ANW samenvatting artikel 11 t/m 24:


Artikel 11:
• Geschiedenis filosofie & natuurwetenschappen veel ideeën (geweest) over wat leven is en over hoe het is ontstaan
• Elementenleer = Empedocles van Agrigentum - 4 elementen: aarde, water, lucht, vuur (dit zijn geen chemische elementen)
• Vanaf 17e eeuw sk zich te ontwikkelen zoals we nu kennen
• Griekse geneesheer Hippocrates van Kos (15e eeuw) - geloofde lichaam gevormd uit vereniging v/d 4 elementen + vereniging v/d eigenschappen van deze elementen (droog, nat, koud, warm) - alle levende wezens Pneuma. Levend lichaam samengesteld uit: bloed, slijm, gele gal en zwarte gal
• Stofwisseling = stoffen uitwisselen met zijn/ haar omgeving
• Santorio Santorio - veel metingen gedaan aan eigen lichaam - Onmerkbaar zweten
• Dissimilatie = Energie voor stofwisseling voor verbranden van brandstoffen
• Hierdoor warmte afgegeven aan omgeving
• Homeotase = dynamisch evenwicht v/h inwendige milieu
• Taaislijmziekte = erfelijk defect (‘fout’ in genen)
• Planten geven geur af aan vijand
• Als planten dat merken maken ze enzymen of gifstoffen, die hun bladeren onsmakelijk maken
• Sommige insecten kunnen die onschadelijk maken
• Wanneer de aanpassing erfelijk is, zullen er in de loop v/d tijd steeds meer nakomelingen met kenmerk komen = evolutie
• Alle erfelijke eigenschappen bepaald door genen
• Mens heeft ongeveer 30.000 genen
• Kringloop - Stoffen die organisme met milieu uitwisselen

Artikel 12:
• 1864 door Louis Pasteur aangetoond theorie “generatio spontanea” (= levende organismen kunnen zich doorlopend zomaar uit levenloze materie ontwikkelen) onjuist is (zwanenhalsexperiment)
• exobiologie = studie van buitenaards leven
• Stanley Miller in 1953 proefopstelling “oersoep”
• Microbolletjes = protocellen
• Virussen niet als levende wezens beschouwd
• Virussen hebben geen zelfstandige vorm v stofwisseling
• Prionen (soort eiwitten) geen levende wezens
• BSE & CJD waarschijnlijk veroorzaakt door zo’n prion
• Stanley Prusiner gaf er een verklaring voor
• 2 vormen Prion-eiwitten: - normaal prion-eiwit
- abnormaal prion-eiwit
• Sperma, eicellen en embryo’s ingevroren, later kunnen ze weer gebruikt worden
• Volwassen mensen nog niet gelukt
• Coma = Patiënt door hersenbeschadiging in toestand van totale bewusteloosheid is geraakt, zonder bewustzijn
• Ontwikkeling van iemand in coma gaat gewoon door
• Onomkeerbare coma is (nog) niet dood
• Vanaf 1968 keek men naar hersenactiviteit, iemand is “hersendood” als hersenactiviteit is uitgevallen
• Orgaandonoren worden na hun overlijden soms aan machines gekoppeld totdat alle bruikbare organen zijn uitgenomen

Artikel 13:
• Veel mensen na/in Industriële Revolutie in fabrieken werken
• Men kon sneller reizen
• Robot = een mechanisme dat min of meer de gedaante van een mens heeft en bewegingen, verrichtingen of arbeid kan uitvoeren
• Voordelen robots: - bespaart werkgever arbeidsplaatsen en kosten
- terugkerende en geestdodende delen van het werk overnemen
- gevaarlijke en juist de zeer precieze delen overnemen
- nieuwe banen voor: programmeurs, technici, andere geschoolde arbeidskrachten

