ff n studiebreak
Annemieke blikt terug op dat dagenlange surfen van vroeger. Tegenwoordig ben je binnen een half uur klaar.
CASA Nederland en Scholieren.com reiken dit jaar de CASA Werkstuk Award uit. Het allerbeste werkstuk wint een reis voor 2 personen t.w.v. €500, een snuffelstage en eeuwige roem! Dit jaar is het thema abortus. De redactie bedacht alvast 13 invalshoeken, klik hier en stuur je werkstuk op.
geef je mening
Tjeerd pleit tegen internetdaten. Heb jij al eens een date (of meer) gehad met iemand die je online leerde kennen?
Geschreven door: | anoniem (4 havo) |
Datum ingestuurd: | 13 maart 2008 |
Taal: |  |
Woorden: | 3.350 |
Bekeken: | 1563 keer (3 deze maand) |
Waardering: | |
Deel op: |
|
Deze scriptie gaat over de Berlijnse muur. Ik ben op dat onderwerp gekomen doordat we met school naar Berlijn zijn geweest en ik het onderwerp erg interessant vind. Ook vond ik het interessant toen we het bij de geschiedenisles over Duitsland gingen hebben.
In deze scriptie ga ik de hoofdvraag ‘Wat waren de belangrijkste redenen voor het bouwen van de muur?’ behandelen door middel van het beantwoorden van drie deelvragen. Zo hoop ik tot de conclusie te komen.
Mijn deelvragen zijn: - Wat waren de omstandigheden na de tweede wereldoorlog?
- Hoe voelde het volk zich door de muur?
- Hoe ging de ontwikkeling van de economie aan beide kanten van de muur?
Hoe waren de omstandigheden na de tweede wereldoorlog?
Nadat Hitler op 30 april 1945 zelfmoord had gepleegd en de geallieerden Duitsland binnen trokken, was de tweede wereldoorlog definitief voorbij. Tot geluk van velen tot teleurstelling van anderen. Net als andere landen lag Duitsland volledig in puin. Van Berlijn was niets meer over en het zou lang duren voordat het hele land weer was hersteld. Door de schade die Hitler had aangericht, had het volk haar vertrouwen verloren. SS-ers en nazi’s werden gestraft voor hun daden en het leed wat ze veroorzaakt hadden. Velen van hen werden naar de beroemde concentratiekampen gestuurd of werden tot levenslange gevangenisstraffen veroordeeld. In een aantal gevallen werd zelfs de doodstraf uitgesproken.
Miljoenen mensen hadden de dood gevonden, waaronder een groot deel van de joodse bevolking. Niet alleen in de concentratiekampen waren er doden maar ook op de slagvelden, bij zogenoemde razzia’s en nog veel meer andere dingen waarbij er mensen om het leven kwamen.
Duitsland lag na de oorlog, net zoals vele andere landen, volledig in puin. Het volk had alle vertrouwen verloren in de regering en het zou de regering lange tijd hebben gekost om het vertrouwen weer terug te winnen. Iedereen wist dat Duitsland een lange weg te gaan had om weer volledig te herstellen.
De verdeling van Berlijn en de rest van Duitsland tussen de Amerikanen, Britten, Fransen en Russen kwam als een grote schok. Het besluit over de verdeling tussen deze vier landen was al besloten in februari 1945 in Jalta op de Krim. De geallieerden hadden het in het begin moeilijk om over Duitsland te regeren. Maar over veel dingen waren ze het eens. De SS-ers en de Nazi’s moesten ‘verdwijnen’. Duitsland moest weer een democratie worden plus dat het al haar wapens moest inleveren. Deze drie veranderingen liepen gesmeerd, maar de ideeën van de geallieerden begonnen steeds meer uit elkaar te wijken. De Amerikanen, de Britten en de fransen waren het met elkaar eens. Hun ideeën botsten met die van de Sovjetunie en dus met Stalin. Voor Stalin was in 1947 de maat vol. Hij ging niet akkoord met het Marshallplan dat Duitsland er weer een beetje bovenop moest helpen. Hij vond dit plan een bedreiging voor de Russische bezettingszone.
Nadat de Amerikanen een nieuwe munt in wilde voeren, vond Stalin dat er een blokkade moest komen tussen oost en west Duitsland. Stalin liet alle toegangswegen van oost naar west afsluiten met de gedachte dat west het niet zou overleven. Maar deze gedachte was van korte duur en op 12 mei 1948 werd de blokkade weer opgeheven. Het was nu wel duidelijk dat er twee Duitslanden zouden ontstaan: west en oost Duitsland. In 1949 werd de Bondsrepubliek Duitsland opgericht. Deze partij zou West-Duitsland gaan vertegenwoordigen. Op 14 augustus werd er gestemd en werd de Duitse Democratische Republiek opgericht. Deze zou Oost-Duitsland gaan vertegenwoordigen.
