1.1 Botsing in Europa

Botsing tussen het kapitalisme en het communisme (VS & SU).
VS & SU kwamen als 2 supermachten uit de 2de WO.

Veiligheidscordon -> veiligheidsgordel voor SU, van Stalin.
Waarom?
1. Stalin voelde zich onveilig. Twee keer was er een inval geweest, via Duitsland -> kwetsbaarheid van zijn westgrens.
2. Stalin vertrouwde zijn westerse bondgenoten niet (wantrouw).
3. Stalin geloofde niet dat communisme en kapitalisme vreedzaam naast elkaar konden.
4. Stalin dacht dat de westerse mogendheden een eind zouden maken aan het communisme, zodra ze de kans kregen.
Daarom voegde hij Estland, Letland, Litouwen, het oosten van Polen en Roemenië bij de SU.

In 1945 wordt Duitsland in 4 bezettingszones verdeeld; Amerikaans, Russisch, Brits, Frans.
SU wilde Duitsland herstelbetalingen opleggen, de andere wilden een snel herstel van de Duitse economie.
Gevolg hiervan -> 1949 viel Duitsland uiteen, in 2 staten -> ijzeren gordijn.

Marshallhulp -> 1947, grootscheepse economische hulp van Amerika, voor de EU.
Hulp voor kapitalisme en communisme, maar Stalin verbood het, het communisme. Alleen het kapitalisme had er profijt van.

Aantekening;
Amerika bood steun aan de Eu;
• Politiek, Trumandoctrine.
• Militair, NAVO.
• Economisch, Marshallhulp -> plan maken Eu er economisch boven op te krijgen.
Waarom de VS deze ‘economische’ steun biedt;
- Arm en er viel niks aan te verdienen.
- Ontevreden mensen kunnen communistisch worden (armoede).
- Medelijden (idealisme).

1.2 De Koude Oorlog in Europa

1945 – 1991 -> indirecte oorlog, onzekere toestand.
Bij beide partijen lagen veel wapens klaar.

Trumandoctrine -> iedereen die zich wilt verzetten tegen het communisme, zal de VS steunen.
Containmentpolitiek -> indammen van het communisme. Bijvoorbeeld, om heel de SU heen, vrienden maken (met andere landen).

De vijandschap was wederzijds. Net als de VS rechtvaardigde de SU haar politiek met een inktzwart vijandbeeld. Amerika was volgens Moskou de belangrijkste vertegenwoordiger van het westerse imperialisme.
Westers imperialisme -> alle veroverde gebieden uitbreiden. Heel de wereld kapitalistisch! (communisme vernietigen)

Chroestjov voerde vanaf 1956 een politiek van ‘vreedzame coëxistentie’ -> samenleven (zonder problemen, niet vechten, naast elkaar leven). “We winnen economische wel,” zei Chroestjov.

• 1945 – 1949 -> VS enige atoommacht.
• 1949 -> SU ook atoom.

1.3 Dekolonisatie

Tot de 2de WO hadden de Europese mogendheden grote koloniale rijken in Afrika en Azië.
Afrika Azië
- Frankrijk - Japen (invloed in China, Korea en zuid - oost Azië)
- Engeland - Engeland
- België - Frankrijk
- Portugal - Nederland

De 2de WO betekende de genadeklap voor het kolonisme in Azië. De nederlaag van de superieur gewaande blanken stimuleerde het nationalisme van de inheemse bevolking.
Nationalisme -> Streven naar nationale zelfstandigheid. Na de 2de WO dwong het nationalisme in Azië en Afrika de Europese mogendheden hun kolonies op te geven. Onder meer in Vietnam gingen nationalisme en communisme hand in hand.

De Sovjet Unie had aanvankelijk weinig oog voor het dekolonisatie proces. Stalin was sterk gericht op Europa. Stalin was zwak en had geen interesse in Azië.
Waarom SU weinig oog had voor Azië:
- Azië was in de invloed sfeer van Europa.
- Herstel eigen land.
- Consolideren (houden wat je net hebt veroverd -> Oost – Europa).
- SU geen rol. Japen verslagen -> dat deden de Amerikanen. SU geen invloed, bijna niemand bevrijd.
Volgens de communistische ideologie moest het communisme het hebben van de arbeidersklasse.

