Geschiedenis samenvatting H11 en H12

11. van stunde null naar ground zero
Paragraaf 1 : Het begin van de koude oorlog.
Oplopende spanningen

Koude oorlog : Naamsverklaring : Vs en de Su gingen elkaar nooit te lijf.
- Veel angst en ellende onder de bevolking.
- Ontstaan : Datum moeilijk vast te stellen.
-Al tijdens de wo2 waren de vs en su geen vrienden , door de te grote ideologische verschillen.
Veel achterdocht :
- Stalin dacht dat Vs en Eng. De su zoveel mogelijk lieten vechten omdat zo het communistische su meer macht zou verliezen , Churchill en Roosevelt dachten weer dat Stalin doormiddel van de oorlog meer invloed in Oost Europa probeerde te krijgen

Jalta en Potsdam.
Conferentie van Jalta ( februari 1945 )
- doel was om de toekomst van DU en Oost Europa te bespreken,
- Hier bleek dat Stalin niet van plan was om terug te trekken uit Oost Europa. Hierdoor ontstond blokvorming ( Su en VS/Eng werden tegenstanders )
Polen vormde een struikelblok : SU wou het oosten van Polen behouden , het standpunt van Stalin was dat de SU nu al 2 keer via Polen was aangevallen. Het was voor levensbelang van de SU. Stalin stelde voor dat Polen weer een stuk van DU kon krijgen. Churchill was hier fel op tegen , omdat het de poolse bevolking net had bevrijd en ze dus weer in de handen van een andere dictator zouden vallen. Het ging tegen de britse eer in. Aan de andere kant had Churchil wel begrip voor Stalin. Uiteindelijk stemde de zieke Roosevelt en Churchill in, omdat de SU bijna heel oost europa in haar eentje had bevrjd, dus konden ze haast niet weigeren. Stalin beloofde weer om in alle Oost Europese landen democratische verkiezingen te houden.
DU werd opgedeeld in 4 delen , waarvan de VS, Su ,Eng, en FA een deel kregen.
Conferentie van Potsdam (augustus 1945)
- Kwamen weer bij elkaar ( Roosevelt was overleden en opgevold door Harry Truman , Churchill was door een verkiezingsnederlaag vervangen door Clement Attlee.
- Doel van deze conferentie: Nazisme in Du uitroeien, oorlogmisdadigers te berechten en Berlijn ook in 4 zones te verdelen. Truman onthulde dat de Vs een atoombom had ontwikkeld, Stalin vertrok geen spier, Hij wist er al van. De SU werkte ook al koortsachtig aan een atoomboom. Stalin zei dat hij hoopte dat de VS het nuttig zou gebruiken tegen Japan.

De verdeling van Europa
Stalin bleek helemaal geen democratische verkiezingen te gaan houden en met zijn steun kwamen communistische partijen in Oost Europa aan meer macht en de werd het voor de oppositie moeilijker.
- In 1946 deed Churchill een noodkreet waarin hij het ijzeren gordijn beschreef, : Een lijn door het Europese continent , met alle grote steden en bevolking die onder steeds grotere macht van Moskou komen. De VS en Eng moesten zich krachtiger opstellen tegen het communisme. In 1948 waren vrijwel alle oost europese landen satellietlanden van SU geworden. Formeel onafhankelijk , maar in werkelijk onder controle van de SU. Er kwamen overal communistische regeringen ingesteld en het leven werd streng gecontroleerd. Het westen kreeg angst maar waarschijnlijk had stalin niet de intentie om het westen te veroveren, hij wilde voorkomen dat Rusland nog ooit van het westen werd aangevallen.
Marshallplan en de deling van Duitsland
- 1947, Truman kondigde de Trumandoctrine aan , elk land dat door het communisme werd bedreigd kon rekenen om Amerikaanse militaire en economische steun. De vs ging over op een containment politiek ( indammen )
- West Europa werd ook vanbinnenuit bedreigd door het communisme. Communistische partijen kregen steeds meer macht. De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken George Marshall kondigde het Marshallplan aan om de opbouw van West europa te bevorderen. Vanaf 1948 tot 1952 gingen er 12 miljard dollar naar West Europa.
- Oost Europese landen kregen ook steun aangeboden maar Stalin verbood dit , hij zag het als dollarimperialisme.