West-Duitsland kampte met grote problemen na de oorlog. Er heerste grote werkloosheid en er was een veel te groot tekort aan huizen. Er kwamen ook veel vluchtelingen vanuit Oost-Duitsland dus de problemen werden alleen maar erger. De groei van de economie ging nog niet volgens plan maar daar zou na 1950 verandering in komen. De productie steeg en de werkloosheid daalde langzaam. Door deze verandering konden nieuwe huizen worden bijgebouwd. Tussen 1950 en 1957 werden er ruim vier miljoen nieuwe woningen bijgebouwd. De economie groeide snel en deze snelle groei werd ook wel het Wirtschaftwunder genoemd. Het vertrouwen van het volk keerde stukje bij beetje weer terug door de snelle groei van de economie.
Het Wirtschaftwunder
Het Wirtschaftwunder betekent letterlijk vertaald: economisch wonder. Met deze term werd het economische herstel van de West-Duitse economie aangeduid. Dit wonder is onder andere tot stand gekomen door het Marshallplan, dat werd ingevoerd door de Amerikanen en doordat de Duitse Mark werd ingevoerd als wettig betaalmiddel. De reden daarvoor was omdat de Reichsmark geen waarde meer had.
Het Marshallplan
Het Marshallplan werd 3 jaar na de tweede wereldoorlog ingevoerd door de toenmalige Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, George C. Marshall, werd ingevoerd. Dit plan was vooral bedoeld om de landen in Europa die waren getroffen door de oorlog, er weer bovenop te helpen. Het diende ook als een schild tegen het communisme van de Sovjet-Unie. De politieke relatie tussen de VS en de Sovjet-Unie verslechterde in snel tempo.
Het Marshallplan bestond tussen 1948 en 1952 vooral uit de hulp van geld. Aan de verschillende Europese landen werden verschillende donaties gedaan, zodat daarvan in de eerste levensbehoeften kon worden voorzien. 20% van het geld was een lening en 80% was een gift.
Oost-Duitsland kampte met nog grotere problemen dan West-Duitsland. De Sovjetunie had het rode leger ingezet om de Nazi’s te verdrijven en te straffen. Maar het rode leger werd niet alleen daar voor ingezet. Het volk werd onderdrukt. De leefomstandigheden waren een stuk slechter dan in West-Duitsland. Stalin eiste veel herstelbetalingen om de Sovjetunie weer op te bouwen. De Duisters kregen geen hulp in de vorm van voedsel, kleding en onderdak, maar moesten zich opofferen voor de eigenzuchtige Stalin. Vrijheid van meningsuiting verdween en de communisten kregen het voor het zeggen. Stakingen en opstanden werden niet getolereerd en werden door het rode leger hardhandig neergeslagen. Door deze aanpak van Stalin ontvluchtten veel mensen de DDR. Tussen 1947 en 1960 waren dat er ongeveer 2,5 miljoen Duitsers. Stalin vond dat te veel. Dit was het begin van een scheiding die bijna 30 jaar zou blijven bestaan.
Oost-Duitsland dacht dat in de loop der tijd West-Duitsland zich bij hen aan zou sluiten. Dit gebeurde echter niet. In de nacht van 12 op 13 augustus 1961 werd onder leiding van Chroesjtjov, de grens tussen deze twee gebieden afgezet met hekken en prikkeldraad. De volgende dagen werden er in snel tempel blokken voor in de plaats gezet. De metselaars die aan de muur meewerkten werden onder streng toezicht gehouden in de tijd dat het duurde om de muur te bouwen. Wachtposten met schietinstallaties werden neergezet om iedere vluchteling te doden. In de eerste maand na de bouw werd de eerste vluchteling doodgeschoten. De muur stond er en zou er lang blijven staan.
De toenmalige kanselier van West-Duitsland vond dat Oost-Duitsland geen buitenstaander was en hoopte op samensmelting in de toekomst. In 1969 kwam er een nieuwe kanselier die Oost-Duitsland wel als buitenland zag. Zijn naam, Willy Brandt. Hij voerde de Ostpolitik in, wat betekent dat de landen goede onderlinge betrekkingen ontwikkelden en dat hereniging op den duur mogelijk zou worden.