De Sovjet Unie was een anti – koloniale mogendheid, zij voerde in Azië nauwelijks een actieve politiek.
De Amerikanen hadden meer oog voor Azië. Ook zij waren een antikoloniale mogendheid. De Amerikanen zagen zichzelf als voorbeeld voor alle koloniale volkeren. De Amerikaanse regering verklaarde in de 2de WO dan ook dat het koloniale tijdperk voorbij was. (oorlog voorbij -> communisme voorbij, dachten ze)

Tegenover de Frans kolonisten waren de Amerikanen voorzichtiger. Het Frans bestuur was harder en repressiever (onderdrukkender).
Het probleem was dat het verzet tegen de koloniale overheersing in Indochina onder communistische leiding stond. En dat de communisten het bestuur over Indochina zouden overnemen, wilden de Amerikanen in geen geval.

1.4 Koude Oorlog in Azië

De Koude Oorlog begint in Duitsland. Net toen de situatie in Europa stabiel was, sloeg de Koude Oorlog over naar Azië. Aanleiding was de communistische machtsovername in China.

In China woedde al vele jaren een bloedige burgeroorlog tussen de communisten van Mao Zedong en het nationalistische regime van Chiang Kai – Shek (naar Taiwan).
In 1949 grepen de communisten de macht in China.
Stalin was door Mao’s overwinning volkomen verrast. China moest het voortouw nemen in Azië, de SU in Europa. De Chinezen moesten de Aziatische onafhankelijkheidsbewegingen steunen met troepen, wapens en advies; de SO zou op de achtergrond materiële steun en advies geven.

De Amerikanen bereikten hun doelen met politieke en economische invloed. De Amerikanen maakten zich net zo goed meester van de olie, de rubber en de andere natuurlijke rijkdommen van de Derde Wereld en gebruikten de ontwikkelingslanden net zo goed als afzetmarkten voor hun industrie.

Alleen als de VS en hun bondgenoten snel hun bewapening op peil brachten en overal bedreigde regeringen hielpen, viel het ‘Soviet – design’(de hele wereld communistisch onder Russische leiding) nog te verijdelen.

In de zomer van 1950 viel het communistische Noord – Korea het door Amerika gesteunde Zuid – Korea binnen.

Door Amerika geleide troepen van de Verenigde Naties rukten snel op en stootten door tot aan de Chinese grens. Daarop vielen Chinese troepen de Amerikanen aan. Er volgde een langdurige oorlog, die in 1953 tot een wapenstilstand leidde.

De VS steunde het anticommunisme in de Derde Wereld. Ze gaven economische, politieke en militaire hulp. De economische hulp moest de populariteit van pro – Amerikaanse regimes opvijzelen en de belangen van het Amerikaanse bedrijfsleven dienen. Met politieke steun probeerden de VS marionettenregeringen in het zadel te krijgen/houden.
Marionettenregering -> Regering die in naam zelfstandig is, maar in feite ondergeschikt is aan een buitenlands grootmacht. De Amerikanen steunden in de Koude Oorlog marionettenregeringen in de Derde Wereld.

De Chinese communisten waren op eigen kracht aan de macht gekomen. Zij moesten dan ook niets hebben van de vreedzame coëxistentie.
Tussen China en de SU ontstond een strijd om het leiderschap in de communistische wereld, die in 1960 leidde tot een openlijke breuk.

2.1 Vietnam onder de Fransen

Vietnam werd in de 2de helft van de 19de eeuw veroverd door Frankrijk. In 1884 kregen de Fransen het hele land in handen. Een paar jaar later voegden ze Vietnam met de kleinere buurlanden Laos en Cambodja samen tot de kolonie Indochina.

De Vietnamezen waren een strijdbaar volk, maar hoe strijdbaar ze ook waren, tegen de Fransen konden ze niet op. Dat kwam door dat Vietnam economische nauwelijks ontwikkeld was. Negentig procent van de bevolking werkt in de landbouw. Vietnam had geen industrie en dus ook geen moderne vuurwapens.

Wat zochten de Fransen in deze uithoek van de wereld?
- het ging ze om macht en eer
- de Europeanen vonden het bezit van kolonies economisch van belang. Ze zochten er grondstoffen en afzetmarkten voor hun industrie.
Vooral in het zuiden van het land, brachten de Fransen een zekere ontwikkeling op gang.

