Werkstuk Latijn

Werkstuk: Pomeii en Herculaneum
Iedereen kent Pompeii wel, maar of iedereen Herculaneum kent… Stabiae is ook een stad die was verwoest door de Vesuvius. Herculaneum is in de baai van Napels.
Dit werkstuk gaat over de vroegere steden Pompeii en Herculaneum.

De grote overeenkomst tussen deze verschillende steden is dat ze allebei door een vulkaanuitbarsting (van de Vesuvius) zijn verwoest.
Maar er zijn natuurlijk ook verschillen tussen Herculaneum en Pompeii:
Herculaneum : Pompeii
Leefden van de visvangst : Leefden van de vishandel
Geen tempels= heiligdommen : Grote tempels
Klein amfitheater : Groot amfitheater en klein theater
Niet heel veel doden : Heel veel doden
20 meter laag lava : 4 meter laag lava
Minder bekend : Heel erg bekend
Municipium : Colonia

De mythe van Herculaneum
Volgens de mythe heeft Hercules(of Herakles) Herculaneum gesticht. Hij was net met zijn tiende werk klaar, hij moest van de wraakgodinnen de opdrachten die hij van koning Eurystheus kreeg uitvoeren. Het tiende werk was het ophalen van de runderen van Geryon, een reus met drie hoofden, drie bovenlichamen en zes armen bewaakte de runderen. Hercules overwon de reus en nam de runderen met zich mee. Toen Hercules naar huis terugkeerde stopte hij onderweg bij de plaats waar later Rome zou staan. Daar nam het monster Cracus de runderen mee. Hercules kon de runderen niet meer terug vinden en ging op weg naar Griekenland. Opeens hoorde Hercules de runderen loeien, hij haastte zich naar het geluid. Het geluid bracht hem naar de schuilplaats van Cracus. Hercules versloeg Cracus en op de plaats waar hij Cracus had verslagen had hij Herculaneum gesticht.

De korte geschiedenis van Herculaneum
Net zoals in Pompeii woonden er in Herculaneum eerst de Oskanen. In ongeveer 600 v. Chr. (net als Pompeii) was Herculaneum gebouwd. Het was waarschijnlijk als een nederzetting van de Oskanen bedoeld maar daar zijn geen vondsten van gevonden. Na de oskanen kwamen de Etrusken ook Herculaneum binnen. Maar kort daarna kwamen ook de Samnieten in Herculaneum.

De korte geschiedenis van Pompeii
600 v. Chr. woonden de Oskanen op de plaats waar later Pompeii zou gaan staan. Het enige wat je nog vinden van de Oskanen zijn de onregelmatige straatjes in Pompeii.
Toen kwamen de Grieken Pompeii binnen. Ze bouwden een Dorische tempel waar ze Apollo vereerden. Maar vanaf 524- 474 v. Chr. veroverden de Etrusken Pompeii. Daarna kwamen de Grieken weer. De Grieken hielden net zoals de Romeinen van strakke straten en bouwden ook nog een muur om de stad. Maar in 424 v. Chr. kwamen de Samnieten, de aartsvijanden van de Romeinen, ze veroverden de stad. Later werden de Samnieten bondgenoten van Rome en zelfs Hannibal kon ze niet verslaan.

De opstand van Herculaneum en Pompeii
Rome wilde dat de steden onder Romeins bestuur zouden vallen. Daardoor voerden verschillende steden, waaronder Pompeii en Herculaneum, een opstand tegen Rome. Maar in 90 v. Chr. kwam Sulla, onder zijn leiding belegerden de soldaten Pompeii. In 89 v. Chr. viel de stad en gaven ze zich over. De Samnieten waren (gruwelijk) uitgeroeid. Pompeii kreeg een nieuwe naam, namelijk Colonia Cornelia Veneria Pompeianorum. Genoemd naar Cornelius Sulla (Cornelia) en zijn beschermheilige Venus (Veneria). Pompeii werd een Colonia genoemd, terwijl Herculaneum een Municipium bleef. Een stad die municipium werd genoemd, was een stad dat hoorde bij het Romeinse Rijk. De inwoners van die stad kregen dan het beperkte Romeinse burgerschap. Ze konden bijvoorbeeld niet stemmen.