• In 1995 waren er alleen in de industrie meer dan 700.000 robots in gebruik
• Verkenningsrobots gebruikt om een afgelegen en/of mogelijke gevaarlijke omgeving te verkennen - deze kunnen zich zelfstandig (of op afstand bestuurd) voortbewegen via wielen of pootjes - hebben camera om omgeving mee waar te nemen en zijn soms voorzien van robotarm - denk aan robot op mars om te kijken of er leven mogelijk is etc
• Operaties kunnen op afstand en bovendien nog veel nauwkeuriger worden uitgevoerd dan door menselijke chirurgen mogelijk is
• Androïden = robots die in verschillende aspecten op mensen lijken
• Worden ook veel dierlijke robots gemaakt
• Tegenwoordig ook al robots als speelgoed of gezelschap kopen
• In toekomst bedoeling dat robots allerlei vervelende klusjes in het huishouden gaan opknappen, zoals stofzuigen en grasmaaien
• Voor sommige taken van robot is een normale computer niet voldoende
• Gewone computers alleen heel veel losse berekeningen maken, zijn niet in staat om patronen te herkennen of om te leren zoals onze hersenen kunnen
• Cyborg = mengvormen van mens en machine

Artikel 14:
• Volgens Cornelius Celsus (25 voor Chr – 50 na Chr) werd door Herophilus en Erisistratus zelfs sectie uitgevoerd op levende mensen - het levend villen van mensen werd wel als straf toegepast (veroordeelde misdadigers)
• Meeste organen in dode toestand anders geworden
• Wetenschappelijke redenering: Door in te grijpen (experimenten) verander je omstandigheden en kun je niet alles te weten komen wat je eigenlijk wilt weten - “onzekerheidsrelatie” van Heisenberg
• Bekende geneesheer Glaudius Galenus (circa 130 – 201) ontleedde vooral apen en varkens om bouw en werking van het menselijk lichaam te doorgronden - verwerkt in 17 boeken
• Wondernetwerk van dier, heeft mens niet
• Sommige ontledingen gebeurden in geheim, omdat paus Bonifatius Vlll het niet toestond
• 1474 liet paus Sixtus lV stuurde brief naar iedereen, mocht nu wel ontleden
• Door villen worden lijken onherkenbaar
• Wasmodellen gebruikt om te laten zien hoe menselijk lichaam binnenin in elkaar zit, ze waren 3dimensionaal was groot voordeel
• In 1977 ontwikkelde Günther von Hagen een nieuwe conserveringstechniek - al ’t lichaamsvocht vervangen door aceton en daarna vervangen door kunststof
• Von Hagen - openbare lijkschouwing - ontleding
• In VS omgebrachte man lichaam beschikbaar gesteld voor wetenschap - in dunne plakjes gesneden, zelfde als diagnostische scantechnieken in ziekenhuizen

Artikel 15:
• Volgens Hippocrates van Kos was het zo dat als iemand ziek was, dat het evenwicht verstoord was tussen sappen (bloed, slijm, gele gal, zwarte gal)
• Voor de opsporing van deze verstoring bestudeerde hij de ademhaling, zweet, urine en ontlasting
• Piskijkers (= geneesheren) bekeken urine, ze keken naar kleur, troebelheid en neerslag, zodat ze konden zien welk orgaan ziek was
• Biosensoren bestaan uit combinatie biologische molecuul (enzym of antilichaam) en een elektronische chip
• Bloeddrukmeting - info over toestand bloedvaten
• Spirometer - longvolume (conditie van longen)
• Elektrocardiogram (ECG) - maakt impulsgeleiding van het hart zichtbaar
• Elektro – encefalogram (EEG) - activiteit van verschillende hersendelen in grafieken weergeven
• CT-scan of CAT-scan - gebruik gemaakt röntgenstralen - patient wordt steeds verder in soort tunnel geschoven, waarbij de om hem/haar heen draaiende apparatuur iedere keer een foto maakt - op deze foto dwarsdoorsnede (plakjes) van de patiënt te zien - computer voegt foto’s tot 3dimensionaal beeld
• NMR-scan ook wel MRI-scan en een PET-scan - patiënt in tunnel geschoven draait apparatuur om hem/haar heen - maakt foto’s van plakjes van de patiënt
• Bij NMR-scan tunnel - bestaat uit grote magneet die sterk magnetisch veld opbouwt
• Met NMR-scan kan men alle weefsels en organen in het lichaam zeer gedetailleerd in beeld brengen
• PET-scan wordt gebruikt om stofwisselingsactiviteit van organen, bijv. hersenen te bestuderen - zo kan er worden bekeken welke hersendelen actief zijn bij ’t uitvoeren van verschillende activiteiten - ook is het mogelijk om hiermee tumoren in ’t gebied van hoofd, hals en longen op te sporen - patiënt wordt hiervoor ingespoten met speciale radioactieve stof, die zich vervolgens in het lichaam verspreidt - met PET-scan kan worden weergenomen waar deze radioactieve stof blijft
• Sinds uitvinding microscoop is ’t mogelijk cellen en weefsels te bestuderen