Saigon ‘Parijs van het Oosten’ ontstond een inheemse elite. Inheemse elite -> Vietnamezen die zich oriënteren op Fransen, ze leren Frans, werken voor Fransen, etc. Deze inheemse elite werd niet geaccepteerd door eigen mens, maar ook niet door de Fransen.

De meeste Vietnamezen waren boeddhistisch en agrarisch.

In het minder vruchtbare midden en noorden waren de Fransen veel minder sterk aanwezig. Hier was het verzet tegen de Fransen sterker. De Fransen maakten zich nier erg geliefd. De koloniaal bestuurders waren autoritair en arrogant. Ze behandelen de bevolking neerbuigend en vaak zelfs wreed. Van gelijke rechten was geen sprake.

In de 1920’s en 1930’s ontstonden nationalistische groeperingen. Deze groeperingen gaan uit van, niks wereldburger & Fransen. Vietnam is van ons. Dit is de eerste keer dat Vietnam van Frankrijk af wilt, ze willen onafhankelijk zijn.

Leider van de Vietnamese communisten -> Ho Chi Minh (1890 – 1969).
Het communisme kende een belangrijke rol toe aan industriearbeiders, en daarvan waren er in Vietnam maar weinig.
De zwarte kanten van het communisme waren rond 1920 nog nauwelijks zichtbaar.

Communisme had één vijand -> westers imperialisme. Ho zag in Lenen een bondgenoot.

2.2 Een koloniale oorlog

Dit was een oorlog om het rijk terug te krijgen.

Vietminh --> Door Ho Chi Minh in 1941 opgerichte nationale bevrijdingsbeweging. De Vietminh moest om zoveel mogelijk steun te krijgen alle nationalistische krachten bundelen. Zij moest neutraal lijken, maar wel onder controle staan van de communisten. Het leger van de Vietminh slaagde er in 1954 in de Fransen te verslaan bij Dien Bien Phu.

1930 oprichting Indochinese Communistische Partij in Hong Kong.

Nationale onafhankelijkheid was het eerste doel van de Vietminh, pas daarna zou de communistische revolutie komen.
Ho gaf de voormalige geschiedenis leraar Vo Nguyen Giap opdracht om onder de boeren soldaten te werven voor een bevrijdingsleger.

De Vietminh werd opgericht in het begin van de Tweede Wereldoorlog. Ho verwachtte al dat na de oorlog een machtsvacuüm zou ontstaan.
De Vietminh kreeg in de laatste maanden van de oorlog al flinke delen van het Noord – Vietnamese platteland onder controle. Op 15 augustus 1945 capituleerde (overgeven) Japan. Daarna kreeg de Vietminh binnen 2 weken bijna heel Vietnam in handen, waarna Ho Chi Minh op 2 september in Hanoi de onafhankelijkheid uitriep.

In 1918 hadden de VS de Europese koloniale mogendheden hun gang laten gaan, maar natuurlijk hadden de Amerikanen traditioneel toch een antikoloniale houding.
Bovendien had president Roosevelt nu gezegd dat het koloniale tijdperk voorbij was en had de Amerikaanse geheime dienst de Vietminh geholpen in de strijd tegen Japan.

De Fransen keerden in 1946 terug en namen vanuit het zuiden geleidelijk het land weer in. Ho smeekte de Amerikanen meermalen om hulp, maar zijn noodkreten bleven onbeantwoord. De VS wilden wel dat aan het kolonialisme een eind kwam, maar hadden geen vertrouwen in de Vietminh.

Nadat de Fransen steeds grotere delen van Vietnam hadden ingenomen, brak eind 1946 een openlijke oorlog tussen Frankrijk en de Vietminh – regering uit. De Fransen waren slecht opgewassen tegen de guerrillatactiek (goedkope oorlog / geen standaard oorlog / vaak geen uniform, blote voeten etc. / geen reguliere oorlog / geen massale aanval) van de Vietminh.
Fransen beheersten de steden, hadden het zuiden redelijk onder controle, maar op het platteland in het noorden kregen ze geen vat.

Geen enkel westers land erkende Ho’s Democratische Republiek Vietnam. Ook de SU niet (Stalin ging voor EU, wou geen boeren na 1945)
China erkende de Democratische Republiek Vietnam in januari 1950 en ging meteen wapens en adviseurs leveren. Twee weken later volgde erkenning door de SU.

