Samenvatting Filosofie

Geschreven door:	emma
Datum ingestuurd:	23 juni 2008
Niveau:	4 vwo
Woorden:	1648
Opvragingen:	1135 (29 deze maand)
Waardering:	Currently 4.20/5 1 2 3 4 5 4.2/5 (10 stemmen)

Download dit verslag in PDF-formaat

KENNIS

H14
Locke: de essentie van de appel is de combinatie van alle eigenschappen. Volgens Locke was er een drager van al deze eigenschappen de substantie.
Iets heeft een geur, iets heeft een kleur. Deze substantie moet je aannemen en is dus niet filosofisch waarneembaar.
Ditzelfde geldt natuurlijk voor de mens. De ziel is de drager van al onze eigenschappen.
Berkeley: Substantie kan je niet bewijzen dus mag je niet aannemen! Als we ze niet waar kunnen nemen, bestaat het niet. Er zou geen geur van de appel zijn als we deze niet konden ruiken.
Hume: je bent een bundel eigenschappen. Er is geen kern. De essentie van de mens zijn zijn karakter eigenschappen.
Hume was een taalfilosoof. Misschien bestaat het ik niet zoals de taal hem uitdrukt en je het woord ik gebruikt in het dagelijks leven. Is de taal wel een afspiegeling van de werkelijkheid? Creëert de taal geen illusie door de woorden ik en jij?
Boedhisme: het ik is een leegte, wanneer jij het Nirwana bereikt hebt dooft de vlam en verdwijnt de illusie van het Ik.
Jij bent de stroom van de gebeurtenissen. Door die gebeurtenissen kijk je op een bepaalde manier tegen situaties aan en heb je juist die mening.

H15:
Descartes: je bestaat uit je lichaam en je ziel. Dat is een tweedeling. Deze twee delen komen samen in je pijnappelklier. Je lichaam is een gevolg van je ziel. Als je ‘s ochtends wakker wordt tref je je lichaam aan, het treft niet zichzelf aan. Je lichaam is iets anders dan jij in essentie.
Hume: jij bent een bundel waarnemingen, karaktereigenschappen. Deze bundeling wekt de illusie dat jij een ik hebt. Het geheugen zorgt voor continuïteit en zo lijk je een kern te hebben, een IK. Je denkt dat je hetzelfde bent gebleven, de kern, je ik is hetzelfde gebleven.
Kant: het ik bestaat. Je kan alles zien met je oog, de wereld, je lichaam, maar: je kan je oog zelf niet zien. (behalve in een spiegel maar dat is valsspelen.) Zo ook je ik, je ik neemt al het andere waar, maar kan zichzelf niet waarnemen. Het bestáat echter wel!
Het ik is een verband tussen verschillende ervaringen. Het ik kan deze ervaringen trekken. (lijkt op de substantie van Locke: drager van de eigenschappen.)

H16:
Is niet belangrijk. Het gaat over pijn.
Pijn bij een ander is niet waarneembaar. De oorzaak van pijn is waarneembaar (buurman slaat zichzelf met een hamer), en het gedrag van een persoon is waarneembaar (begint te krijsen) en dan ga je ervan uit dat hij pijn heeft. Want jij zou pijn hebben als je jezelf met een hamer sloeg en jij zou gaan krijsen als je pijn had. Hierdoor ga je ervan uit dat je buurman pijn heeft.
Dit geldt ook voor dieren. Je weet echter niet of het dier pijn heeft want je bent geen dier!

H17:
Mensen zijn biologisch gezien hetzelfde. Ze hebben allemaal ogen, handen en voeten en ze doorlopen dezelfde levenscyclus. Psychologisch gezien zijn er echter grote verschillen. De een is druk en opgewonden, de ander in zichzelf gekeerd. De een houdt van kleren, de ander van computers. Toch zijn we allemaal mensen en hierdoor denken we vaak dat wat bijvoorbeeld voor jou geld, ook voor andere moet gelden.

