1.1 Het leven van jager-verzamelaars
Rond 10 000 v.C. kwam een einde aan de laatste ijstijd doordat de temperatuur steeg. Jagers verzamelaars keerden terug in Noord-Europa. In Zuid-Europa waren ze de hele ijstijd aanwezig gebleven.

Jagen en verzamelen.
Jager-verzamelaars woonden in groepen van tien tot 25 personen. Als op een plek niet meer genoeg eten te vinden was gingen ze ergens anders heen.
De mannen hielden zich bezig met jacht. De vrouwen verzamelden eetbare vruchten en noten en zorgden voor de kinderen. Door ervaring, van generatie op generatie doorgegeven, wisten ze op welke plek, in welk seizoen het meeste voedsel te vinden was.

Venusbeeldjes
De jager-verzamelaars konden allerlei werktuigen maken, botten en geweien werden gebruikt voor bijlen, priemen en andere werktuigen. Van vezels van moerasplanten maakten ze touw, fuiken en manden.
Ze maakten beeldjes van naakte vrouwen met enorme borsten en heupen, mogelijk hadden die te maken met en of andere vruchtbaarheidsritueel.

1.2 het ontstaan van de landbouw
Ongeveer 10 000 jaar v.C. veranderde de leefwijze van mensen. (jagen en verzmalen  landbouw) het had zulke verstrekkende gevolgen dat het de landbouwrevolutie wordt genoemd.

Brood en melk
Landbouwrevolutie begon in de vruchtbare Halvemaan. Dat is een gebied dat zich uitstrekt van het Nijldal naar Israël, Libanon, Jordanië, Syrië en Irak. Granen, gerst en tarwe, groeiden hier in het wild en werden aanvankelijk door nomaden verzameld. Met die kennis die ze opdeden over deze planten, gingen ze de zaden zelf planten.(agrarisch is landbouw, veeteelt en tuinteelt). Landbouwers gingen ook runderen, geiten en schapen die in het wild liepen, temmen. Zo ontstond na de akkerbouw de veeteelt. De verzamelaars brachten hun land in cultuur ( cultuur: manier van leven, denken en doen van de mensen)
Prehistorische uitvinders
De landbouwsamenleving: Boeren trokken niet rond, maar woonden in dorpen bij hun akkers. Hun dagindeling werd bepaald door het werken op het land en het verzorgen van het vee. De landbouw stimuleerde uitvindingen en ontdekkingen waardoor de productie toenam. Boeren in het Midden-Oosten vonden het wiel en de ploeg uit. Ze kwamen er achter dat je klei kon bakken en zo konden ze potten van aardwerk maken waarin ze hun voorraden konden bewaren. Ze gingen de beweging van de zon en de maan bestuderen en maakten op basis van die waarnemingen de eerste kalenders. Ze wisten hierdoor wanneer het de beste tijd was om te zaaien en te oogsten.

1.3 De eerste steden
De Eufraat en de Tigris vormden de grenzen van het gebied dat in de oudheid Mesopotamië werd genoemd en ze waren de levensaders van een van de oudste beschavingen van de wereld.


Handwerkers en handelaren
Het vruchtbare slib dat achterbleef maakte de oevers uitstekend geschikt voor de landbouw. Boeren die zich hier vestigden, legden dijken aan om de jaarlijkse vloed onder controle te krijgen.
Boeren gingen op den duur meer produceren dan ze nodig hadden voor eigen consumptie, dat had twee gevolgen: sommigen gingen zich specialiseren en anderen gingen de landbouwoverschotten en nijverheidsproducten met mensen in andere dorpen ruilen. Hierdoor ontstond voor het eerst in de landbouwsamenleving sociale verschillen. Mensen gingen zich meer in een klein gebied vestigen zo ontstonden er dorpen.

Priesters
De oudste steden in de wereld waren Jericho (Israël / Palestina) (2 000 inw.) en Catal Huyuk (Zuid-Turkije) (6 000 inw.).
In Soemerië in het zuiden van Mesopotamië ontstond de eerste omvangrijke stedelijke beschaving (ontwikkelde cultuur).
In het hart van de Soemerische steden lag een tempel voor een plaatselijke godheid waar priesters: religieuze rituelen uitvoerden, het werk aan de irrigatiesystemen coördineerden en toezicht hielden op de verdeling van het graan en op de handel.