Alle dingen veranderen. Ze moesten oefenen in bedachtzaamheid om aldus verlicht te worden. Hij stierf vredig in Kushinagara. Zijn dood wordt het Parinirvana (=zijn laatste intrede in het Nirvana) genoemd.

Na de dood van Boeddha bleef de sangha rondtrekken en onderwijzen. Naarmate er meer mensen werden ingewijd verkozen velen in steden te wonen als wetenschappers, schrijvers en leermeesters. De sangha kwam van tijd tot tijd bij elkaar om beslissingen te nemen over kwesties van onderwijzen en disciplines.





3. Vergelijking met Orpheus

Iedereen heeft zo zijn eigen opvattingen over de dood en het leven. Maar hoe zat dat nou precies met de Orphici en de Boeddhisten?

Het leven
Orphici: tijdens het leven op aarde vertoeft de ziel ons lichaam. De ziel is goddelijk. Aangezien het lichaam aards is en dus niet-goddelijk is en het een onrein element is, is het wonen van de ziel erin een straf voor de ziel.
Boeddhisten: bij de geboorte kunnen de ouders kiezen voor een doop in een klooster. Daar wordt ook vaak een naam gegeven met een speciale betekenis. Daarna worden door de monniken en nonnen zegeningen gebracht; dat is de bescherming tegen gezondheid, geluk en een nobel karakter.
De aanhangers van het Boeddhisme hadden het Rad der wedergeboorte met betrekking tot de dood. Ze wisten dat iedereen dood ooit moest gaan. Dat is namelijk een natuurlijk, altijd geldend ritme. Mensen weten het dan ook te accepteren zoals het is.


De dood
Orpici: afhankelijk van hoe iemand geleefd heeft wordt hij, na de dood, gestraft.
Boeddhisten: ze weten dat iedereen ooit dood moet gaan. Daarom accepteren ze het sterven van het lichaam als een natuurlijk resultaat van het geboren worden. Het is onderdeel van het ritme van het hele universum. Boeddhisten geloven dat het zelfs in het laatste levensogenblik mogelijk is verlicht te worden.

Als ze weten dat ze gaan sterven verzoeken sommigen naar het klooster te mogen gaan om daar te sterven. Degenen die thuis zijn of in het ziekenhuis worden bezocht door de monniken en nonnen die hen de zegen voor de stervenden geven.





Rad der wedergeboorte
Het 'Rad der wedergeboorte' toont het cyclische karakter van het leven volgens het boeddhisme. In de muurschildering hierboven laat de schilder zien hoe het rad wordt vastgehouden door het wezen dat de dood voorstelt. De drie doodzonden, afgebeeld in symbolische gedaanten, staan in het midden van het rad. De haan symboliseert passie, het varken domheid en de slang haat. Om de zonden heen staan rechts diegenen afgebeeld die hebben toegegeven aan slecht en links degenen met goed karman. De volgende cirkel wordt gevormd door de zes levenssferen. Uiteindelijk komt het wiel, net als Boeddha's zoektocht naar de waarheid, uit op de buitenste cirkel die de twaalf schakels in de keten van oorzaak en gevolg bevat.