Praktische opdracht maatschappijleer; PvdA

A
De Partij van de Arbeid, ook wel de PvdA, is een sociaal-democratische partij. De Partij van de Arbeid werd op 9 februari 1946 opgericht als voortzetting van de vooroorlogse Sociaal Democratische Arbeiders Partij (SDAP), de Vrijzinnig Democratische Bond (VDB) en de Christelijk-Democratische Unie (CDU). Sinds de oprichting is de PvdA onafgebroken vertegenwoordigd geweest in de Eerste en Tweede Kamer. Liberalen, sociaaldemocraten en christen-democraten, die in het verzet tegen de Duitse bezetting hadden samengewerkt, wilden één partij vormen en niet onderling strijd leveren. De PVDA bleek echter de links voor de VDB, als gevolg werd de VVD opgericht in 1948.

Van 1946 tot en met 1958 vormde de PvdA samen met de Katholieke Volkspartij (KVP) de zogenaamde 'brede-basiskabinneten'. Vanaf 1948 was Willem Drees de premier. De kabinetten onder zijn leiding legden de basis voor de sociale voorzieningen van de verzorgingsstaat.
Door de vorming van Kabinet-Cals in 1958 kwam de PvdA in de oppositie terecht. In deze tijd waren er minder mensen die op de PvdA stemde.

Vanaf 1965 probeerde de beweging Nieuw Links de koers en de organisatie van de partij te wijzigen. Jongeren en vrouwen kregen een grotere rol in de organisatie en er kwam meer aandacht voor thema's als milieubescherming, feminisme en solidariteit met de Derde Wereld. Sommige waren het daar niet mee eens, zoals Willem Drees jr. Hij richte in 1970 DS'70 op.
Vanaf 1970 werd al nauw samengewerkt met de partijen PPR en D66. De samenwerking was de basis voor een gezamenlijk verkiezingsprogramma in 1972, onder de naam Keerpunt 72. De drie partijen vormden vervolgens samen met ARP en KVP het kabinet-Den Uyl. Na de verkiezingen van 1977 kwam de PvdA ondanks een winst van tien zetels echter weer in de oppositie terecht. In 1981 werd met CDA en D66 het tweede kabinet-Van Agt gevormd, maar dit was geen lang leven beschoren. Tot 1989 maakte de PvdA daarna geen deel uit van de regering. In 1986 werd Joop den Uyl opgevolgd door oud-FNV-voorzitter Wim Kok als politiek leider.

Na de verkiezingen in september 1989 trad de PvdA toe tot het derde kabinet Lubbers. Maatregelen om de WAO aan te pakken leidden in de zomer van 1991 tot een interne crisis, waarna partijvoorzitter Marjanne Sint opstapte. Ze werd opgevolgd door Felix Rottenberg.

In 1994 leed de PvdA een verkiezingsnederlaag, maar werd tot ieders verrassing wel de grootste partij. Het kabinet-Kok I van PvdA, VVD en D66 was het eerste kabinet sinds de invoering van het algemeen kiesrecht zonder confessionele partijen. De sociaal-liberale koers stond internationaal bekend als de Derde Weg, en vond navolging bij de Britse regeringen onder leiding van Tony Blair en de Amerikaanse regeringen onder leiding van Bill Clinton. Tijdens deze periode werden wetten als het homohuwelijk en euthanasie doorgevoerd.

Een half jaar voor de verkiezingen van 15 mei 2002 leek er nog niks aan de hand, maar de snelle opkomst van Pim Fortuyn en een turbulente verkiezingscampagne leidde uiteindelijk tot de grootste verkiezingsnederlaag in de historie van de PvdA: de partij haalde 23 zetels.
Zelfs vóór de vergroting van de kamer van 150 zetels in 1956 was de PvdA-fractie nog nooit zo klein geweest. De beoogde opvolger van Kok, Ad Melkert, trad daags na de verkiezingen af als partijleider en vertrok enkele maanden later uit de Tweede Kamer.
In november 2002 kozen de leden van de partij Wouter Bos tot nieuwe lijsttrekker en partijleider. Hij nam de leiding in de fractie over van interim-fractievoorzitter Jeltje van Nieuwenhoven. Onder Bos werd op 22 januari 2003 bijna het gehele geleden verlies van mei 2002 weer goedgemaakt. De PvdA is sindsdien met 42 zetels de tweede partij van Nederland, na het CDA met 44 zetels.
Na de verkiezingen werden coalitie-onderhandelingen gevoerd tussen PvdA en CDA, maar die liepen op niks uit, waarna een regering werd gevormd van CDA, VVD en D66. De PvdA belandde vervolgens in de oppositie.