Na de dood van Stalin in 1953 volgde Chroesjtjov hem op. Hij was degene die het bouwen van de muur noodzakelijk vond om Oost-Duitsland als alleenstaand land te laten functioneren. Een andere reden voor het bouwen van de muur was dat Chroesjtjov het niet meer aan kon dat er zoveel mensen naar het westen vluchtten. Maar andere leiders uit de Sovjetunie vonden zijn aanpak niet goed genoeg en hij werd gedwongen om af te treden. Na een aantal opvolgers was daar Gorbatsjov. Hij luidde het einde van de Sovjetunie in. Dit had ook effect op Oost-Duitsland. Hulp van West-Duitsland werd steeds meer nodig gevonden. De Sovjetunie wilde niet meer militair ingrijpen. Dit betekende dat de val van de Berlijnse muur was begonnen.
In 1989 was het weer mogelijk om te vluchten naar West-Duitsland. Günter Schabowski was destijds een van de grootste leiders van de DDR. Hij verklaarde op de avond van 9 november 1989 in een interview dat de muur op een aantal plaatsen open zou gaan. Tot ongeloof van de journalisten en de andere partijleiders. De journalisten mochten zelf hun vragen bedenken terwijl dat altijd verboden was geweest in het communisme. Schabowski had geen toestemming gevraagd aan Gorbatsjov, maar Moskou zou niet ingrijpen en de opening werd uitbundig gevierd. De hulp van de russen was dus weggevaagd. De hoop van het volk kwam terug en op 9 november 1989 werd de opening naar West-Duitsland geopend. West-Duitsland en Oost-Duitsland vielen elkaar in de armen.
De val van de Berlijnse muur betekende ook het begin van Rusland. Gorbatsjov kwam in 1985 aan de macht en geloofde in zijn plannen maar ook van het voortbestaan van het communisme. En dat terwijl hij het volk wat meer inspraak wilde geven. Nadat er meer vrijheid was voor het volk uitte zij haar haatgevoelens jegens de communistische partijleiders openlijk. De communistische partijleiders waren hier niet zo blij mee en waren bang voor machtsverlies, niet wetende dat ze de macht al gedeeltelijk verloren waren. In 1991 kwam er een staatsgreep waarbij Gorbatsjov gevangen werd genomen. De staatsgreep mislukte echter doordat het hoofd van de regering, Jeltsin, krachtig optrad. Hierdoor steeg hij enorm in populariteit en Gorbatsjov verloor aanhangers. Eind 1991 was het einde van de Sovjet-Unie er eindelijk en ontstonden er de zelfstandige republieken Rusland, Oekraïne, Armenië, Wit-Rusland, Kazachstan en Georgië. Rusland werd een belangrijke staat met aan het hoofd president Jeltsin.
Was het mogelijk voor toeristen om naar Oost- Duitsland op vakantie te gaan?
Voor toeristen was het in het begin nog erg moeilijk om op vakantie te gaan naar Oost-Duitsland. Er waren wel een aantal overgangen tussen West en Oost Berlijn. Checkpoint Charlie was de bekendste. In het eerste jaar dat de muur er stond, stonden de Amerikanen en de Russen met tanks tegenover elkaar. Maar dit duurde niet lang. Het was kort erna mogelijk voor alle mensen die niet in West-Duitsland woonden om Oost-Duitsland binnen te komen.
Hoe ging de ontwikkeling van de economie?
Ontwikkelingen in West-Duitsland
West-Duitsland kreeg hulp van de geallieerden. Het Marshallplan werd ingevoerd om de bevolking weer aan het werk te krijgen. Na enige tijd was bijna heel het westen weer aan het werk. Er werd niet alleen hulp verleend in de vorm van geld maar er werd ook onderdak verleend aan de daklozen, er werd voor voedsel gezorgd en er werd voor kleding gezorgd zodat de bewoners het niet bestierven van de kou.
De oorlog had veel schade aangericht. De geallieerden eisten geen herstelbetalingen maar richtten zich zoveel mogelijk op herstel zonder het land nog meer te ruïneren. Het Marshallplan kwam als geroepen. Het was al eens eerder toegepast door de Amerikanen in de economische crisis in de jaren ’20. Het doel van het Marshallplan was de werkloosheid te laten dalen door middel van subsidies aan bedrijven geven zodat die werknemers aan konden nemen. De productie steeg hierdoor en er kwamen meer voorzieningen voor de bevolking. Het tekort aan huizen werd ook weggewerkt. Tussen 1950 en 1957 werden er ruim 4 miljoen huizen bijgebouwd. De huizen werden beter en de mensen besloten om alsnog een gezin te gaan stichten.
