2. De werking en het gebruik van het natuurlijk milieu.

 

Onze natuurlijke hulpbronnen.

 

Alle zaken die we aan het natuurlijk milieu onttrekken en gebruiken om te leven noem je natuurlijke hulpbronnen. Er zijn:

›    Niet vernieuwbare milieuvoorraden. Natuurlijke hulpbronnen die door de natuur niet opnieuw of heel langzaam worden aangemaakt.

›    Vernieuwbare milieuvoorraden. De productie hiervan is voor de mens waarneembaar.

 

Milieuproblemen in soorten en maten.

 

Drie soorten problemen:

›     Milieu verontreiniging.

›    Milieu aantasting.

›    Milieu uitputting. ( De mens benut de energie en grondstoffen in een te hoog tempo.)

 

Duurzame ontwikkeling.

 

Milieuproblemen worden steeds groter en steeds grotere gebieden worden beïnvloed.

 

Om de groei van milieuproblemen te bestrijden is er een goede strategie voor de toekomst nodig. We streven naar het handhaven van de milieugebruiksruimte.

De omvang wordt bepaald door 5 factoren:

›    De aanwezige winbare natuurlijke hulpbronnen.

›    Het tempo van aanwas van vernieuwbare natuurlijke hulpbronnen.

›    Uitbreiding van kennis en techniek.

›    De kwaliteit van het natuurlijk milieu.

 

De Milieugebruiksruimte zoet water.

 

Water is een onmisbare bron voor allerlei levensprocessen. Er zijn twee bronnen van zoet water:

›    Vernieuwbare bronnen van zoet water. Regen, neerslag.

›    Niet vernieuwbare bronnen van zoet water. Diep grondwater kan niet worden aangevuld.

 

Water is nodig voor:

›    De huishouding.

›    De landbouw. Irrigatie verhoogt het watergebruik fors.

›    De industrie.

 

Allerlei stoffen kunnen de kwaliteit van het zoete water bedreigen. Voedingsstoffen, metaaldeeltjes, bestrijdingsmiddelen, zouten enz.

 

Milieugebruiksruimte bodem.

 

Innen elk ecosysteem zijn planten erg belangrijk. Zij staan aan de basis van de vernieuwbare hulpbron organisch materiaal. Een goede bodem is een belangrijke voorwaarde voor het ontstaan van organisch materiaal. De omvang van de productie hangt af van:

›    De voorraad voedingsstoffen.

›    De voorraad water.

›    Een goed bodemleven.

 

De mens heeft in de loop van de tijd de milieugebruiksruimte vergroot. Belangrijk hierbij:

›    De toevoer van meststoffen.

›    De toevoer van fossiele energie.

›    De toevoer van water door irrigatie en beregening.

 

De milieugebruiksruimte van de ontwikkelingslanden.

 

In veel ontwikkelingslanden is het handhaven van de milieugebruiksruimte bodem voor de eigen bevolking een moeilijke zaak. Bevolkingsgroei en exportlandbouw hebben een grote invloed. De oppervlakte cultuurgrond is teruggelopen en er is een tekort aan landbouwgrond door de exportlandbouw.

 

De watervoorraad in de wat drogere gebieden in de ontwikkelingslanden is beperkt. Bevolkingsgroei en productieverhoging spelen hierbij een rol.

 

3. Klimaatveranderingen.

Het klimaat op aarde.

 

Het klimaat van een gebied wordt bepaald door de regelmatig terugkerende atmosferische processen boven dat gebied. Zon, regen, temperatuur en windsnelheid.

 

Het klimatologisch systeem.

Het klimatologische systeem wordt aangedreven door zonne-energie. Het thermische gradiënt is het resultaat, een verschil tussen lage en hoge breedte.

 

De hoofdoorzaken van klimaatveranderingen.

Een kleine oorzaak heeft soms grote gevolgen. Een kleine verandering in de relatie tussen de zon en de aarde kan een kettingreactie van gevolgen laten optreden.

De hoeveelheid straling die van de zon op de aarde is afhankelijk van de bewegingen van de aarde om de zon.

De stralingsbalans is de aftreksom van de instraling van de zon en de aardse uitstraling.

 

Van belang bij het effect van broeikasgassen op de temperatuur zijn:

›    De hoeveelheid gassen die in de atmosfeer terechtkomt.

›    Het effect op de temperatuur per massa eenheid.

›    De verblijftijd in de atmosfeer.

›    De mate van onttrekking aan de atmosfeer.

 

De loop van zeestromen.

De stroming van water in de oceanen wordt vooral gestuurd door de vaste winden in de tropen, de passaten, en de ligging van de continenten. Als die stromen veranderen veranderd ook het klimaat.

 

De luchtbewegingen.

Klimaatveranderingen als gevolg van wijziging in de luchtbewegingen zijn het sterkst merkbaar op plaatsen waar die luchtbewegingen een uitgesproken karakter hebben.

 

Menselijke invloeden op het klimaat.

 

De mens kon vroeger slechts een klein stukje van het aardoppervlak beïnvloeden, nu zijn onze activiteiten enorm groot en hebben ze wereldwijd effect.

 

Door het kappen van een bos zijn er grotere windsnelheden mogelijk en dat kan tot grote klimatologische gevolgen hebben. Zo ook ontwatering. Natte gronden hebben veel energie nodig om een beetje warmer te kunnen worden. Daar staat tegenover dat ze veel energie kunnen verliezen zonder veel af te koelen. Ze hebben een hoge warmtecapaciteit.

Tegenwoordig komt er door menselijke activiteiten meer stof in de atmosfeer. Dit zorgt dat de lucht niet verder kan opstijgen. Kan zorgen voor minder neerslag en woestijn vorming.

 

De mens brengt ook veel afvalgassen in de dampkring. Deze stoffen geven een versterkt broeikaseffect. Deze effecten zijn te verwachten:

›    Veranderde stralingsbalans.

›    Een verschuiving in de drukverdeling.

›    Een andere loop van de zeestromen.

›    Het afsmelten van gletsjers.

›    De permafrost en de toendra zullen poolwaarts schuiven.

 

Het klimaatbeleid.

We moeten streven naar een duurzame ontwikkeling en minder gassen uitstoten.