B
De Partij van de Arbeid is een Nederlandse politieke partij van sociaal-democratische signatuur. Sinds de oprichting op 9 februari 1946 is de partij onafgebroken vertegenwoordigd geweest in de Eerste en Tweede Kamer.
De partij heeft in haar geschiedenis meermalen regeringsverantwoordelijkheid gedragen. De laatste (onafgebroken) periode was van 1989 tot 2002, vanaf het derde kabinet-Lubbers tot en met het tweede kabinet-Kok. Momenteel maakt de PvdA deel uit van de oppositie in het parlement.
De partijleider is sinds november 2002 Wouter Bos. Partijvoorzitter, belast met de organisatorische leiding, is sinds december 2005 Michiel van Hulten. Beiden werden in een ledenraadpleging gekozen.

De Organisatie
Het wetenschappelijk bureau van de PvdA is de Wiardi Beckman Stichting. Het doel van de stichting is om een brug te vormen tussen wetenschap en de sociaaldemocratie. De stichting zegt een volstrekt onafhankelijke positie in te nemen, alhoewel dat ondersteunend werk voor de PvdA niet uitsluit.
Het wetenschappelijk bureau is vernoemd naar Herman Bernard (Stuuf) Wiardi Beckman, een voormalig lid van de Eerste Kamer die in de Tweede Wereldoorlog omkwam.

Financieel is de stichting aangewezen op individuele bijdragen van (voornamelijk) PvdA-leden. Daarnaast ontvangt het een subsidie die afhankelijk is van het aantal Kamerzetels van de PvdA. Directeur van de Wiardi Beckman Stichting is Paul Kalma. Vanuit zijn functie is hij ook adviserend lid van het partijbestuur van de PvdA.
Door de WBS wordt het maandblad Socialisme & Democratie uitgegeven en het Jaarboek voor het democratisch socialisme.
De stichting heeft een kleine staf van betaalde medewerkers, en maakt verder gebruik van een netwerk aan vrijwilligers. In het verleden waren onder meer Femke Halsema (inmiddels GroenLinks) en Ayaan Hirsi Ali (inmiddels VVD) in dienst van de WBS.

In 1995 werd de vrouwenorganisatie Rooie Vrouwen in de PvdA in de partij geïntegreerd, in eerste instantie onder de naam Rosa-vrouwen-project. Vanaf 2000 werd dit het PvdA-vrouwen-netwerk (PVN). In samenwerking met vrouwen uit andere partijen is het gebundeld in het Politiek Vrouwen Overleg (PVO). Een andere vrouwenaktiviteit van de Partij van de Arbeid is het Multi Etnisch Vrouwennetwerk (MEV).
De Jonge Socialisten in de PvdA (JS) is de politieke jongerenorganisatie die is verbonden met de PvdA.
Voor ouderen is er de Landelijke Adviesgroep Ouderen (LAO).

Het samenwerkingsverband van bijna alle Europese sociaal-democratische partijen is de Partij van de Europese Sociaaldemocraten. De PvdA in Europese Parlement maakt hier deel van uit.
De PvdA maakt daarnaast ook deel uit van de Socialistische Internationale, het mondiale netwerk van sociaal-democratische partijen.
Neveninstellingen van de PvdA zijn: de Alfred Mozer Stichting (AMS) en de Evert Vermeer Stichting(EVS). De AMS is ter ondersteuning van de zusterpartijen in Oost-Europa en de EVS in gericht op de internationale samenwerking.