De splitsing van DU
- De bondgenoten besloten dat DU toch een economische eenheid moest blijven. Er waren echter grote meningsverschillen in de opbouw. De VS en Eng vonden dat DU snel opgebouwd moest worden. Zij waren tegen hoge herstelbetalingen. De SU en FA vonden dat DU economisch zwak gehouden moest worden. De Russen plunderde hun deel van DU dan ook leeg. Privebezit was verboden in de DU zone van SU. DE VS Eng en FA voerde in 1948 een gezamenlijke munt voor hun Duitse zones in = d-mark.
- Stalin gepikeerd maar had nu excuus om alle toegangswegen naar west berlijn te blokeren. De blokkade van Berlijn sneed bijna 2 miljoen west berlijners van de buitenwereld af. Stalin hoopte de westere cultuur uit dat gebied te halen. Dankzij de luchtbrug van VS lukt dit niet. Van juni 1948 tot mei 1949 vlogen dag en nacht vliegtuigen met levensmiddelen , brandstof en kleding. Eind december werden zelfs kerstbomen en chocolade gebracht.
- Stalin zag in dat de blokkade zinloos was en hefde deze op. In mei 1949 vormde FA, VS en Eng hun zones samen tot de Bondrepubliek Duitsland ( BRD)
Stalin maakte in oktober 1949 zijn zone tot Duitse Democratische Republiek (DDR)
Vlak daarna sloten de VS, Canada , en West Europa een militair bondgenootschap. Noord Atlantische Verdragsorganisatie ( NAVO) Ze beloofde elkaar te helpen als ze werden aangevallen. Voor de vs was dit een grote omschakeling . Nooit eerder waren zij lid van een militair bondgenootschap. Nu waren ze ook verantwoordelijk voor de veiligheid van West Europa.
- Stalin sloot als reactie in 1955 het Warchaupact , oost en west stonde nu in 2 machtsblokken tegenover elkaar.

Paragraaf 2 : Naar een ‘Koude Wereldoorlog’

Als de bom barst
Onvrede tussen Noord – Korea en de VS, Bush noemde het een schurkenstaat. Net zoals Afghanistan en Irak. Kim Jon 2 zei dat de Vs hem niet moest binnenvallen want dan zou hij ernstige maatregelen nemen , hij toonde dat in 2006 aan met een test met een atoombom, waarmee het toe trad tot de landen met atoomkracht.
- 1949, de Su kondigde aan ook een atoombom te hebben. Mensen werden nu bang dat dit een allesvernietigende Atoomoorlog zou worden.
- Massive Retaliation : de vs en de su begrepe dat elke actie met een atoombom kon worden beantwoord. Stalin en Truman wouden geen kernoorlog dus besloten ze elkaars invloedssfeer in Europa te accepteren.

Burgeroorlog in China
In 1945 tot 1949 woedden een felle burgeroorlog in China, VS en de SU waren te druk bezig met de herstel en beslissingen na de wo2. Met West Europa dus. In China waren de communisten onder leiding van Mao Zedong en de nationalisten onder leiding van Tijank ái- sjek ( wat een k*t naam )In 1949 wonnen de communisten. Tijang vluchte met zijn goud en aanhangers naar taiwan. Onder het bewind stierven veel Chinezen , hij werd een erge dictator. Ook privé was hij niet prettig, volgens zijn lijfarts waste hij zich nooit en was hij een seksmaniak. Hij bracht geslachtsziektes op jonge meisjes.

De koude oorlog trekt richting Azie
Vanaf 1950 verspreidde de koude oorlog zich. De situatie in Europa werd beter VS en Su kregen oog op andere conflicten. Tegenstanders van Truman beweerde dat hij China aan het communisme had verkwansel. De vonden het een teken van de rijzende kracht van van het rode leger. Truman kreeg een kans om te laten zien dat hij de juiste man was , in Korea.

De Korea-Oorlog
Noorde Korea was communistisch , Zuid Korea kapitalistisch.
- 1950 viel het noorden het zuiden binnen. Ze veroverden snel gebied. Men dacht dat Stalin erachter zat , maar waarschijnlijk was het Kim 2 sung. Truman aarzelde geen moment en stelde dat de trumandoctrine ook voor azie gold. Hij stuurde meteen troepen. Hij riep de hulp in van VN. Deze was in 1945 opgericht als opvolger van de Volkenbond. Er was een veiligheidsraad gekomen. Echter werkte deze niet omdat de Su en de VS nooit allebei instemde. In Korea ging de veiligheidsraad echter wel akkoord. De su was ernietbij omdat Stalin protesteerde dat Tijang nog op de zetel zat en niet Mao.
- MacArthur kreeg het bevel , hij donr de noord koreanen terug. Had de vs genoegen genomen met het herstel van de voormalige grens. Echter gingen ze door. Macarthur haalde Truman over. Nu ging China Noord Korea ondersteunen. De opmars werd gestuid. In 1953 werd een wapenstilstand gesloten. De vooroorlogs grens werd hersteld. Er werd niks bereikt maar werd 2 ½ miljoen doden. Door de Korea Oorlog werd de wapenwedloop tussen VS en de Su. De defensie uitgaven van de vs verdriedubbelden.