In de 2 jaar na de oorlog was er een echte babyboom. Veel mensen wilden alsnog kinderen. Grote gezinnen werden gesticht en een tekort aan huizen werd groter. Dat tekort werd zo snel mogelijk weggewerkt door er genoeg bij te bouwen. In West-Duitsland ging het economisch gezien dus goed. De werkloosheid was sterk gedaald en de mensen hadden het aanzienlijk beter.
Ontwikkelingen in Oost-Duitsland
Oost-Duitsland kreeg ‘hulp’ van de Sovjetunie. De invoering van de planeconomie en de herstelbetalingen die Duitsland aan Stalin moest doen, ruïneerde het land alleen maar meer. Stalin wilde door middel van die herstelbetalingen de Sovjetunie weer opbouwen. Toen hij in 1953 overleed, kwam Nikita Chroesjtjov aan de macht en nam de rol van Stalin over. Hij was degene die de bouw van de muur aankondigde.
De bewoners van het oosten kregen geen hulp in vorm van geld, kleding, voedsel en onderdak. In plaats daarvan werden ze helemaal “leeggemolken”, om het zo maar even te noemen. Door de herstelbetalingen aan de Sovjetunie leefde de bevolking in grote armoede. De planeconomie die Stalin had ingevoerd, hielp niet. De economie ontwikkelde zich te langzaam. De productie steeg langzaam waardoor er niet zoveel keuze in producten was terwijl er in het westen volop keuze was. De werkloosheid daalde ook niet snel genoeg. Er werden gezinnen gesticht zonder dat de financiële status stabiel was. De armoede steeg onder die gezinnen terwijl Chroesjtjov zijn rijkdom aan het vieren was.
Doordat de economie zo langzaam groeide, kreeg de bevolking er al snel genoeg was. Velen van hen vluchtten naar het westen. Het oosten leed hieronder door het verlies van vele bewoners. Het tekort aan arbeidskrachten groeide en de productie daalde nog meer. Chroesjtjov was het zat dat hij zoveel bewoners verloor en zette de grens tussen het westen en het oosten af. Vanaf dat moment leefde het volk in grote angst.
Vele jaren dat de muur er stond, was er in het oosten weinig veel vooruitgang met de ontwikkeling van de economie. De bevolking had weinig te besteden en moest met veel moeite het hoofd boven water zien te houden. Chroesjtjov zag het op het laatst ook nogal somber in en trad onder dwang af. Zijn opvolger Gorbatsjov hielp de economie er een beetje op weg, maar er was nog steeds niet zoveel verandering. Tegenwoordig als je de overstap van West Berlijn naar Oost Berlijn maakt, kun je de verschillen zien. Het oost gedeelte was traag met de ontwikkeling van de economie en dat kun je zien aan de straten en het aanzicht van de huizen. Het westen ziet er een stuk beter uit maar dat komt omdat de ontwikkeling van de economie daar een stuk beter ging dan in het oosten.
Hoe voelde het volk zich door de muur?
Er werden vele families van elkaar gescheiden met de komst van de muur. De muur liep dwars door de hoofdstad Berlijn heen. Als er een straat net op de grens lag, werd de muur er gewoon dwars doorheen gebouwd. Dat was erg, want veel families woonden toen nog vlakbij elkaar. Sommigen nog bij elkaar in de straat ook. Je kon niet meer zomaar even naar de overkant lopen om een ‘bakkie’ bij de aardige buurvrouw of bij oma te doen. Als er een huis in de weg stond werd de muur er gewoon tegenaan gebouwd. De bewoners van die huizen konden dan alleen nog via de achterkant naar binnen. Het was dan ook erg vervelend als je op de tweede of derde verdieping woonde, want dan kon je niet zomaar via de achterkant je huis binnen. De irritaties liepen hoog op onder de bevolking.
Het grootste gedeelte in de tijd van de muur, leefde de bevolking in grote angst. Aan de oostkant van de muur was de angst het hoogst. Onder het regime van Stalin en Chroesjtjov werd het volk zwaar onderdrukt, meestal met geweld van het rode leger. Vrijheid van meningsuiting was verdwenen. De mensen hadden niets meer te vertellen en mochten over niets mee beslissen. Ook niet over de maatregelen die zouden kunnen worden toegepast. De mensen durfden hun mond niet meer open te trekken uit angst dat ze zouden worden gearresteerd.