Het dagelijks leven in Herculaneum
Het forum van Herculaneum is nog niet opgegraven. Het amfitheater was klein en halfrond, er konden ongeveer 2500 mensen kijken naar gevechten. De mensen in Herculaneum hadden geen grote tempels maar ze hadden wel kleine heiligdommen gemaakt. Ze hadden twee heiligdommen gemaakt, een voor Venus en een voor Minerva, Neptunus, Mercurius en Vulcanus. Net zoals overal in het Romeinse rijk gingen de mensen naar thermen. In Herculaneum zijn twee thermen gevonden, de centrale thermen en de suburbane thermen. De centrale thermen had een kleedruimte (apodyterium), een koudwaterbad (frigidarium, een lauwwaterbad (tepidarium) en een warmwaterbad (caldarium).
De mensen in Herculaneum leefden vooral van de visvangst en niet van de vishandel. Ze hadden twee bakkerijen, een soort van loodgieter (er is een loodgieterwerkplaats gevonden). Er waren ook kleine cafés, waar mensen warme drankjes konden krijgen.

Het dagelijkse leven in Pompeii
Pompeii lag vlak naast de Vesuvius, het voordeel hiervan was dat de grond erg vruchtbaar was. En dus konden de mensen drie keer per jaar oogsten. Pompeii had drie thermen, de Forum Thermen, de centrale thermen en de grootste de Stabiaanse Thermen. Hieronder zie je een plattegrond van de Stabiaanse Thermen.
Het forum in Pompeii was driehoekig en aan de noordkant was een poort met 6 Ionische zuilen. Aan de andere twee zijden van het forum was een plein omgeven door een zuilengang met 95 Dorische zuilen. In het ronde gebouwtje was de heilige put.

Aan de oostkant van het forum lag de theaterwijk. Hier kon je het amfitheater en een kleiner theater vinden. Het amfitheater werd gebouwd in een heuvelkom zodat er al zitplaatsen zouden zijn die van boven naar beneden gaan. Het bood plaats aan 5000 mensen. In het theater werden tragische en komische stukken opgevoerd. Het kleine theater was overdekt en er werden vooral mime-voorstellingen gespeeld. Toen betekende mime niet geluidloos, maar werd er gewoon gepraat. Anders dan in het amfitheater konden vrouwen ook meespelen.

Herculaneum tijdens de uitbarsting
De mensen in Herculaneum zouden helemaal niet aan een vulkaanuitbarsting denken als ze niet de gigantische rookpluim die uit de Vesuvius kwam zagen. Herculaneum kreeg tijdens de uitbarsting in 79 v. Chr. geen asregen maar een pyroclastische golf. Een pyroclastische golf is een. Het is een van de meest verwoestende effecten van een vulkaanuitbarsting. Blijkbaar wisten veel mensen dat er een uitbarsting zou komen, want er zijn niet zoveel lichamen gevonden als in Pompeii. Veel mensen waren waarschijnlijk met boten weggevaren, want er zijn nog skeletten van mensen gevonden die op een boot wachtten.
Sommige mensen konden of wilden hun huizen niet verlaten en bleven in hun huis. Als je naar Herculaneum gaat kun je nog mensen zien in de houding die ze aannamen toen de lava hun huis bereikte. Als je op de tafel kijkt kun je misschien nog wel 1921 jaar oud eten zien, het eten is wel verkoold maar toch nog herkenbaar.
Hier komen nog een paar cijferweetjes of de uitbarsting in Herculaneum:
Het puimsteen vloog wel 30 kilometer in de lucht.
100.000.000 (100 miljoen) kilo magma werd per seconde uit de Vesuvius gespoten.
De laag waaronder Herculaneum bedolven was, was minstens 20 meter dik.
¾ deel van de stad is nog onder de laag lava.