Vreedzame Chroesjtsjov laat zijn tanden zien
6 maart 1953, 4 uur 's middags ; Stalin overleden. De SU was in rouw, zijn opvolger Chroesjtsjov bleek tegemoetkomend tegenover het westen. Hij vond dat de SU en de VS vrede moesten hebben. Hierdoor ontstond er ontspaning, maar in 1956 bleek Chroes helemaal niet zo vreedzaam , hij had kritiek op Stalin. Daarop ontstond er een Destalinisatie , de grip van de staat op de samenleving werd losser. Hondarije zag hun kans , maar ze bleken Chroes verkeerd ingeschat te hebben.

De Hongaarse Opstand
Oktober 1956 ; massale opstand. Eisten :
- Vrije verkiezingen
- Einde aan Russische overheersing
Even leek het lukken :
- de communistische regering trad af en de hervormingsgezinde Imre Nagy kwam aan de macht.
- - Trok terug uit Warchaupact
- - schafte het eenpartijstelsel af
- - kondigde verkiezingen af
Chroes greep in , hij stuurde het leger ( 4 nov)
De Hongaarse opstand was over.
- 20.000 omgekomen , 150.000 gevlucht ( 5000 daarvan naar NL ) Nagy werd vermoord.

De Berlijnse muur
Jaren ’60 : 2e Berlijnse crisis
Tussen 1949 en 1961 3 miljoen oost duitsers via Berlijn gevlucht.
- Meesten Jong en goed opgeleid, maar ook arbeiders en boeren.
- Zorgde voor leefloop Oost Duitsland in arbeidskrachten en voor een genante vertoning voor de DDR.
- August 1961 werd probleem aangepakt , trommelde oost Berlijnse autoriteiten arbeiders en soldaten op en bouwde een muur. Het westen vond het goed : liever een Berlijnse muur dan een gewapend conflict.

De Cuba Crisis
1959 ; onder leiding van Fidel Castro communistisch. De vs kon het communisme zo dicht bij hebben. De vs heeft jarenlang geprobeerd om Castro uit de weg te ruimen .Met de meest bizarre middelen. Kennedy vroeg zelfs advies aan de schrijver van James Bond.
1962, Cuba werd een directe bedreiging voor de VS. De vs ontdekte dat de Su kernrakketen aan het instaleren was.
- Kennedy liet een blokkade om het eiland leggen, hij eiste de ontmanteling.
-Chroes liet weten dat dit illegaal was en zou leiden tot oorlog.
- De russiche schepen naderde en de wereld hield zijn adem in.
- Op het laatste moment keerde chroes om. Dit wordt gezien als het hoogtepunt van de koude oorlog.
- Niet alleen Chroes trok zijn raketten terug, Kennedy moest ook zijn raketten in turkije verwijderen.

Paragraaf 4 : Van duivels en satans

Ontspanning van de Cuba-crisis
In dec . 2006 werd de herdenking van de 50 jarige revolutie van Cuba gehouden. Cuba was nog steeds communistisch. Het is nog steeds een vijand van Cuba maar nooit meer zo erg als in 1962. Chroes en Kennedy zagen in dat ze wereld bijna hadden vernietigd.
- Er kwam een hotline tussen de VS en Rusland. ( Washington en Moskou )
- Na de cuba crisis ontstond een periode van Detentie ( ontspanning )

Irritaties binnen het westblok
Hierdoor kon west Europa afstand nemen van de Vs en ontstond er een Anti-Amerikaanse sfeer.
- Vooral door de Vietnam Oorlog.
- Het imago liep een zware deuk op.
- Vs raakte geïrriteerd over de lage defensiebijdragen. Terwijl Europa zich irriteerde aan de overheersende positie van de VS.
De franse president De Gaulle wilde van zijn land een grootmacht maken en begon een eigen koers te varen. In 1964 erkende hij China, in 1966 stuurde hij de Amerikaanse NAVO troepen weg uit zijn land, en bracht een bezoek aan de SU.
- West Duitsland zocht toenadering naar het oostblok. Verbeterde de relatie met de DDR en werd de belanrijkste handelspartner van de SU.
- De onafhankelijk opstelling van West Europa lag aan de detente maar ook omdat Europa economisch erop kwam en geen Amerikaanse steun meer nodig had.