2.3 Het bedrog van Genève

In 1950 raakten China, de SU en de VS betrokken bij de oorlog in Vietnam. Die groeide daardoor uit van koloniaal conflict tot brandpunt van de Koude Oorlog. Toen Frankrijk zich in 1954 terugtrok. Was de ‘kwestie – Vietnam’ nog lang niet opgelost.
• Frankrijk werd betaald door de VS
• Veel mannen verloren
• Democratie -> land kreeg veel over te horen -> zagen veel doden.

Eind 1953 waren aan Franse zijde al 150 duizend doden gevallen en aan de kant van de Vietminh een half miljoen.

In de aanloop naar de conferentie probeerden de strijdende partijen op het slagveld alsnog een doorbraak te forceren.
De strijd spitste zich toe in een afgelegen bergvallei bij Dien Bien Phu in Noord – Vietnam (in een dal). De Fransen zaten daar als ratten in de val.

Toen duidelijk werd dat de Fransen het niet zouden redden, vroeg Frankrijk de VS om luchtsteun. De Amerikaanse regering overwoog luchtaanvallen uit te voeren, maar president Eisenhower wilde niet dat zijn land alleen opereerde (hij wou geen directe oorlog met Vietnam, bang voor WO 3).

Dien Bien Phu viel op 6 mei 1954.

Eisenhower: ‘Je hebt een rij dominostenen opgezet, je laat de eerste vallen, en dan weet je zeker dat ze tot en met de laatste razendsnel omgaan. Als Indochina valt, zullen Birma, Thailand, Maleisië en Indonesië volgen. Je verliest enorme hoeveelheden hulpbronnen en miljoenen mensen. Het betekent ook dat onze verdedigingslinie voor de Aziatische kust gevaar loopt: Japan, Taiwan, de Filippijnen, Australië en Nieuw – Zeeland worden dan bedreigd. Japen raakt zijn handelspartners kwijt, en heeft maar één keus: om te overleven moet het zich op de communistische wereld richten. De dominotheorie!

De Amerikanen ging 7 mei 1954 met tegen zin naar Genève. De Vietminh zou zich terugtrekken ten noorden van de 17e breedtegraad, de Fransen en hun Zuid – Vietnamese hulptroepen ten zuiden daarvan. Er kwam een wapenstilstand. De Fransen zouden binnen 2 jaar vertrekken.
In juli 1956 zouden er in heel Vietnam nationale verkiezingen gehouden worden, waarna het land zou worden verenigd (maar deze verkiezingen kwamen nooit).

De VS weigerden de slotverklaring te ondertekenen waarin de verkiezingsdatum werd genoemd. Ze zeiden het wel eens te zijn met de ‘algemene principes’ van de Geneefse Akkoorden, maar waren vastbesloten de verkiezingen nooit te laten doorgaan. In 1955 verwierpen de Amerikanen een Noord – Vietnamees voorstel om over de aanstaande verkiezingen te praten. Hun argument was dat de verkiezingen toch niet eerlijk konden verlopen. Omdat de communisten Noord – Vietnam onder controle hadden, waren alleen in Zuid – Vietnam vrije verkiezingen mogelijk. Een communistische zege stond dus bij voorbaat vast.

2.4 Noord en Zuid groeien uiteen

Volgens de Geneefse Akkoorden zouden er in juli 1956 verkiezingen worden gehouden, waarna Vietnam verenigd zou worden. Maar de verkiezingen kwamen er niet. In plaats daarvan ontstonden er twee vijandige staten.

Noord - Vietnam Zuid – Vietnam
Hanoi Saigon -> Ho Chi Minh city
Ho Chi Minh Ngo Dinh Diem (katholiek)
SU VS
Communistisch Kapitalistisch
Communistische staat (totalitaire dictatuur) Democratie (had het kunnen worden) = politiestaat. Staat alle macht.
Plannen economie Kapitalisme
Armer (boeren) Rijker