Artikel 16:
• Hippocrates van Kos ging er bij behandeling van ziekten vanuit dat het lichaam zelf middelen tot herstel in zich had - “de natuur is de beste heelmeester”
• Humoren = 4 lichaamsvloeistoffen (bloed, slijm, gele gal en zwarte gal) -te veel bloed - was hij/zij te vurig moest bloed kwijt - te veel zwarte gal - ontstonden tumoren - te veel slijm - reuma
• Behandeling van ziekten bestond aanvankelijk meestal uit een aderlating, toepassen van laxeermiddelen of van een klysma, aanleggen van kompressen of toedienen van en kruidenbrouwsel of speciale mengsels - “contraria contrariis curantur” = theorie van de tegenovergestelden
• Claude Bernard schreef: “op grond van haar karakter als experimentele wetenschap heeft de experimentele geneeskunde geen bepaald systeem en wijst ze niets af bij de genezing van ziekten; zij gelooft en aanvaardt alles, mits het gebaseerd is op waarneming en bevestigd door proeven (gaat over moderne geneeskunde)
• Reguliere geneeskunde - zeer scherp gecontroleerd
• Elke nieuwe behandelingsmethode uitgebreid getest
• In deze testprocedure spelen placebo’s en dubbelblind uitgevoerd
• Placebo - afgeleid Latijnse psalmtekst (Placebo Domine) - nu nepmedicijnen zonder werkzame bestanddelen - kijken of groep die test op werkelijkheid berust - proef dubbelblind uitgevoerd
• “Ruductionistische” benadering = bijv. “blinde darm op zaal 10”
• Holistische benadering = mens als geheel van maatschappelijke, geestelijke, lichamelijke factoren gezien wordt
• “Similia similibus curantur” = het gelijksoortige moet door het gelijksoortige worden genezen - homeopathie - middelen sterk verdund (dat ze soms fysisch en chemisch niet meer aantoonbaar zijn)
• Niet geneesmiddel zelf bestrijdt de ziekte, maar het lichaam zelf wordt hiertoe aangezet - niet hetzelfde als vaccinatie - verschil: bij homeopathie wordt niet de ziekteverwekkers zelf toegediend (de veroorzakers van de ziekte), maar stoffen waarvan men veronderstelt dat ze gelijkwaardige symptomen opwekken
• Homeopaat gaat uit van het totaalbeeld van de ziekte, zowel psychisch als lichamelijk - wordt niet alleen naar klachten gevraagd, maar ook naar persoonlijke zaken, zoals dromen en andere psychische ervaringen
• Sinds juni 2002 homeopatische middelen worden geregistreerd
• Alleen homeopatische middelen worden verkocht, waarvan is aangetoond dat ze veilig zijn
• In kruidengeneeskunde of fytotherapie wordt uitsluitend gewerkt met plantenextracten
• In homeopathie gewerkt met minerale, dierlijke, menselijke, scheikundige en farmaceutische stoffen