In het westen was de angst een stuk minder hoog. In het begin was het er nog wel, maar de bewoners hadden het een stuk beter dan in het oosten. De vrijheid van meningsuiting was er nog wel, maar de risico’s waren te groot om de eigen mening zomaar te uitten op straat. De leefomstandigheden waren goed, betaalde banen waren er in overvloed nadat ze waren gecreëerd. Dus de mensen waren in het algemeen best wel tevreden. Alleen één ding miste: de familieleden. De muur heeft vele families van elkaar gescheiden. Bezoeken kon niet meer. Brieven werden geschreven maar werden niet opgestuurd uit angst dat ze zouden worden gelezen door iemand aan wie de brief niet gericht was. De muur betekende dus ook veel ellende. Families konden niet meer bij elkaar zijn.
Er waren in bijna dertig jaar veel slachtoffers gevallen. De mensen die waren omgekomen kwamen vooral uit Oost-Duitsland. Ze werden gesnapt bij de ontsnapping naar het westen toe. Ze werden genadeloos neergeschoten door de bewakers.
In 2006 was er een studie naar het aantal slachtoffers die waren gevallen in de tijd dat de muur er stond. Deze telling die gemaakt was zou neerkomen op een aantal van tweehonderd. Deze slachtoffers zouden zijn gevonden bij de muur zelf.
De bevolking juichte toen op 9 november 1989 het einde van de muur werd ingeluid. Ze vielen elkaar letterlijk in de armen. Het was een lange weg geweest totdat de muur uiteindelijk tot val kwam. Vele levens waren ontnomen, vele families waren uit elkaar gerukt. Door de val van de muur werden vele families weer bij elkaar gebracht. Het was in het begin nog een beetje rommelig en lastig om de familie te vinden, maar na een tijdje had de meerderheid elkaar weer teruggevonden. De angst die bijna dertig jaar lang had aangehouden, was bijna volledig verdwenen. Vrijheid van meningsuiting kwam langzaam weer terug. Alleen durfden de mensen hun monden nog niet volledig open te trekken. Het volk kon weer in vrede leven. Iedereen hielp mee met de sloop van de muur en de wederopbouw van Berlijn en de rest van Duitsland als één geheel. Duitsland had nog een hele lange weg te gaan voordat het weer helemaal in ere was hersteld. Het volk werkte gewillig mee met alle goede hoop dat het beter zou worden in de toekomst.
Wat waren de belangrijkste redenen voor het bouwen van de muur?
De redenen voor het bouwen van de muur heb ik in de eerste deelvraag al voor het grootste deel opgenoemd. De situaties na de tweede wereldoorlog maakten het niet makkelijk voor Duitsland. De schade die Hitler had veroorzaakt was bijna onherstelbaar. De belangrijkste reden dat tot de scheiding van Duitsland leidde was dat Duitsland de oorlog had veroorzaakt en het in verval was geraakt. Stalin wilde de macht op zich nemen maar daar hadden de geallieerden een stokje voor gestoken. Er was toen al duidelijk voor velen dat er twee Duitslanden zouden ontstaan.
De verdeling tussen de Russen en de geallieerden leidde tot grote problemen. De maatregelen die Stalin nam, waren meestal met geweld genomen. De bevolking was het dan ook zat om onderdrukt te worden en vluchtte naar het westen. De leegloop van het oosten was ook een grote en belangrijke reden voor het bouwen van de muur. Stalin en Chroesjtjov werden er helemaal gek van en uiteindelijk werd de muur gebouwd. De muur veranderde alles. De geallieerden bestaande uit de Amerikanen, Britten en de Fransen, stonden er alleen voor en namen alle beslissingen samen voor het westen. Het oosten stond onder het regime van Stalin en Chroesjtjov. De muur veranderde het leven van iedereen. Slechte herinneringen worden liever niet meer opgehaald van degenen die in Duitsland woonden toen de muur werd gebouwd en in de jaren dat de muur er is blijven staan.
Mijn mening over dit onderwerp
Ik vind het verschrikkelijk wat er allemaal is gebeurd na de tweede wereldoorlog. De mensen hadden in het oosten geen vrijheid en de mensen in het westen wel(meer). Ik heb me afgevraagd waarom het zover heeft kunnen komen. De strijd tussen de Russen en de geallieerden moest wel erg groot zijn geweest dat er een muur dwars door Berlijn werd gebouwd. Ik hoop dan ook dat zoiets nooit meer hoeft te gebeuren, niet in Duitsland en niet in ieder ander land.
Dit verslag is bedoeld als naslagwerk, niet om plagiaat mee te plegen. Gebruik geschiedt op eigen risico. De verslagen op Scholieren.com zijn ingestuurd door middelbare scholieren (tenzij anders vermeld) en worden niet gecontroleerd op fouten. Heb je in dit verslag een fout gevonden of heb je een aanvulling? Laat het ons weten door een reactie te geven.