Noord Vietnam
• In 1954 richtte ze zich voorlopig op de ínterne revolutie’, de opbouw van het communisme in Noord – Vietnam.
• Geleidelijke invoering van communistische economie: grote bedrijven waren staatsbezit. Klein bezit, werd met rust gelaten (particulieren).
• 800 duizend Vietnamezen vluchtte naar het zuiden (opgeleide & welvarende vooral)
• Herovering van grond ->
- steun arme boeren
- uitschakelen klassenvijand (grootgrondbezitters)
- voedselproductie met 40% omhoog
• Handel en industrie kwamen volledig in staatshanden.
• Opbouw van een zware industrie (kwam ten einde met de bombardementen)

Zuid Vietnam
• Tijdens de conferentie van Genève werd Diem, mogelijk onder Amerikaanse druk (president Kennedy), tot premier van Zuid – Vietnam benoemd.
- Diem was keihard tegen het communisme
- Hij maakten korte meten met koloniale bewind.
• Amerikaanse dollar -> opbouw van politiestaat i.p.v. investeringen in zijn staat.
• Diem had geen geduld en begrip voor democratie.
• Diem & familie (vrienden, katholieken) -> autocratisch (al het bezit).

De VS wilden dit alles wel door de vingers zien, zolang Diem succes had. In 1954 waren er 130 duizend Vietminhstrijders naar Noord – Vietnam vertrokken. Duizenden andere probeerden het regime van Diem met terreuraanslagen kapot te maken. Diem’s veiligheidstroepen executeerde in 4 jaar 12 duizend mensen en zetten er tienduizenden in concentratiekampen.
Als nog Zuid – Vietnam -> welvaart op drijfzand (miljardensteun VS), geen industrie, armoede en ongelijkheid. Gratis land moest nu betaald worden (pachtsommen).

3.1 Volksopstand in Zuid-Vietnam

In 1959 besloot Noord-Vietnam zonder overleg met zijn bondgenoten (China & SU) de strijdt tegen Zuid-Vietnam. Ze wilde geen openlijke strijd uit angst dat de VS zou ingrijpen. Ze begonnen dus een externe revolutie.

Zo ging Noord-Vietnam in het geheim het verzet tegen Diem steunen, het moest lijken alsof Noord-Vietnam er niks mee te maken had. Ze gingen in het geheim wapens en infiltranten naar het zuiden sturen. Het zogenoemde volksbevrijdingsleger genaamd de Vietcong werd gesticht. Hiervoor werd gebruikt gemaakt van de buurlanden Laos en Cambodja. De Ho-Chi-Minh-route werd ontstaan.

De Vietcong kregen delen van het platteland in hun handen door de boeren te steunen.
De regering van Diem werd steeds meer gehaat. De Vs zei tegen Diem dat de boeren iets moesten hebben om zichzelf te voorzien. Dit pakte totaal anders uit dan verwacht.
Ze gingen versterkte dorpen maken ook wel “stategic hamlets”.
- goede voorzieningen
- “veilig”
Dit leek op zich een goed idee, maar de boeren voelden zich gevangen. De meeste mensen waren Boeddhist en wilden het grond waar hun voorvaders op gestorven waren niet verlaten. In de versterkte dorpen werden ze ook altijd in de gaten gehouden, hierdoor voelden ze zich gevangen.

In 61 werd Kennedy president.

In 1963 op 8 mei was Boeddha’s geboortedag, dit mocht niet gevierd worden wat veel protesten opriep. Diem reageerde op de protesten door het vuur te openen op de boeddhisten. Hierdoor staken veel monniken zichzelf in brand als protest tegen het regime van Diem.
Diem zijn schoonzus sprak over een Boeddhistische Barbecue ze bood hen lucifers en brandstof om verder te gaan. Dit viel niet goed in de V.S.

3.2 Kennedy’s antwoord

De V.S besloot om Diem op te geven, maar ze legden zich niet neer bij een communistische overwinning.
Toen Kennedy president werd, werd er bijna niks gezegd over de toestand in Vietnam. Nadat Kennedy rapporten gezien had was het duidelijk dat als er niet snel iets zou gebeuren, Zuid-Vietnam verloren zou gaan.
Kennedy kon zich niet voorstellen dat de machtigste natie ter wereld zon klusje als in Vietnam niet aankon.

Eisenhouwer waarschuwde Kennedy maar hij wilde zich niet terugrekken, stuurde geen grondtroepen maar wel in
1961 het aantal militaire adviseurs van 800 naar 3000 uit te breiden. Verder stuurde hij helikopters en stond toe dat napalm (geleiachtige benzine die diep in de huid brandt) en ontbladeringsmiddelen gebruikt werden. Dit deden ze omdat de Vietcong een guerrilla tactiek gebruikten. Kennedy wilde dat Zuid-Vietnam zelf de oorlog moest winnen, maar de “adviseurs” gingen in het geheim eigenlijk meevechten.

