Samenvatting Aardrijkskunde H5 milieu

§1.
Het milieu is de omgeving waarin je leeft. Dat wordt bepaald door klimaat, bodem, reliëf, gesteente, planten en dieren. We hebben hulpbronnen nodig om te overleven, zoals olie, aardgas, water en zout. Dat zijn natuurlijke hulpbronnen. Sommige van deze bronnen kunnen opraken zoals aardolie.
Als we deze bronnen blijven gebruiken zodat de natuur zich kan herstellen is er niets aan de hand, er is een natuurlijk evenwicht. Er zijn verschillende milieuproblemen:
- vervuiling, stoffen in het milieu die er niet horen, fabrieken lozen afvalwater in de rivieren etc.
- uitputting, stoffen uit het milieu zodat ze opraken.
- aantasting, als naar gas wordt geboord, dat maakt veel lawaai zo vluchten de dieren.
Als je het milieu gebruikt zonder het te vervuilen, uit te putten of aan te tasten, is dat duurzaam.

§2.
De Waddenzee heeft een bijzonder ecosysteem. Dat is een goed evenwicht tussen lucht, water, bodem, planten en dieren. Alle levende en niet-levende onderdelen in het gebied zijn met elkaar verbonden in een ecosysteem. Maar het ecosysteem wordt verstoord door boormaatschappijen, toeristen, militairen en onderzoekers.
Het waddengebied heeft een grote biodiversiteit dat betekent dat er veel verschillende soorten planten en dieren in het gebied leven. Als de vissers al het vis weg vissen is er geen eten meer voor de vogels en zeehonden. Als je een soort aantast heeft dat gevolgen voor de hele biodiversiteit.

§3.
Drinkwater komt van het oppervlaktewater, rivieren en meren, en grondwater dat tussen de zandkorrels in de grond zit, het regenwater dat door de grond zak wordt gefilterd door de zandkorrels en kleideeltjes. Grondwater is daarom ook schoner. Maar dat raakt ook op. In de duinen vult men het water aan door rivierwater door het zand te laten zakken, dat heet infiltratie.
Er wordt te veel water gebruikt, de waterhuishouding, de aan en afvoer van het water, is niet in evenwicht. Dat komt door het waterbeheer, de manier waarop het water wordt gebruikt. Een grote gebruiker van het grondwater is de land- en tuinbouw. De boeren besproeien hun land, maar ze willen ook weer niet te veel water, dan pompen ze het water weg zodat het geen tijd heeft om te infiltreren. Een goed voorbeeld is de Peel, het is ontstaan door de afgraving van turf er leven veel vogels en er zijn zeldzame moerasplanten. Goede landbouwgrond is droog en voedselrijk, de peel is nat en voedselarm.

§4.
Het broeikaseffect is een natuurlijk verschijnsel. Rond de aarde zit een dampkring met gassen. Sommige laten zonlicht door, maar houden de warmte op de aarde ook weer vast. Zonder dat zou het -18 zijn i.p.v. 15. Een van de gassen die voor het broeikaseffect zorgt is koolstofdioxide. Planten nemen dat op en mensen en dieren geven dat af. Geen probleem, maar omdat we fossiele brandstoffen gebruiken, aardgas, aardolie, steenkool, bruinkool en turf, komt er teveel C02 in de lucht. Dat zorgt voor een versterkt broeikaseffect.
Ook is er de ozonlaag, dat wordt ook veroorzaak door stoffen die mensen aan het milieu toevoegen, die het milieu niet kan verwerken. De ozonlaag wordt afgebroken door cfk’s, uit spuitbussen en ouderwetse koelkasten. De ozon houd de uv-straling van de zon tegen.

§5.
Milieugebruiksruimte is de hoeveelheid ruimte die iemand gebruikt door zijn of haar levenswijze. We gebruiken de wegen hoe we naar school gaan, het regenwoud voor de tafel, de akkers aan de andere kant van de wereld voor ons brood. We kopen van de ontwikkelingslanden dus hout, brandstoffen, veevoer, cacao, koffie. Maar we vliegen ook de hele wereld over naar Japan, Amerika etc. We gebruiken niet alleen ons eigen milieu maar ook dat van ontwikkelingslanden. Dat heet afwenteling, je hebt wel voordelen, want wij hebben het hout, maar nu hebben hun het niet meer.
Er is per persoon 1,7 hectare ruimte in Nederland gebruiken mensen 4,92 hectare, in India is dat maar 0,75.

§6.
Door veestallen komen er veel vieze gassen in de lucht, net als auto’s en fabrieken. Zo ontstaat zure regen. Het heeft alle stoffen opgenomen en tast zo de bossen aan. Maar dat de bossen in Oost-Europa en Scandinavië wordt mede veroorzaakt door West-Europa. De hoge schoorstenen bij fabrieken kan zich over heel Europa verspreiden.