- Mannen en vrouwen worden vanuit verschillende ‘doelen’ opgevoed. Mannen leren dat ze later geld moeten verdienen om een gezin te onderhouden en ze leren prestaties te leveren. Ze leren hun gevoel te camoufleren met uiterlijke kalmte en kracht.
Vrouwen leren zich op te offeren, zij leren invoelend en meegaand te zijn. Vanuit het idee dat ze later trouwen en kinderen moeten opvoeden.
- Ook is er een verschil in klasse. Een zoon van een loodgieter zal met andere problemen te maken krijgen dan de dochter van een … jet setter!
- Ook zijn er cultuurverschillen. Italiaanse mannen zijn bijvoorbeeld macho’s in onze ogen.

Volgens Feyerabend kunnen we op 3 manieren met deze verschillen omgaan.
1. Een groep heeft de macht en die legt zijn wil aan de ander , zonder macht, op. Dus: een man wil niet over zijn problemen praten en hij neemt zijn zin.
2. gebruik maken van een deskundige. (vaak kom je dan toch bij 1)
3. open uitwisseling op voet van gelijkwaardigheid. Vrijwel onmogelijk-> vicieuze circel.

H18:
Determinist: vrije wil kan niet bestaan want alles is causaal bepaald.
James: een determinist gaat uit van dogma’s. Er is geen echte reden behalve: het is causaal bepaald. James vindt dat vrije wil bestaat!
Schlick: je wordt causaal bepaald, maar je hebt het gevoel van niet.

SCHOONHEID

H19:
Plato: Eros is liefde. Verlangen naar het ware. Het goede, het ware en het schone. Als bolmensen missen wij iets op aarde. We missen de andere helft en we verlangen deze helft te hebben. Dat is een streven naar volmaaktheid. Plato hield niet van kunstenaars, dat waren bedriegers! De aarde is namelijk al een afspiegeling van de werkelijkheid, wij zijn slechte kopieën van de ideeën. Een kunstenaar maakt een kopie van een kopie. Ze drijven ons nog verder weg van de werkelijkheid.
Bourdieu: past schoonheid toe op kunst. We gebruiken kunst om ons te onderscheiden van anderen. Je smaak wordt bepaald door je opvoeding. Door de kunst waar je van houdt laat je dus zien uit welke laag je komt. Je hebt een culturele elite die bepaald wat kunst is en wat niet. Je hebt ook sociale lagen die je voorschrijven wat je mooi vind en wat niet.
Smaak is ook een manier om je op te werken naar een volgende klasse.

H20:
Schiller stond achter de verlichtingsideeën. Hierdoor ook achter de Franse revolutie. Hij zag echter ook wel dat die niet ging zoals hij moest.

Kant: de menselijke natuur bestaat uit 2 delen. Het zindelijke deel is behept met allerlei neigingen en driften. Het streeft naar voortdurende bevrediging hiervan. Hierdoor is een rechtvaardige samenleving volstrekt onmogelijk gemaakt. Daarom is er een redelijk deel om het lichamelijke in toom te houden. In de praktijk blijkt echter dat de rede niet sterk genoeg is. Daarom roept Kant de mensen op mondig te worden, zelf na te leren denken enz.
Volgens Schiller is dit echter niet voldoende. Met ons verstand kunnen we alleen een ideale samenleving bedenken.
Volgens Schiller zijn er verschillende impulsen werkzaam in ons lichaam.
1. zinnelijke en egoïstische impulsen.  stofimpuls (stofftrieb). Ze zijn gebaseerd op de stoffelijke, materiële behoeftes.
2. rede, onze idealen en ons streven de morele wet te volgen.  vormimpuls (formtrieb). Hiermee leggen we de stoffelijke impulsen een vorm op.
3. Anders dan Kant praat Schiller over een derde impuls.  Speelimpuls (Spieltrieb) deze bemiddeld tussen de eerdere twee impulsen.
Bij sport bijvoorbeeld wil je aan de ene kant zoveel mogelijk plezier hebben, winnen waarschijnlijk. Maar, je houdt je ook aan de regels zodat de ander ook kan spelen.
Dit speelimpuls geld altijd, bijvoorbeeld ook in de kunsten. Door dit speelimpuls te ontwikkelen, zo worden we een volledig mens. Schoonheid brengt harmonie aan in een individu.