Kennedy begreep ook dat het communisme niet alleen verslagen kon worden met militaire middelen hij spoorde Diem dus ook aan om naar democratie en sociale rechtvaardigheid te streven. Diem trok hier zich niks van aan.

De VS liet weten dat ze geen bezwaar zouden maken tegen een staatsgreep. Begin ’63 bezette legereenheden Saigon en Diem sloeg op de vlucht, op weg naar het vliegveld werd hij vermoord. 3 weken later werd Kennedy ook vermoord. Hij werd opgevold door Johnson.

Eind van ’63 werd de situatie in Vietnam kritiek, halverwege ’64 beheerste de Vietcong de helft van het platteland. Ook onderling was de spanning hoog, waarom zou de VS een land verdedigen die niet eens verdedigd wilde worden?

3.3 Johnsons dilemma

President Johnson had 3 mogelijkheden:
- kernwapens inzetten
- terugtrekken
- gevechtstroepen sturen
Johnson vond het veel te ver gaan om kernwapens in te zetten, tijdens de cubacrisis hadden ze al aan de rand van een kernoorlog gestaan, dit mocht niet nog eens gebeuren.
De Amerikaanse regering voelde er ook niks voor om zich terug te trekken.
Ondertussen drong europa een diplomatieke oplossing op, de VS moest onderhandelen met Noord-Vietnam, China en SU.

Johnson wilde niet onderhandelen, nog niet. Hij wilde eerst een betere situatie op het slagveld en een stabiele regering in Saigon. Hij hield vast aan de dominotheorie en vond dat terugtrekken een gezichtsverlies zou opleveren.

Hij besloot dus militaire troepen te sturen, net genoeg zodat de regime in Zuid-Vietnam net niet in elkaar zou storten zonder echt in te hoeven grijpen. Dit deed hij voornamelijk omdat hij meer gericht was op zijn binnenlandse politiek. Hij wilde een “great society” maken, waarmee hij de armoede en rassendiscriminatie wilde bestrijden. Als hij een dure oorlog in Vietnam ging voeren werd zijn great society onbetaalbaar.

In 1964 werd na het Tonkin-incident het Tonkinresolutie aangenomen, het congres gaf Johnson alle oorlogsbenodigdheden. De VS voerde een paar aanvallen op Noord-Vietnam uit. Noord-Vietnam hoopte het regime in Saigon ten val te brengen voor de VS zich volledig op de oorlog zou storten.

In ’64 waren de presidentsverkiezingen Johnson beloofde geen Amerikaanse jongens in Vietnam te laten vechten, en hij won met een grote meerderheid. In begin 1965 liet hij zich overtuigen dat er juist door het onstabiele regime een militaire ingrijpen nodig was.

Op 7 februari ’65 viel de Vietcong een Amerikaanse helikopterbasis aan, de VS sloeg direct terug met luchtaanvallen op Noord-Vietnam. De oorlog was begonnen.

3.4 Johnsons oorlog

Een paar dagen na de aanslagen gaf Johnson toestemming voor de eerste grondtroepen. Operatie Rolling Thunder ging van start, ze gingen Noord-Vietnam systematisch bombarderen. Ze probeerden met blokkades onder de 17e breedtegraad, en acties tegen de Ho-Chi-Minh-route de Vietcong te isoleren.

Dit ging niet zo gemakkelijk er waren in 1965 al 180.000 gevechtstroepen in Vietnam. In 1968 waren dit er 540.000. Ondanks de grote aantallen hielden de Amerikanen toch vol dat ze een beperkte oorlog aan het voeren waren. Er waren wel veel slachtoffers gevallen maar het lukte ze toch om de oorlog beperkt te houden.

In ’65 verzekerde de VS aan China dat er nooit een confrontatie tussen de 2 landen zou komen. China was het hier mee eens, maar wel onder voorwaarden. Een invasie in Noord-Vietnam of een van de buurlanden zou China niet pikken. Het grensgebied met china “de rode delta” mocht niet worden gebombardeerd.