Partijbestuur PvdA
• Michiel van Hulten - voorzitter
• Siepie de Jong - vicevoorzitter
• Marije Laffeber - internationaal secretaris
• Jan van der Moolen - penningmeester
• Amma Asante
• Rian Dam
• Saskia Duives
• Arnold Jonk
• Marie-Louise van Kleef
• Rob de Werd
• Loes Ypma
Toegevoegde leden (met adviserende stem):
• Wouter Bos - fractievoorzitter Tweede Kamer
• Han Noten - fractievoorzitter Eerste Kamer
• Max van den Berg - voorzitter Nederlandse delegatie in Europees Parlement
• Paul Kalma - directeur Wiardi Beckman Stichting
• Peter Scheffer - voorzitter Jonge Socialisten

Programma
Volgens de PvdA kan en moet Nederland beter. De PvdA wil een einde aan de bezuinigingen op de gezondheidszorg en de sociale zekerheid. Ze willen een begin maken met investeren in Nederland, zodat ze de problemen van Nederland echt kunnen oplossen. Daarbij zorgen ze er vanzelfsprekend voor dat de overheidsfinanciën op orde zijn.

Belangrijkste voorstellen van de PvdA voor de komende vier jaar;
1. Kinderen eerst
2. Fors investeren in onderwijs
3. Werk voor iedereen
4. Verschillen tussen arm en rijk verkleinen
5. Noodplan verpleeghuiszorg
6. Respect voor elkaar: aanval op asociaal gedrag
7. Iedereen ingeburgerd: wachtlijsten taallessen in 4 jaar weg
8. Een onbezorgde oude dag, nu en in de toekomst
9. Investeren in schone energie
10. Meer betaalbare huur- en koopwoningen
11. Oude wijken worden kansenzones
12. Nederland sterk en sociaal in Europa
13. Bureaucratie aanpakken
14. Internationale solidariteit en veiligheid

Leden
Jaar Aantal leden Jaar Aantal leden Jaar Aantal leden
1946
114558 1967
130960 1988
96722
1947
108813 1968
116736 1989
96600
1948
117244 1969
107005 1990
91784
1949
109608 1970
98671 1991
79059
1950
105609 1971
96337 1992
73807
1951
111885 1972
94229 1993
69464
1952
111351 1973
97787 1994
68053
1953
112823 1974
103140 1995
64523
1954
119561 1975
100524 1996
60907
1955
124641 1976
95548 1997
61720
1956
142140 1977
109659 1998
61600
1957
142849 1978
121274 1999
60621
1958
137778 1979
118522 2000
57374
1959
147047 1980
112929 2001
58426
1960
142853 1981
109557 2002
57374
1961
138829 1982
105486 2003
60062
1962
139375 1983
101724 2004
61935
1963
138567 1984
99347 2005
61111
1964
142426 1985
100979 2006
61913
1965
140389 1986
103760
1966
134476 1987
101019
Bron: PvdA - ledentallen (Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen)

Zetels in de Tweede Kamer
Bron: /wiki/Afbeelding:PvdA.jpgOntwikkeling van het aantal zetels in de Tweede Kamer
1946 - 29
1948 - 27
1952 - 30
1956 - 34 (aantal kamerzetels: 100)
1956 - 50 (aanpassing: kamerzetels naar 150)
1959 - 48
1963 - 43
1967 - 37
1971 - 39
1972 - 43
1977 - 53
1981 - 44
1982 - 47
1986 - 52
1989 - 49
1994 - 37
1998 - 45
2002 - 23
2003 - 42

C
Biografie van Wouter Bos, fractievoorzitter voor de PvdA in de Tweede Kamer.

Wouter Bos wordt geboren op 14 juli 1963 in Vlaardingen. De vader van Wouter is directeur van ICCO, een christelijke ontwikkelingsorganisatie en later ambassadeur in Sudan en Ethiopië. Het gezin in christelijk en bestaat uit vier kinderen. Die gaan elke zondag naar de zondagsschool. Toch stemmen de ouders op de PvdA.

