Opstel Filosofie

Geschreven door:	anoniem [meer]
Datum ingestuurd:	25 oktober 2006
Niveau:	5 vwo
Woorden:	911
Opvragingen:	827 (24 deze maand)
Waardering:	Currently 4.00/5 1 2 3 4 5 4.0/5 (4 stemmen)

Download dit verslag in PDF-formaat

De doodstraf

Al jarenlang is de doodstraf een discussiepunt. De doodstraf is van oudsher de erkend zwaarste strafvorm en er zijn veel voorstanders en veel tegenstanders van. In de Verenigde Staten is het zelfs verschillend per staat of er wel of niet de doodstraf wordt gebruikt.
De filosoof Jeremy Bentham (Londen, 15 febr. 1748 – 6 juni 1832) is een van de filosofen die zijn licht heeft laten schijnen over de doodstraf.

“Mede onder invloed van David Hume ontvouwde hij in An introduction to the principles of morals and legislation (1789) de ethische opvattingen waarvoor hij zelf de naam utilitarisme heeft voorgesteld. Uitgaande van de psychologische wet dat alle mensen het aangename zoeken en het onaangename mijden, stelt Bentham het ethisch beginsel op dat handelingen moeten worden goedgekeurd of afgekeurd, naar gelang ze het geluk van alle betrokkenen (en niet alleen van de handelende persoon zelf) bevorderen of verminderen.
De aangename en onaangename ervaringen die een handeling bij de diverse betrokkenen veroorzaakt, moeten gemeten en met elkaar vergeleken worden en wel onder zeven opzichten: intensiviteit, duur, zekerheid, nabijheid, vruchtbaarheid, zuiverheid, aantal van de betrokkenen. Bentham verwacht dat goede wetten, de druk van de publieke opinie en het besef dat eigen belang en gemeenschappelijk belang samenvallen, het individu ertoe zullen bewegen zoveel mogelijk met het welzijn van anderen rekening te houden.”
Encarta ® Winkler Prins 2006 © 1993-2005 Microsoft Corporation/Het Spectrum. Alle rechten voorbehouden.
Kort gezegd: Een handeling of daad die voor alle betrokkenen meer goede als slechte gevolgen heeft dan is dat een juiste daad.

Bentham was tegen de doodstraf. Hij was een van de eersten die openlijk de doeltreffendheid van de doodstraf als zwaarste en meest angstaanjagende straf in twijfel trok. De doodstraf is volgens Jeremy Bentham in elk geval geen optie om te voorkomen dat een misdaad opnieuw begaan wordt. Bentham pleitte voor een straf die in zo’n mate onaangenaam is dat hij de misdadiger beroofd van het genoegen dat voortkwam uit de criminele activiteit. Aangezien de dood een verlossing is van alle genoegens en ook alle pijnen is de doodstraf niet het meest efficiënte afschrikmiddel. Een betere straf zou volgens Bentham bijvoorbeeld harde arbeid zijn. Dood is een gemakkelijke uitweg en bovendien misschien niet onaangenaam genoeg om bij de misdadiger het genoegen van zijn daad weg te nemen. Volgens hem wordt de impact van de straf dus niet zozeer bepaald door de strengheid ervan, maar door de duur. Een levenslange opsluiting is dus in hoge mate te verkiezen boven een executie.

In de visie van Jeremy Bentham kan ik mij op zich wel goed inleven. Ik heb alleen het idee dat Benthams visie slecht tot uitvoering gebracht kan worden. Hij pleitte namelijk voor een straf die in zo’n mate onaangenaam is dat hij de misdadiger beroofd van het genoegen dat voortkwam uit de criminele activiteit. Maar ik vraag me af hoe hij zich voorstelt een straf te bedenken die zwaar genoeg is om de genoegdoening teniet te doen. En hoe bereken je zoiets? Hoe kun je precies formuleren wanneer er meer goede als slechte gevolgen zijn, en wanneer meer geluk als pijn? De ervaringen van de betrokkenen zijn namelijk subjectief en hierdoor kan er nooit een rationele beslissing over worden gemaakt. Ik vind dat je pijn en geluk niet kan herleiden tot een simpele optelsom.
Ik ben het wel met Bentham eens over het feit dat hij zegt dat de doodstraf niet de meest angstaanjagende en zware straf is. Ik denk namelijk net als hem dat dit juist de gemakkelijkste weg is. De doodstraf schrikt volgens mij ook niet echt af want meerdere onderzoeken hebben aangetoond dat er geen verband is tussen de doodstraf en het aantal ernstige misdaden dat gepleegd wordt in een gebied. Ikzelf ben ook tegen de doodstraf, maar ik heb wel nog andere argumenten dan Bentham.

Mijn belangrijkste argument waarom ik tegen de doodstraf ben is: De dood is onomkeerbaar. Dit houdt in dat als je iemand ter dood veroordeeld en het vonnis is geschied dat je het niet kan terugdraaien. Dus als later met bijvoorbeeld nieuwe technieken (zoals nu het DNA-onderzoek) wordt bewezen dat de dader onschuldig is, kan het niet terug gedraaid worden. Bovendien zijn rechters ook maar mensen en zij kunnen ook fouten maken en de verkeerde persoon veroordelen.

Daarnaast blijkt de doodstraf vaak zwakkere groepen van de samenleving te treffen. Zo wordt in de VS veel vaker de doodstraf geëist tegen een zwarte dan tegen een blanke dader. Een recent onderzoek toonde aan dat in Philadelphia (VS) de kans op de doodstraf vier keer hoger is voor een zwarte verdachte dan voor een blanke. En terwijl het aantal zwarte en blanke slachtoffers van moord in de VS ongeveer even hoog is, was 82 procent van alle geëxecuteerden sinds 1977 veroordeeld voor moord op een blanke.

Ook een zeer belangrijk argument tegen de invoering van de doodstraf is dat je met de doodstraf één van de belangrijkste mensenrechten schendt, het recht op leven. In artikel 3 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens staat letterlijk:
Een ieder heeft recht op leven, vrijheid en onschendbaarheid van zijn persoon.

Ik vind dat je niet het recht hebt om iemand van zijn leven te beroven. Hoe erg de misdaad ook is die de dader heeft begaan, je mag iemand niet zijn recht op leven ontnemen. En dat is nou net precies wat je doet als je een doodstraf uitvoert.