In Zuid-Vietnam ging de strijd tegen de “onzichtbare vijand” gewoon door. De Vietcong onder leiding van Giap voerden een Guerrillatactiek uit. Ze verplaatsten zich met een netwerk van tunnels en infiltreerden dorpen.

De VS had een tactiek van “search and distroy” ze hoopten met zoveel mogelijk doden de oorlog te winnen. Om te kijken of ze succes hadden werden er bodycounts gedaan (lijken tellen.)
- Dorpen werden plat gebrand
- Napalm werd afgegooid
- Agent Orange werd ingezet (agressief ontbladeringsmiddel)
Door agent orange werden oerwoud en rijstvelden een kaal stuk grond.

De VS vonden het beter gaan, er waren geen staatsgrepen meer geweest en generaal Thieu had in Saigon alles onder controle. De communisten waren de uitputting nabij en de overwinning lag voor het grijpen.

4.1 Vietnamisering

In 1968 verzekerde de VS de bevolking dat het goed ging in Vietnam. Tot het traditionele Vietnamese nieuwjaar kwam, Tet. Normaal was er tijdens Tet een wapenstilstand, dit keer niet. Communistische commando’s drongen de Amerikaanse ambassade in Saigon binnen. Verder kwamen nog meer belangrijke punten onder vuur te liggen. Alle Amerikaanse bases werden aangevallen.

VS was geschokt, de situatie was niet onder controle. Toch kon de VS samen met het zuid Vietnamese leger het Tet-offensief breken. Westmoreland vond het niet leuk, ze hadden alles onderschat en dit tastte de geloofwaardigheid van de VS aan. Hij vroeg extra soldaten aan Johnson maar die vond dat er een conclusie getrokken kon worden. De oorlog was niet te winnen.

Johnson maakte bekend dat de bombardementen zouden worden gestaakt en dat ze met Noord-Vietnam gingen onderhandelen over vrede. Hij zou zich niet meer voor president verkiesbaar stellen. In ’68 zaten de Amerikanen en de Noord-Vietnamese voor het eerst met elkaar aan tafel in Parijs.

De aanvallen gingen gewoon door, dus Johnson besloot de bombardementen op Noord-Vietnam weer te hervatten. De republikein Richard Nixon werd de nieuwe president.
Nixon was eigenlijk voor een harde strijd maar het volk was de oorlog zat, Nixon presenteerde zichzelf als de man van de vrede. Hij wilde niet de eerste Amerikaanse president zijn die een oorlog verloor dus wilde hij een eervolle vrede “peace with honor”.

Die eervolle vrede wilde hij bereiken door te Vietnamisering, hij zou zijn troepen geleidelijk terug trekken en het Zuid-Vietnamese leger versterken. Dat leger was groot maar ook zwak, het zat vol corruptie. Nixon wilde dat Zuid-Vietnam zelf verder kon vechten, maar hielp nog wel met luchtaanvallen hij wilde angst en respect voor hem afdwingen door vele aanvallen.

4.2 Amerika blaast de aftocht

In 1969 begonnen in Parijs de echte vredesonderhandelingen. Noord-Vietnam had 3 eisen:
- alle Amerikaanse troepen weg
- de Vietcong in een nieuwe Zuid-Vietnamese regering
- nationale verkiezingen
Nixon stelde een wapenstilstand voor waarin beide partyen alle troepen binnen een jaar uit Zuid-Vietnam zouden terugtrekken

Nixon had agressieve plannen, hij wilde met bombardementen Noord-Vietnam naar de onderhandelingstafel brengen. Hij had veel plannen maar uiteindelijk bombardeerde hij Laos en Cambodja (Ho-Chi-Minh-route) en stuurde er grondtroepen heen.

Deze aanvallen werkte best goed, de Vietcong hield zich tot 1972 stil. Er waren steeds minder Amerikaanse troepen in Vietnam, verder groeide het Zuid-Vietnamese leger door steun van de VS.

Toch hielp dit allemaal niet er kwam geen schot in de onderhandelingen. Nixon wilde het contact tussen China en de SU verbeteren. Hij reisde in 1972 naar de landen, dit leidde tot een betere verhouding maar in Vietnam leverde het niks op.