De Europese eenwording
In 2005 stemde de NL bevolking tegen de Europese grondwet. Nl was bang dat het niks meer te zeggen had als klein land.
- Eerste aanzet tot europese samenwerking werd gegeven door het Marshallplan, 1 voorwaarde was dat de Europese landen een gezamenlijk herstelprogramma zouden ontwerpen, voor beter opbouw en dus minder kans op het communisme.
- In 1951 richten 6 landen de Europese gemeenschap voor kolen en staal ( EGKS) opgericht. Dit moest voorkomen dat DU een groot leger kon opbouwen.
- In 1957 werd de opgerichte Europese Economische Gemeenschap (EEG) opgericht. Daarmee streefde ze naar een gemeenschappelijke markt en gezamenlijke economie. Ook werd de Euratom opgericht , de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie.
- Een aantal jaren later fuseerde ze tot de Europese Gemeenschappen ( EG )
- Sinds het verdrag van Maastricht (1992) spreken we van de Europese Unie (EU)
Deze streeft naar volledig samenwerking op economisch, politiek en juridisch gebied. Steeds meer landen treden toe.

Het einde van de koude oorlog
Eind jaren ’70 kwam er een einde aan de koude oorlog.
- Doordat de SU Afghanistan binnenviel. (1979) De sovjets wilden de communistische regering steunen tegen de islamitische verzetsbeweging. Het werd een fiasco. Er ontstond een guerrillaoorlog. 1988 de SU trokken zich terug. = Afghanistan grotendeels verwoest en bezaaid met landmijnen.
- Toen in 1980 Reagan aan de macht kwam ,leek de kans op vrede verlopen. Reagen was fel tegen het communisme. Hij steunde de Afghaanse rebellen , toch hielp hij mee aan het einde van de koude oorlog.

Naar de val van de muur
23 maart 1983 reagan sprak bevolking toe. Hij kondigde een peperduur verdedigingssysteem aan , in de ruimte zou een schild gebouwd worden dat met laserstralen vijandige raketten neerhalen. Moskou kon de wapenwedloop niet meer bijhouden , de sovjeteconomie was hopeloos.
1985 , Gorbatsjov kwam aan de macht, hij streefde naar detente. Hierdoor werd bezuinigd op defensie uitgaven. Hij riep op tot Perestrojka ( meer economische vrijheid)
En Glasnost , meer politiek eenheid. Hiermee hoopte hij de sovjet unie te redden.
- In 1989 kondigde hij aan dat de SU zich niet meer zou bemoeien met de binnenlandse zaken van oost europese landen. Hiermee was het hek van de dam. Allerlei communistische regering werden 1 voor 1 afgezet.
- Op 9 november 1989 gaf de SU toe aan de eisen van de Oost Duitse demonstranten en de Berlijnse muur viel.

Nieuwe conflicten na de koude oorlog
1990 Oost en West Duitsland werd herenigd.
- een jaar later viel de SU
Het oos west conflict was voorbij. Echter was er geen wereldwijde vrede.
- Religieuze en etnische inspanningen zorgen nog steeds voor (burger) oorlogen.
- De amerikanen zijn in 2001 op eigen grondgebied aangevallen. Op 11 september vlogen 2 vliegtuigen in het World trade center. Ook in Madrid en Londen werden zelfmoordaanslagen gepleegd. Dit wordt toegeschreven aan Al – Qiada. Onder leiding van Osama bin laden. De oorzaken zijn de grote verschillen tussen arm en rijk en het zogenaamde coca cola imperialisme dit heeft geleid tot oorlogen in Afghanistan en Irak. Hoewel de leider snel werden verslagen , bleek het moeilijk om politiek orde te scheppen.
- Ook is er nog steeds dreiging van nuclaire wapens zoals Korea in 2006 en Iran zou ook een kernprogramma hebben. Bush heeft reagans project daarom maar weer uit de kast gehaald.

H12 Nederland Herrijst

Paragraaf 1 : Hoe stond Nederland ervoor na de duitse bezetting?

