Artsen zonder grenzen

1. Hoe het ooit begon …
In Biafra, nu een deel van Nigeria, was er begin jaren ‘70 een oorlog waarbij een deel van de bevolking doelbewust wordt uitgesloten van voedselhulp. Een gelijkaardige situatie doet zich voor in Oost-Pakistan, het huidige Bangladesh, waar in 1970 een zware tyfoon honderdduizenden levens eist. Door nalatigheid van de centrale overheid zien 10 miljoen mensen geen andere oplossing dan naar India te vluchten. Ook de hulp van de Verenigde Naties is laattijdig en ontoereikend. Het medische tijdschrift Tonus publiceert al snel een oproep aan Franse artsen om hulp te gaan bieden aan de miljoenen mensen in nood. Journalisten en dokters zijn in 1971 als eersten actief betrokken bij de oprichting van Médecins Sans Frontières (Artsen Zonder Grenzen) in Frankrijk, een medische hulporganisatie.
Enkele artsen richten in 1980 de Belgische tak van Artsen Zonder Grenzen (AZG) op. Vanuit een klein kantoortje aan de Waterloose Steenweg in Brussel stuurt de organisatie haar eerste hulpverlener uit. Het is een dokter die gaat werken in de vluchtelingenkampen in Thailand.
De ontwikkeling van de organisatie gaat snel en ze starten nieuwe landenprojecten: Tsjaad, Mali en Ethiopië. Het kleine groepje artsen groeit uit tot een grote hulporganisatie. Bij de aardbeving in Armenië in 1988 laat de Sovjet-Unie voor het eerst buitenlandse hulpverleners toe. AZG is er als een van de eersten om de slachtoffers te komen helpen. De val van de Berlijnse Muur in 1989 opent ook de grenzen naar het uiteenvallende Oostblok. AZG richt zich niet langer enkel op ontwikkelingslanden; ze start nu ook projecten in de Oostbloklanden. In het hoofdkantoor in Brussel komt een noodhulpafdeling om sneller en efficiënter op noodsituaties te kunnen reageren, en in verschillende landen worden bijkantoren opgestart die zich bezighouden met voorlichting, fondsen- en personeelswerving.

2. Doel
Het centrale idee van Het handvest van Artsen Zonder Grenzen is dat mensen recht hebben op hulp. Hun doel is dan ook zoveel mogelijk levens redden. Ze helpen bevolkingsgroepen in nood, slachtoffers van natuurrampen, slachtoffers van door de mens veroorzaakte rampen en slachtoffers van oorlogen en burgeroorlogen.
Zij doen dit zonder te kijken naar ras, religie, levensbeschouwing of politieke opvatting. Zij helpen dus alle mensen, ongeacht huidskleur, geloof of mening.
Alle Artsen Zonder Grenzen moeten in volgende situaties hulp verlenen :
- Conflicten
- Natuurrampen
- Vluchtelingen en ontheemden
- Epidemieën en endemieën
- Voedselhulp
- Specifieke thema’s

3. Hoe werkt ze?
AZG is actief in België om zorg te bieden aan iedereen die, om verschillende redenen, geen toegang krijgt tot het klassieke systeem. Vandaag ondervinden voornamelijk asielzoekers en mensen zonder papieren moeilijkheden om zorg te krijgen, hoewel ze er recht op hebben.
De AZG-centra in Brussel en Antwerpen helpen mensen die geen toegang hebben tot gezondheidszorg. De patiënten worden er door sociaal assistenten doorverwezen naar de instellingen die verantwoordelijk zijn voor hun opvang. Dat is meestal het OCMW. In 2007 verrichtte AZG meer dan 7000 consultaties. Indien het niet mogelijk is, of te lang duurt, om de patiënt door te verwijzen, zorgt een arts van AZG voor medische consultaties.
Naast medisch en sociaal werk, spant AZG zich ook in om de autoriteiten op hun verantwoordelijkheden te wijzen wat betreft het verzekeren van toegang tot gezondheidszorg voor zeer kwetsbare bevolkingen die hun rechten vaak niet kennen. Daarom bezoeken teams verschillende ministeriële kabinetten, sociale diensten, artsen en andere factoren in de sociale sector.
Ieder jaar gaan er zo’n 2000 mensen naar hulpprojecten in de hele wereld. De mensen die gaan zijn:
• dokters
• verpleegkundigen
• technische mensen.
Dokters en verpleegkundigen gaan natuurlijk om de zieke mensen te verzorgen en bij te staan. De technische mensen gaan om kampen op te bouwen en waterleidingen aan te leggen. Zij regelen dus van alles, omdat zij mensen in nood willen helpen.
Sommige vrijwilligers hebben een baan in België, bijvoorbeeld in een ziekenhuis, Een paar maanden per jaar werken zij voor Artsen zonder Grenzen. Als er ergens een noodsituatie ontstaat, moeten ze direct in actie komen.