Pompeii tijdens de uitbarsting
De Pompeianen dachten 25 augustus niet dat er een vulkaanuitbarsting zou plaatsvinden. Maar in de middag kwam er een gigantische rookpluim uit de Vesuvius stijgen. Daarna viel er een as en puimregen op Pompeii. De meeste mensen konden wegvluchten per boot. Maar er waren ook mensen die niet weg konden of wilden, enkelen gingen zelfs terug omdat ze dachten dat het ergste al was gebeurd. ’s Nachts viel er vuurregen naar beneden en er volgden een heleboel aardschokken. Nu kwam de echte uitbarsting, een pyroclastische golf overspoelde de stad. Na de uitbarsting probeerden sommige mensen hun voormalige bezittingen te vinden onder het puin, maar zijn ook omgekomen door de giftige lavagassen.
Tijdens de uitbarsting was Plinius de Jongere in Pompeii. Hij schrijft een brief naar Tacitus, zodat die een verhaal over Plinius de Oudere kon schrijven. In de brief vertelt hij niet alleen over zijn oom maar ook over de gebeurtenissen in Pompeii.
Hier komen ook weer een paar cijferweetjes:
De temperatuur in Pompeii was rond de 500 °C.
Er zijn ongeveer 2000 mensen omgekomen in Pompeii (kun je nagaan hoeveel mensen er in totaal zijn omgekomen).
Na de uitbarsting in 79 v. Chr. is de Vesuvius nog 39 keer uitgebarsten, de laatste was in 1944.
4 meter dikke laag lava.

Herculaneum later en nu
Herculaneum werd voor het eerst ontdekt in 1709, toen men een waterput wilde aanleggen. De opgravingen vonden plaats onder toezicht van Karel van Bourbon. Aan het begin van de 19e eeuw werden de opgravingen aan het Nationaal Archeologisch Museum in Napels gegeven.

Tegenwoordig is ongeveer ¼ van de stad opgegraven. Tot 1969 heette de plaats waar Herculaneum stond Resina, nu heet het Ercolano.
Ercolano is een gemeente in de provincie Napels. Het is nu beroemd vanwege de opgravingen van Herculaneum. Ercolano had in december 2004 55.637 inwoners en een oppervlakte van 19,6 km². De gemeente ligt op 44 m boven het zeeniveau. Je kunt nog steeds de opgravingen bekijken.
Pompeii later en nu
In 1594-1600 werden de eerste resten van Pompeii teruggevonden. In 1748 werden de opgravingen gedaan onder leiding van Karel van Bourbon. In 1860 begonnen de eerste serieuze opgravingen door archeoloog Giuseppe Fiorelli.
Pompeii is een gemeente en nog steeds een stad in de provincie Napels. Het had 25.726 inwoners in december 2004 en een oppervlakte van 12,4 km². Pompeii voor 4/5 opgegraven. Archeologen beschouwen Pompeii als de best bewaarde stad uit de Romeinse tijd.
Ook nu kun je nog de opgravingen bezichtigen.

Ik heb dit werkstuk natuurlijk niet alleen gemaakt, daar had ik de volgende bronnen voor nodig:
www.romeinspompeii.net
www.wikipedia.nl
http://www.stedentipsvoortrips.nl/italie/herculaneum.htm
http://www.nga.nu/mnexpo.asp?exponr=28433
http://sherubijntje.websitemaker.nl/sherryl-mania/
En ook een beetje informatie heb ik van mijn moeder, omdat zij daar ooit was geweest.

Ik vond het best wel leuk om dit werkstuk te maken.
Terwijl ik bezig was dit werkstuk te maken vond ik op www.romeinspompeii.nl nog een recept. Dat recept heb ik voor de variatie ook maar in dit werkstuk gezet.
Pepones et Melones (voor- of nagerecht met meloen)
De Romeinen namen het niet zo nauw met maten, dus vertrouw maar niet heel erg op dit recept.
Benodigheden:
- Halve honingmeloen
- Halve watermeloen
- Jonge rode wijn of druivensap
- 1 eetlepel vers gehakte peterselie
- (zwarte) peper
- vissaus
- duivelsdrek (sterk aromatisch kruid)
- witte wijnazijn
- verse munt
Bereiding:
Neem een halve honing meloen en een halve watermeloen. Schil en ontpit deze, verdeel ze vervolgens in gelijke stukken. Samen met 450 ml jonge rode wijn of druivensap, 1 eetlepel vers gehakte peterselie, (zwarte) peper, wat vissaus, duivelsdrek (sterk aromatisch kruid) en witte wijnazijn in de pan licht pocheren. Nu kun je het warm of koud serveren met verse munt.
Eet smakelijk!