De Secessieoorlog (1861-1865)

Inleiding

Een zeer terechte vraag dat jullie zich misschien stellen is: ‘ Waarom dit onderwerp?’ Waarom naar Amerika gaan kijken en niet hier in Europa blijven, bij onze geschiedenis? ‘
In het begin wisten we helemaal niet waarover we gingen spreken, we hadden geen voorkeur voor een bepaald onderwerp en vooral geen interesse in een bepaald onderwerp of gebeurtenis die plaatsvond rond de 19e eeuw. Hoe zijn we nu tot het idee gekomen om dit onderwerp te bespreken. Het is eigenlijk toevallig dat we dit onderwerp hebben gekozen, dankzij een doodgewone strip die ik aan het lezen was. ‘Weet er iemand misschien de naam van deze reeks strips van de uitgeverij Dupuis?
De Blauwbloezen, dat is het. Ik was een avond een van die strips aan het lezen en ik vroeg me af in welke periode dit zich allemaal afspeelde. Ik besloot om dit op Internet op te zoeken en zo hebben we dit onderwerp gekozen voor onze presentatie. Dankzij de strips is het ook aangenamer om dit onderwerp te bespreken want ze zijn diverterend maar er komen ook veel historisch correcte anekdotes voor. Een perfecte combinatie. In het begin van het jaar hebben we gezien dat we ook op de dag van vandaag via films, boeken, ... in contact komen met de geschiedenis. Deze reeks van strips gemaakt door Willy Lambil en Raoul Cauvin is daar ook een voorbeeld van..

Dit even wat betreft de keuze van dit onderwerp maar we hebben nog niets verteld over het onderwerp zelf. Er valt heel veel te zeggen over dit onderwerp en daarom hebben we en selectie gemaakt van de belangrijkste zaken. In dit werkje gaan we de situatie voor, tijdens en na de burgeroorlog bespreken. Enkele veldslagen zullen ook aan bod komen zoals die van Bull Run. Aan de ene kant hebben we de blauwe uniformen van de Unie en aan de andere kant de grijze uniformen van de Confederatie. De wapens en middelen van de 2 partijen zullen ook ter sprake komen. We zullen ook naar bepaalde personages kijken die een belangrijke rol hebben gespeeld in deze oorlog, denk maar aan president Abraham Lincoln en ten slotte kijken naar wat de Amerikaanse burgers van die oorlog vonden.

Noorden VS Zuiden

Vooraleer we naar de oorzaken van de secessieoorlog zelf gaan kijken is het beter om eerst de tegenstellingen tussen de zuidelijk en noordelijke staten te bespreken.

Bevolking:
Het noorden trok veel mensen aan die gingen verhuizen omdat daar de situatie beter was dankzij een bloeiende economie. In het noorden woonden 21 miljoen mensen terwijl in het zuiden slechts 9 miljoen mensen woonden, waaronder 4 miljoen slaven.

Economie:
In het zuiden hing de welvaart van de blanken af van het bezit van slaven. De economie in het zuiden was vooral agrarisch gericht en dus had men daar veel mannen nodig om op de katoenvelden, tabaksvelden, ... te werken. Voor al dat werk gebruikten ze slaven omdat ze een goede werkkracht waren en weinig kostten. Dat katoen dat werd geproduceerd werd daarna grotendeels naar Engeland geëxporteerd en gebruikt in de Britse textielindustrie. De slaven die voornamelijk zwart waren, genoten van bescherming van hun meesters die hen kost en inwoon bezorgde.
In de noordelijke staten was het anders. In het noorden was de economie afgestemd op de industrie. In dat deel van Amerika waren er ook geen slaven aanwezig maar wel loonarbeiders. De industrie gaf ook de mogelijkheid aan de kleine man om een baan te hebben. In het zuiden was dat niet zo.
Deze verschillen hebben ervoor gezorgd dat het noorden haar economie wou beschermen en dus protectionisme wenste, daarentegen wenste het zuiden vrijhandel.

