Samenvatting Geschiedenis

Geschiedenis Samenvatting
Hs 2
§1
Sinds 1613 familie Romanov Tsaren. In die tijd waren er veel volken in Rusland. De Tsaren waren alleen heersers en verkondigden dat hun macht van God kwam. Rusland lag ver achter op economisch en sociaal gebied. Tot de 19e eeuw leefde 80% van de mensen als boer. De meeste waren lijf eigenaren, dat was onbetaald. In 1861 werd het lijfeigenschap afgeschaft. Daar ging het niet op vooruit de boeren kregen een stukje land maar moesten dat afbetalen aan de staat er was daarvan ook weinig vruchtbare grond. Eind 19e eeuw begon in Rusland ook de industrialisatie. In rusland waren regelmatig opstanden. De meeste mensen gingen net als de socialisten(aan hangers van Karl Marx) zich verzetten tegen de tsaar. Karl Marx had voorspeld dat er een einde aan de uitbuiting van arbeiders een einde kwam en door een revolutie het communisme zou worden ingevoerd door het proletariaat(arbeiders klasse).maar de socialistische groep was klein en er kwam ook nog is in 1903 een splitsing. De bolsjewieken on der leiding van Lenin(1870-1924) wilde door een kern van beroeps revolutionairen de leiding over nemen. De mensjewieken wilde het juiste moment afwachten en steun zoeken bij andere mensen die tegen de tsaar waren. In 1904 werd Rusland verassend verslagen in een oorlog met Japan hierdoor verloor de bevolking van Rusland hun laatste beedje hoop in de Tsaar. In junuari 1905 werden door soldaten mensen neergeschoten die tegen de tsaar aan het demonstreren waren. Door deze bloederige Zondag kwam er een golf van stakingen, boeren opstanden en muiterijen. Uiteindelijk gaf Tsaar Nicolaas II(1869-1918) zich over. Er werd een volksvertegenwoordiging opgericht, de Doema. Hierin zaten vooral mensjewieken en liberalen. De tsaar keurde al hun ideeën af. In veel steden werden Sovjets op gericht en organiseerden stakingen om de werkomstandig heden te verbeteren

In 1900 beheerst europa de wereld, de imperialisme. Rusland was 1/6 van de aarde en Engeland met als de kolonies net zo groot. Kolonies maakten aanzien. Dat kwam door het nationalisme in die dagen. Het nationalisme ging ten koste van andere landen. In frankrijk was een grote afkeer voor Duitland, in de oorlog van 1870-1871 werden de Fransen verslagen. Duitsland was heel lang een land met allemaal kleine staatjes na de overwinning werd het een keizerrijk. Het Duitse keizerrijk werd de machtigste staat van Europa. Frankrijk moest de provincie Elzas-Lotharingen aan het Duitse rijk afstaan. Turkije (Ottomaanse rijk) had de Balkan. Het viel in de 19e eeuw uiteen en werden allemaal zelfstandige staatjes. Heelveel hiervan werd in 1908 veroverd door de doñamonarchie. De Russische leiders wilden ook een aandeel in de balkan dus werden de balkan landen gesteund door de Tsaar tegen het Ottomaanse rijk. De Duitse keizer Wilhelm II had grote plannen. Duitsland was bondgenoot met Italië(1882) en de Donaumonarchie(1879). Frankrijk en Rusland werden in 1894 bondgenoten. Daarnaast werden Frankrijk en Engeland ook bondgenoten waarna Rusland hierbij aansloot. Europa werd in 2 verdeeld: de Centralen en de Triple Entende. Op 4 augustus 1914viel het Duitse rijk Frankrijk aan. De oorlog begon.