Op 17 jarige leeftijd slaagt Wouter Bos al voor het gymnasium. Hij gaat studeren aan de Vrije Universiteit in Amdterdam. Hij start met politicologie en na een jaar begint hij ook aan economie. Voor allebei de studie's slaagt hij cum laude.
Na zijn afstuderen werkt Bos ruim negen jaar voor Shell. Hij werkt onder andere in Boekarest, Hong Kong en Londen. In 1998 neemt hij ontslag. Hij gaat dan stage lopen bij Rick van der Ploeg. Van der Ploer is dan de financiële woordvoerder van de PvdA-fractie. Bos komt in mei 1998 voor het eerst in de Tweede Kamer. In minder dan twee jaar is hij staatssecretaris van Financiën onder VVD-minister Zalm tijden het tweede Paarse kabinet. Na de val van het tweede Paarse kabinet keert Bos terug naar de Kamer.

De verkiezen van mei 2002 verliest de PvdA. Er moet iets veranderen binnen de PvdA. Lijsttrekker Ad Melkert is nog maar net opgestapt als Wouter Bos kenbaar maakt dat hij lijsttrekker van de PvdA wilt worden. Hij belooft dat hij de miljoen kiezers die de PvdA is verloren zal terughalen. Hij zei; "Voor minder doe ik het niet".

Voorlopig is Jeltje van Nieuwenhoven waarnemen fractievoorzitter. Veel tijd om na te denken over een nieuwe fractievoorzitter is er niet, het kabinet Balkenende I valt al na 87 dagen en de PvdA moet een nieuwe lijsttrekker kiezen. Bos stelt zich beschikbaar.

"Het gaat niet alleen om de uitslag op 22 januari," zegt bos tijdens een debat met andere kandidaat-lijsttrekkers, "er is echt iets aan de hand met de PvdA. We moeten jonge kiezers winnen en oude kiezers vasthouden. Er moeten nieuwe mensen in de Kamer, meer mensen uit de regio's ook. We zijn nu teveel een doctorandussenpartij. Ik wil nieuwe Jan Schaeffers, meer 'in-gelul-kun-je-niet-wonen'-types. Hou het hoofd koel, hou het hart warm, dan komen we er wel." Wouter Bos wordt door de PvdA-leden gekozen als hun nieuwe lijsttrekker.

Tijdens de campagne voor het lijsttrekkerschap toont Bos lef als hij de hypotheekrenteaftrek op de agenda zet. Hij bepleit een verlaging van de maximale aftrek van 52 tot 42 procent, maar alleen voor nieuwe gevallen. CDA en VVD laten gelijk weten dan de PvdA zich hiermee diskwalificeert als potentiële regeringspartner.
In 2006 krijgt Wouter Bos opnieuw kritiek. Deze keer omdat hij de AOW wil veranderen. Hij wil bijvoorbeeld dan gepensioneerden gaan meebetalen. Doordat hij zoveel kritiek krijgt, besluit hij zijn voorstel in te dammen. Hij wil de plannen pas in 2011 laten ingaan en hij heeft de grens gelegd op de 15.000 euro aanvullend pensioen.

Wouter Bos is de lijsttrekker van de PvdA, maar desondanks zegt hij geen premier te willen worden als zijn partij de grootste wordt bij de Tweede Kamer verkiezingen van 2003. Hij schuift de Amsterdamse burgemeester Job Cohen naar voran als kandidaat-premier.
Tweeënhalf jaar later is Bos wel klaar voor het premierschap. Hij zegt bereid te zijn om minister-president te worden. Uiteraard als de PvdA de premier mag leveren.

Bij de verkiezingen voor de Tweede Kamer in 2003 wint de PvdA fors, mede dankzij het charme-offensief van Wouter Bos. De partij wint 19 zetels en komt met 42 zetels in de Tweede Kamer. De PvdA is daarmee net niet de grootste, het CDA blijft haar voor met 44 zetels.
In de formatie die volgt blijkt het na tachtig dagen onderhandelen niet te klikken tussen het CDA en de PvdA. De partijen kunnen het niet eens worden over de bezuinigingen die nodig zijn om Nederland er economisch weer bovenop te helpen. Het CDA vormt hierna het kabinet Balkenende II met de VVD en D66. Wouter Bos wordt 'veroordeeld' tot de oppositie. De vervroegde verkiezingen op 22 november 2006 geven hem een nieuwe mogelijkheid om zijn ambities waar te maken.