In 1972 begon Noord-Vietnam een groot offensief, Nixon reageerde met bombardementen en met mijnen. Onder druk gaf Noord-Vietnam een beetje toe, de Zuid-Vietnamese regering mocht blijven zitten. Maar de VS gaf veel meer toe, de Vietcong hoefde niet te vertrekken. En alle Amerikaanse troepen zouden terug getrokken worden.

Het ging bijna goed, maar de Vs werd door Zuid-Vietnam gevraagd om nieuwe eisen, waardoor Noord-Vietnam boos van de onderhandelingen weg liep. De Vs bombardeerde rond kerst de bevolking van Hanoi. Kort voor oud en nieuw liet Noord-Vietnam weten weer te willen onderhandelen dit op aanraden van China.

Op 23 januari 1973 werden de Parijse vredesakkoorden getekend. Toch braken er weer gevechten uit. De VS schoot niet meer te hulp. In 1975 startte Noord-Vietnam een nieuw offensief, dit leidde tot de val van Saigon. De Amerikanen moesten het land ontvluchtten.

4.3 De oorlog aan het thuisfront

In amerika werden er ook steeds meer antioorlog protesten gedaan tegen de oorlog dit kwam voornamelijk door 3 dingen:
- de protestbeweging
- de media
- politiek
in 1960 kwamen blanke jongeren uit de middenklasse massaal in opstand, dit werd de protestgeneratie. De jongeren walgden van de materialisme, arbeidsethos en de gezagsgetrouwheid. Ze hadden een eigen tegencultuur met veel rockmuziek, drugs, alternatieve kleding, lang haar en vrije seksuele moraal.

In de protesten stond Vietnam centraal. Ze vonden dat de VS niks te zoeken had in Vietnam en de angst voor het communisme sloeg nergens op. Hun afkeer werd versterkt doordat ze zelf ook de kans hadden om naar Vietnam gestuurd te worden.

In 1965 begon de eerste “teach in” een informele openbare bijeenkomst. Ook was in ’65 de eerste protestmars, de protesten werden daarna steeds massaler en agressiever. Ze riepen dingen zoals: “hey hey JBL, how many kids did you kill today?” & “One, two three four, we don’t want your fucking war!”

In 1968 reikten de protesten een hoogtepunt, er werd gevochten door de protestanten en de ordetroepen. Hierdoor trok Nixon troepen terug en beperkte de dienstplicht. In 1969 besloot hij dat studenten niet meer opgeroepen konden worden. Zo werd het protest wel minder maar toch bleek het opwaaien. Het liep erg uit de hand toen de politie 4 studenten doodschoot tijdens een betoging in Ohio. Honderden universiteiten moesten worden gesloten.

4.4 Tegenwind van media en politiek

De Vietnam-oorlog werd gezien als de eerste televisieoorlog. in het begin werd alles nog mooi afgebeeld op aandringen van Johnson maar de journalisten spraken terug. In 1967 schreven ze steeds vaker kritische artikelen. Het Tet-offensief was ook een keerpunt, ze lieten beelden zien van hoe het er echt aan toeging. Na het Tet-offensief geloofden journalisten ook niet meer in de overwinning. De soldaten geloofden er ook niet meer in.

Het beleid van de Tonkinresolutie werd bepaald door het Pentagon. Om ervoor te zorgen dat het congres geld bleef sturen verzweeg Johnson hoeveel de oorlog kostte. Verder wilde niemand hun eigen president afvallen. Daarom keurde het congres tot het einde van de oorlog alle voorstellen goed.

Dat de politiek verdeeld was werd duidelijk toen senator William Fulbright openlijk kritiek uitte op Johnson. Hij ontdekte dat Johnson de feiten verdraaide en vond dat Vietnam niet belangrijk was voor de vs. Door zijn kritiek daalde het vertrouwen in Johnson.

Het congres viel uiteen in 2 kampen:
De duiven, ze drongen aan op onderhandelingen en beperkingen van geweld
De haviken, ze vonden dat de oorlog opgevoerd moest worden

Onder Nixon kregen de duiven de bovenhand. In 1970 dwong het congres Nixon de aanvallen op Cambodja te staken. Toen de vredesakkoorden waren gesloten gaf het congres geen geld meer voor de Vietnam oorlog. Eind 1973 nam het de “War Powers Act” aan, hierin stond dat de president verplicht was aan het congres toestemming te vragen voordat hij strijdkrachten in een militair conflict inzette.