§2
De tsaar wilde graag de oorlog beginnen in 1914. dat was niet slim want ze verloren veel en daarom dachten de Duitsers ook dat het lang zou duren eer er Russische troepen paraat zijn. De Duitsers gingen met de gedachte naar Frankrijk dat ze dat snel zouden veroveren maar dat was niet zo, de Belgen en Noord-Fransen zodat Duitsland toch op 2 fronten moest vechten. De soldaten waren de oorlog al snel zat met al loopgraven, prikkeldraadversperringen, bunkers en tunnels in het westen. Maar in februari 1915 veranderde de oorlog aan het oostfront in een bewegingsoorlog. De Russen hadden van alles te weinig, geweren, kogels, kanonnen, granaten, kleding, voedsel, medische verzorging en aan goede legeraanvoerders. Eind 1917 trok Rusland zich terug uit de oorlog, de vrede van Brest-Litowsk. De Britten hadden een blokkade voor de Duitse havens gemaakt waardoor er in Duitsland een tekort aan voedsel en grondstoffen. Door aanvallen van Duitse duikboten werden ook boten van neutrale landen tot zinken gemaakt. In april 1917 ging ook Amerika zich met de oorlog bemoeien aan de zijde van de Triple entende in de loop van 1918 kwamen de Amerikaanse troepen in november 1918 moesten de Duitsers een onvoorwaardelijke wapenstilstand aanvaarden. De eerste wereld oorlog was voorbij. In 1917 namen de bolsjewieken de macht over van de tsaren. Door diepliggende oorzaken kon dit gebeuren: NicolaasII had geen oog voor de problemen op het land en blijf hij aan de alleen heerschappij geloven. Veel van de tegenstanders van de tsaar zaten in het buitenland, daar konden ze alles doen wat ze wilden. Ook Lenin zat in het buitenland(Zwitserland) toen de WWO I uitbrak.
Tijdens februarierevolutie werd er geëist van de Doema dat de tsaar aftrad op 2 maart gebeurde dat ook. De Doema richtte een voorlopige regering op die beloofde verkiezingen en een nieuwe grondwet. Eerst moest de oorlog gewonnen zijn, de Sovjets dachten hier heel anders over. De aanhang van de bolsjewieken bleef groeien. Ze deden een staatsgreep. Door deze oktoberrevolutie(die in november plaatsvond) kregen de bolsjewieken de mach in handen. Door een vergadering van de sovjets kwam door een kleine meerderheid uit de stemming dat de bolsjewieken onder leiding van Lenin een eerpartijstaat werd. De verkiezingen die door het voorlopige bestuur geregeld waren gingen gewoon door. Van de 80 miljoen russen met stemrecht kwam nog niet de helft opdagen. De bolsjewieken kregen slechts 23.5 stemmen. Toen de volksvertegenwoordigers kwamen werden ze verjaagd door de troepen van Trotski. Lenin nam een belangrijk besluit om de oorlog te staken. Bij de vrede van brest-Litowsk moest Rusland 1/3 van zijn vruchtbare grond afstaan en de helft van de industrie. Deze nationalisatie vond plaats zonder dat de grootgrondbezitters een vergoeding kregen. Tot 1921 woedde er een burgeroorlog onder leiding van Trotski wist het rode leger te winnen. De taak van de Tsjeka was het opsporen van mensen die tegenstand boden. Ook de kerk werd uitgebannen door de bolsjewieken

§3
op 5 mei 1940 valt het Duitse leger Nederland binnen. Het verliep niet zoals de Duitsers het gewild hadden, daardoor gebruikte zij een strategie die ze ook gebruikt hadden om Polen binnen te komen: het bombarderen van grote steden. Op 14 mei werd Rotterdam gebombardeerd, Nederland capituleert. De koningin vlucht naar Engeland met de hele regering en bestuurt vanuit Londen. Noorwegen, Denemarken, België, Frankrijk en Oost-Europese landen werden ook door de Duitsers bezet. Alleen Engeland was nog niet bezet. Nederland krijgt een nieuwe leider: de Oostenrijkse nazi Seyss Inquart. Seyss Inquart gebruikt de Fluwelen handschoen politiek, hij houd Nederland te vriend in de hoop veel Nederlanders voor zich te winnen. Dit mislukt, waardoor in 1941 maar een politieke partij werd toegestaan: de NSB. De leider van de NSB is Anton Mussert. Later kwam alles onder Duitse controle: kunstenaars, pers, vakbewegingen, onderwijs en jeugd organisaties. Er was in die tijd nog maar weinig verzet. Meer mensen sluiten zich bij de NSB aan.
De joden vervolging werd langzamerhand steeds grimmiger. Joden mochten niet meer naar cafés, bioscoop of wandelen in het park. Joden moesten wonen in aparte wijken en moesten een Jodenster dragen. In febr. 1941 werd de 1e groep Amsterdamse mannen naar een kamp gestuurd. In jan. 1942 besloten de Duitsers tot de totale vernietiging van het Joodse volk. Alle Joden uit Europa moesten naar vernietigingskampen, die voornamelijk in Polen lagen. In Nederland werden de Joden via doorgangskamp Westerbork (Drenthe) doorgestuurd naar Auschwitza en Treblinka. Daar werden ze in gaskamers vermoord. In Nederland zijn er procentueel veel joden weggevoerd (104.000 van de 140.000), dat kwam omdat:
• De Nederlandse regering was gevlucht en een Duits bestuur kreeg.
• Een goed georganiseerde burgerlijke stand.
• Moeilijk was om te vluchten, het verzet was nog niet goed geregeld, en er waren hoge straffen tegen.
• Nederland was vlak en dichtbevolkt zodat joden niet goed verstopt konden worden.
Rusland was een belangrijk begin voor het einde van de oorlog van de nazi’s. In de winter van 1942/43 wisten de Russen een heel Duits leger te verslaan (Slag om Stalingrad). De Russen zijn uiteindelijk in 1945 in Berlijn terecht gekomen. Ook de oorlogsverklaring van de VS aan Duitsland en zijn bondgenoten in 1941 was heel belangrijk. De Japanse vloot viel de marinehaven Pearl Harbour aan. In juni 1944 arriveerden de geallieerden op het strand van Normandië. Begin september stonden de geallieerden aan de Nederlandse grens. Limburg, Brabant en Zeeland werden bevrijd, maar de aanval bij Arnhem mislukte. Doordat Nederland nog niet in 1944 werd bevrijd werd de winter 44-45 bekent als de Hongerwinter. Dat kwam doordat er geen transport meer was met het zuiden (geen kolen dus geen warme kachels, geen voedsel – men at bloembollen en suikerbieten – veel mensen overleden door de honger). Nederland werd uiteindelijk op 5 mei 1945 bevrijd.