1 bijlage(s) bij dit verslag:



Vergrijzing zorgt voor financieringsprobleem?
Door onze verslaggever
Maurits van H.
PLAATSNAAM

Wetenschappers zijn tot de conclusie gekomen dat de vergrijzing van de bevolking van Nederland de komende decennia zal toenemen. Dit zal zorgen voor een daling van het aantal arbeidskrachten wat zorgt voor lagere belastinginkomsten. Kosten voor gezondheidszorg en pensioenvoorzieningen zullen toenemen vanwege de stijging van het aantal gepensioneerden.

Reden van de toenemende vergrijzing zijn de ‘babyboomers’ van de naoorlogse geboortegeneratie. Vanaf 2010 zullen zij massaal de leeftijd van 65 bereiken. Ook de stijging van levensverwachting is een belangrijke oorzaak. Een laatste, meer voor de hand liggende oorzaak is de groei van de totale bevolking: door de bevolkingsgroei stijgt logischerwijs ook het aantal ouderen. Natuurlijk is dit effect voor een groot deel tijdelijk: rond het jaar 2030 zullen de meeste ‘babyboomers’ overleden zijn. Momenteel kampt Nederland al met een ‘dubbele vergrijzing’ wat betekent dat het aantal personen van 80 jaar en ouder naar verhouding het sterkst toeneemt binnen de groep van 65-plussers. Vorig jaar viel 25% van de 65-plussers al in deze categorie. In de 20e eeuw is het aantal 65-plussers in Nederland meer dan zeven keer zo groot geworden. Van 0,3 miljoen begin van de eeuw tot 2,3 miljoen, vorig jaar. In procenten uitgedrukt: eerst hadden de 65-plussers een aandeel van 6%, aan het einde van de eeuw was dit meer dan verdubbeld naar 14%. Nog spectaculairder was de stijging VN het aantal 80-plussers: van 35.000 tot 573.000.
De financiële gevolgen van deze vergrijzing zijn groot, vooral op sociaal-economisch gebied. Veel westerse landen kennen een sociaal zekerheidsstelsen, welke wordt gefinancierd met behulp van een ‘omslagstelsel’. Hierbij betalen alle werkenden de uitkeringen van de inadtieven. In Nederland wordt ook de AOW op deze manier gefinancierd. Als het land met een toenemende mate van vergrijzing te doen heeft, en er dus meer mensen een AOW uitkering zullen ontvangen, zullen de premies en belastingen die de arbeidskrachten moeten betalen, sterk moeten stijgen. Deze ontwikkeling is echter ongewenst, omdat dat de arbeidskosten verhoogt. Deze verhoging van de arbeidskosten heeft nadelige gevolgen voor de Nederlandse economie.
Wouter Bos heeft vrijdag 28 april zijn ideeën over vergrijzing in Nederland gepresenteerd tijdens een bijeenkomst in Den Haag. De PvdA-leider wil dat werknemers langer doorwerken en dat meer mensen aan het werk komen. Mensen met een hoger inkomen moeten minder voordelen krijgen als het gaat om pensioenen, hypotheekrenteaftrek en studiefinanciering. Dat moet meer geld gaan opleveren voor onderwijs, kinderopvang en banen voor laaggeschoolden. Ook wil de PvdA-leider dat zoveel mogelijk mensen door blijven werken tot hun 65e levensjaar. Wie dat doet, wordt daarvoor fiscaal beloond. Degenen die ook na hun 65e nog door blijven werken hebben recht op een hogere AOW. Hiermee kiest Wouter Bos voor een andere aanpak dan het huidige kabinet; deze wil de overheidsuitgaven steeds verder terugdringen om de belastingen te kunnen verlagen.
Het komende probleem van de vergrijzing speelt echter niet alleen in Nederland, bijna alle landen in Europa krijgen met dit probleem te kampen. Een andere oplossing voor de vergrijzing (in Europa), volgens de Verenigde Naties, is immigratie. Tussen nu en 2025 zou Europa (rekening houdend met de lage vruchtbaarheid en met de steeds hoger wordende leversverwachting) naar schatting 159 miljoen immigranten nodig hebben om de ratio tussen actieve bevolking (van 15 tot em met 64 jaar) en de gepensioneerde bevolking (65 jaar en ouder) op het peil te houden van 1995.
Gelukkig heeft de vergrijzing ook positieve aspecten. Ten eerste is er het feit dat de mensen langer in gezondheid kunnen leven en ook langer actief kunnen zijn op de arbeidsmarkt. Het tweede en laatste voordeel is dat, door het toenemende aantal gepensioneerden, het aantal consumenten dat zowel over genoeg vrije tijd als over een bovenmodale koopkracht beschikt groter zal worden.

Afbeelding: http://www.rivm.nl/vtv/object_binary/o2098.gif
Terugblik en prognose: het toenemende aantal 65-plussers en 80-plussers vanaf 1950 t/m 2050.