H21:
Architectuur-
Modernisten: hoe strakker, hoe eenvoudiger een constructie, des te meer zie je de kern en benarder je de essentie. (Mondriaan enz.) “minder is meer.”
Postmodernisten: minder is niet meer. Architect moet de samenleving niet rationaliseren. Als je een gebouw bouwt, behoor je rekening te houden met de omgeving. Een gebouw is niet bedoeld een individu klein en nietig te maken.
Prins Charles: moderne gebouwen zin lelijk, kaal, torenhoog en brengen schade toe aan het stadsbeeld.

Lyotard: hij was een postmodernist. Hij zegt dat iedereen redeneert vanuit een bepaald standpunt, iedereen heeft bepaalde fundamentele waarden. We hebben de heilboodschap van het Christendom, rede uit de verlichting, het marxisme en de vooruitgang door de wetenschap.
Niemand kan gelijk hebben, maar het is niet erg om jezelf tegen te spreken. Alles is beter dan de dogmatiek van het modernisme.
Rorty: postmodernist. Er is iets mis met het streven naar gelijk zelf. Het streven naar fundamenten voor onze opvattingen, iets dat groter, belangrijker is dan onze eigen keuze. In plaats daarvan kunnen we beter ieder onze eigen waarheid nastreven, en het idee van een gemeenschappelijke fundamentele waarheid overboord zetten.

H22:
De Waarheid
Kessels: Een filosoof zoekt naar de waarheid. Zodra hij hem gevonden heeft is het niet meer interessant. Vroeger, in de tijd van Plato, viel alles onder filosofie. Inmiddels scheiden steeds meer wetenschappen zich af, omdat de waarheid daar gevonden is.
Filosofen spreken ook niet in hun eigen waarheden. Waarheid is namelijk een eigenschap van uitspraken en dus kunnen privé-waarheden net zo min bestaan als privé-talen.
Bovendien wordt de grote Waarheid niet gevormd door alle kleine waarheden die je zou krijgen als alle filosofen de waarheid zouden spreken. Om De Waarheid te vormen heb je een Idee nodig. Een Idee dat vorm geeft aan het ongeordende, dat eenheid brengt in de verscheidenheid en eenvoudig maakt wat ingewikkeld lijkt.

H23:
Goochelen en filosofie verschillen niet zoveel. Filosofie echter is ontgoochelen.
De een laat illusie en werkelijkheid in elkaar overlopen, filosofie probeert deze te scheiden. Geldigheid is iets anders dan werkelijkheid. Nagel: is een muziekstuk meer dan de som van de afzonderlijke noten? Betekenisloos: is een zin zonder doel. Reductie: iets terug brengen tot de fundamentele waarde. Iets kan niet én een mechanistische verklaring, en een teleologische verklaring zijn. Een mechanistische verklaring is een verklaring op grond van oorzaak en gevolg. Een teleologische verklaring is een verklaring op grond van redenen en doelgerichtheid.

LIEFDE

H24:
Het socratische gesprek: gezamenlijk probleem bepalen. Gezamenlijk perspectief oplossing gezamenlijk. Niet vanuit verschillende individuele perspectieven langs elkaar heen praten. Is goed voor bedrijven. Je hebt ook veel bedrijfsfilosofen.
Volgens Plato waren er 3 pijlers van motivatie:
Hoofd rede rationeel/goddelijk
Hart moed irrationeel/dierlijke
Onderbuik begeerte

Aristoteles/ Deugdenleer
Zoek de balans, midden tussen de 4 deugden:
- gematigdheid
- moed
- verstandigheid
- rechtvaardigheid.