Inleiding

Wat doet osmose met aardappelstaafjes bij verschillende concentraties NaCl. Het doel is om te kijken wat er met aardappelstaafjes gebeurt als die een paar dagen blijven staan in reageerbuizen met allemaal een andere concentratie NaCl.
Waarschijnlijk zullen ze door osmose uitzetten of inkrimpen. En misschien zullen er wat gaan verrotten of slap worden.

In aardappels zit o.a. de stof Natrium. In 100 gram eetbaar gedeelte (van de aardappel de knol) zit 10 mg. Natrium.
Een aardappelstaafje van 7 x 7 x 50 mm. Weegt ongeveer 0,5 gram. Dus er zit per aardappelstaafje 10 x 0,5 = 5,  5 : 100 = 0,05 gram natrium per aardappelstaafje.

8 %	4 %	2 %	1%	0,5 %
0,08 g. Na+	0,04 g. Na+	0,02 g. Na+	0,01 g. Na+	5 x 10  g. Na

Normaal zou je verwachten dat het aardappelstaafje uit buis 1 het best bewaard zal blijven, omdat die in relatief zout water zit, wat conserveert. Maar door osmose veranderen die concentraties en zal het  juist omgekeert zijn.
Door osmose zal uit het aardappelstaafje in buis 1 natrium worden onttrokken zodat er evenveel natrium in de oplossing als in het aardappel staafje zit. Het aardappel staafje uit buis 1 bevat dus minder natrium als de rest van de aardappelstaafjes. In de andere aardappelstaafjes in buis 2 t/m 5 komt meer natrium door osmose. Natrium zouten (waaronder NaCl, keukenzout) worden gebruikt om voedingsmiddelen te conserveren. Doordat in het aardappelstaafje in buis 1 minder natrium zit, zal hij niet goed bewaard blijven en dus een beetje vergaan, verrotten. Het aardappelstaafje uit buis 5 zal het gaafst blijven, omdat dat aardappelstaafje er veel natrium bij krijgt door osmose. De aardappelstaafjes uit buis 2,3,4 en 6 zullen ook nog wel gaaf en hard blijven. Want met hun concentratie natrium gebeurt weinig of niets.

Materiaal en methode

Materiaal
-   6 reageerbuizen ( 18 mm) en een reageerbuisrek
- een watervaste stift om de reageerbuizen te nummeren
- een fles gedestilleerd water
- een bekerglaasje met een NaCl - oplossing van 8%
- een spuit van 10 ml.
- 6 aardappelstaafjes
- een mes
- een geodriehoek

Methode
- nummer de reageerbuizen van 1 t/m 6
- Doe 10 ml NaCl-oplossing  van 8% in buis 6.
- Doe in buis 5 ook 10 ml NaCl-oplossing van 8%
- Doe nu 10 ml. Gedestilleerd water in buis 5
- Mix het water en de oplossing nu zo: doe de spuit in de buis en zuig vloeistof op. Druk de vloeistof nu weer  uit de buis. Herhaal dit enkele malen. Zo wordt het goed gemengd.
- Haal nu met de spuit weer 10 ml. NaCl - oplossing van nu 4% uit de reageerbuis en doe dat in buis 4.
- Doe nu 10 ml gedestilleerd water in buis 4.
- Mix het water en de oplossing nu zo: doe de spuit in de buis en zuig
Vloeistof op. Druk de vloeistof er nu weer uit. Herhaal dit enkele malen.
- Haal nu met de spuit weer 10 ml. NaCl - oplossing van nu 2% uit de reageerbuis en doe dat in buis 3.
- Doe 10 ml gedestilleerd water in buis 3.
- En meng dit weer op de eerder beschreven manier met de spuit.
- Haal nu met de spuit weer 10 ml. NaCl - oplossing van nu 1% uit de reageerbuis en doe dat in buis 2.
- Voeg nu 10 ml gedestilleerd water toe aan buis 2
- Meng dit weer op dezelfde manier.
- In buis 6 doe je alleen maar 10 ml gedestilleerd water.

Nu zit in buis 6 een concentratie van 0% NaCl-oplossing.(= aqua dest)
Nu zit in buis 5 een concentratie van 0,5% NaCl - oplossing.
Nu zit in buis 4 een concentratie van 1% NaCl - oplossing.
Nu zit in buis 3 een concentratie van 2% NaCl - oplossing.
Nu zit in buis 2 een concentratie van 4% NaCl - oplossing.
Nu zit in buis 1 een concentratie van 8% NaCl - oplossing.

Laat de buizen nu enkele dagen staan in het rekje.

Resultaten

	Lengte	Geur	Water	Stevigheid	Kleur
Buis 1(8%)	5,5 cm.	Sterke geur	Zeer troe- Bel, slijm	Erg slap, Valt uiteen	Bruin-gelig
Buis 2(4%)	5,1 cm.		troebel	Beetje zacht	Lichtgeel en oranje
Buis 3(2%)	5 cm.		troebel	stevig	lichtgeel
Buis 4(1%)	4,6 cm.		troebel	stevig	lichtgeel
Buis 5 (0,5%)	4,6 cm.		Minder troebel	stevig	lichtgeel
Buis 6	4,6 cm.		lichttroebel	stevig	Geel met bruin

Conclusie.

De aardappelstaafjes werden in sommige gevallen slap en in andere gevallen juist steviger (harder), enkele aardappelstaafjes waren geheel of gedeeltelijk verrot.
Ook zijn er wat aardappelstaafjes gekrompen, en sommige zijn juist groter geworden.
Onze hypothese klopte dus.

Verklaring voor de resultaten.

Een verklaring voor het feit dat de cel harder/steviger wordt naarmate de oplossing minder NaCl bevat, is dat de oplossing dan minder deeltjes bevat en dus de osmotische waarde van de oplossing lager is dan in de cel. Dit heet hypotonisch. De cel neemt meer water op om ongeveer hetzelfde niveau te bereiken en zwelt op (de turgor is namelijk groter dan de wanddruk). Hierdoor worden de cellen groter en neemt de lengte toe, de stevigheid neemt ook toe en de buigzaamheid af. De vacuole is heel groot. Dit noem je turgescent.

Hoe meer NaCl in de oplossing, hoe meer deeltjes in de oplossing. De oplossing is hypertonisch (+hogere osmotische waarde dan die in de cel) vergeleken met het vacuolevocht in de cel.
De cel is zogenaamd geplasmolyseerd. De cel gaat dus water afstaan en krimpt (turgor is kleiner dan de wanddruk). De lengte neemt af , de stevigheid ook en de buigzaamheid neemt toe.

Literatuur.

Biologie voor jou VWO B1 (tweede fase)
   Hoofdstuk 1.

Binas tabel 77

Gezinsencyclopedie.

Logboek.

We vinden het moeilijk hier een logboek bij te maken, want we hebben veel dingen samen gedaan.
Alleen het typewerk hebben we verdeeld, [leerling 1] heeft het eerste deel van het verslag getypt, en [leerling 2] het tweede deel. Voor de rest hebben we zo'n beetje alles samen gedaan.