Er weer bovenop
1945 = schade geschat op 30% van vooroorlogse national vermogen.
- Vrijwel hele joodsdeel verdwenen ( 110.000 vermoord)
- 25 000 ontsprongen de dans
- op 9 miljoen waren 330.000 mensen ondergedoken – voor arbeidsinzet en deden mee aan het verzet.
- ½ miljoen mensen woning verloren – 800000 mensen hadden alleen nog maar hun kleren die ze aan hadden.
- Nederlands Indie was volkomen afgesneden. Velen Nederlanders die daar waren zijn gestorven door een oorlog tegen de Jappen. Nederland kon geen versterking sturen omdat ze door Duitsland waren bezet.
Grote frustratie = 90000 mensen opgepakt , verdacht van hulp aan duitsers
- Veel huwelijken en baby ’s na de de oorlog. Mensen wouden tijdens de oorlog niet trouwen en geen kinderen krijgen.
- Daardoor ontstond er een enorme babyboom
Doorbraak of niet ?
13 maart 1945 = wilhelmina kwam weer in NL via Bl.
17 oktober 1942 = Toespraak van Wilhelmina op Radio Oranje.
- Er werd nagedacht over de toekomst
- Allerlei zuilen waren een dat mens pas mens was als hij deel van een gemeenschap was.
- Ook wel persionalisme genoemd.
- Nederlandse volksbeweging ( NVB) opgericht , moest voor doorbraak zorgen.
- NL werd een eenheid onder Wilhelmina.
- SDAP ging op in PvdA. , nadruk op verdeling inkomens. ‘RKSP werd KVP.
- PvdA en KVP 12 jaar lang in coalitieregering. De regeringen van de Wederopbouw.
NVB stierf een zachte dood.
Het vreemde was dat verzuilde organisaties weer meer macht kreeg, geholpen door het mandement uit 1954 , bisschop verplichte mensen om maar naar bepaalde zenders te kijken , etc…

Regering hield de lonen laag zodat werkgevers konden investeren. Distrubitie ging door , wat wil zeggen dat producten op de bon bleven.
- Minister Lieftinck (PVDA) hield een grote geldzuivering , dat hielp even.
- Toch kwam NL inkomsten voor de wederopbouw tekort. Daar was weer het Marshallplan. ( Americaanse cadootjes )

Indie verloren , rampspoed geboren ?
Tijdens oorlog : Japanners moedigde nationalisme aan , Nederlanders vermoordt, Japanners bleven de baas
- Troostmeisjes naar legerbordelen gestuurd.
- Na capitulatie waren Engelsen de baas , maar konden weinig uitrichten
- Japanners kregen taak om NLers te beschermen
- Indonesische ( jeugd ) nationalisten Pemoeda’s.
Akkoord van Lingadjati ( 1946)
Schoorvoetend onderhandelt door de Nederlanders :
- erkenning door Nederland van het republikeinse gezag over Java en Sumatra
- Oprichting van de VS van Indonesië , bestaande uit de republiek , Borneo en Oost- Indonesië.
Nl niet akkoord.
- tegen erkenning van nationalisten
- onbegrijpelijk voor de indonesiers , zij hadden met de Vs van indonesie ook een concessie gedaan. ( Nederland kon dan nog steeds invloed uitoefenen )
Politionele Acties ( 1947 en 1948 )
- Militair optreden van Nederlandse dienstplichtige militairen en de KNIL ( koningklijk Nederland-Indisch Leger ) met veel molukkers tegen de nationalisten
- Nationalisten antwoordde met sbotage en guerrilatactieken.
- Werd niet zo nauw gedaan met internationaal oorlogsrecht.
Uiteindelijk moest NL onder druk van de VS de onafhankelijkheid van Indonesië herkennen, De vs was bang dat als de oorlog langer duurde , Soekarno en de nationalisten onder de macht van moskou konden komen.
- 27 december 1949 in het paleis op de dam werd de soevereiniteit overgedragen.
Alleen Nieuw Guinea bleef koloniaal bezit.

De molukse eenheden vluchtte naar NL , zij werden samen met chinezen de eerste minderheid in NL.

-Achtergebleven KNIlers riepen een onafhankelijke republiek uit , de republik Maluku Selatan.
- voor de oorlog was de kolonie 13% van het nationaal bruto product geweest. Men vroeg zich in NL af of de leus Indie verloren, rampspoed geboren uit zou komen.