Politiek:
Het zuiden voelde dat ze werd overheerst door de noordelijke staten wat betreft de verhouding in het aantal inwoners. In het Congres hadden bijgevolg de noordelijke staten meer Afgevaardigden dan de zuidelijke staten want dat aantal werd bepaald door het aantal inwoners per staat. Gelukkig voor het zuiden was dit anders bij de Senaat waar het aantal senatoren gelijk was aan 2 per staat, niet meer of niet minder. De zuidelijke staten streefden naar een zo groot mogelijke onafhankelijkheid van de overheid. Ze waren dus voor het uitbreiden van de macht van de deelstaten. In het noorden waren vooral federalisten, ze waren voorstander van een sterk centraal bestuur.

Godsdienst:
In het zuiden was de bevolking katholiek. Sinds het ontstaan van de Verenigde Staten werden daar slaven gebruikt.
Het noorden daarentegen was protestants en de bevolking vond de slavernij op religieus vlak verwerpelijk en immoreel.

Oorzaak burgeroorlog

Men kan er van uit gaan dat deze oorlog niet zomaar in één, twee, drie plaatsvond. Er waren zoveel tegenstellingen tussen het noorden en het zuiden dat dit niet langer zo kon blijven duren. Deze oorlog is nooit vroeger begonnen dankzij allerlei onderhandelingen tussen Noord en Zuid, maar ook het inzicht van beide partijen dat ze minder sterk zouden staan in de wereld als er een scheiding zou plaatsvinden. Maar wat zorgde ervoor dat de situatie veranderde?
Alles begon in 1860 wanneer Abraham Lincoln werd verkozen tot president. De zuidelijke staten vonden Lincoln veel te radicaal. Deze laatste was wel neutraal gebleven tegenover slavernij in het zuiden hoewel hij meer anti-slavernij georiënteerd was. Lincoln was daarom tegen de uitbreiding van slavernij naar het westen toe gericht. Omwille van dit vonden de zuidelijke staten de verkiezing van Lincoln niet echt het beste wat hen kon overkomen. Als gevolg begonnen op 20 december 1860 de zuidelijke staten zich af te scheiden. De eerste was South Carolina, daarna volgden Mississippi, Florida, Alabama, Georgia, Louisiana en Texas.

Op 7 februari gaan deze staten zich verenigen onder de Geconfedereerde Staten van Amerika (CSA). Deze worden ook de Confederatie genoemd. Hun voorlopige hoofdstad wordt Montgomery te Alabama en Davis Jefferson wordt verkozen tot president van de Geconfedereerde Staten. Later wordt hun hoofdstad Richmond te Virginia.

Op 4 maart legt Lincoln zijn eed af van president. Andere staten zoals Arkansas wisten niet goed welke kant te kiezen. Maar na de slag op Fort Sumter voegden zich enkele staten bij de CSA.

CSA:
- South Carolina (20 december 1860)
- Mississippi (9 januari 1861)
- Florida (10 januari 1861)
- Alabama (11 januari 1861)
- Georgia (19 januari 1861)
- Louisiana (26 januari 1861)
- Texas (1 februari 1861)
- Virginia (17 april 1861)
- Arkansas (6 mei 1861)
- Tennessee (7 mei 1861)
- North Carolina (21 mei 1861)

Sommige staten zoals vb. Missouri behoren gedeeltelijk tot de Unie en tot de Confederatie.

Waarom wordt deze burgeroorlog ook secessieoorlog genoemd?
Secessionisme of separatisme betekent het zich staatkundig afscheiden. Vandaar dat deze oorlog ook secessieoorlog wordt genoemd omdat de Confederatie zich wou afscheiden van de Unie.
De burgeroorlog begon werkelijk bij de slag bij Fort Sumter op 12 april 1861.

Fort Sumter

Fort Sumter was zoals zijn naam het zegt een fort. Dit fort was bezit van de noordelijke troepen maar het probleem was dat het in South Carolina lag, een geconfedereerde staat. Jefferson eiste dat Fort Sumter zuidelijk bezit zou worden aangezien het op zuidelijk gebied lag. Lincoln echter weigerde dit. Als gevolg beschouwden de Geconfedereerden Fort Sumter als ongewenst op hun gebied. Op 12 april 1861 vielen de troepen van de confederatie het fort aan onder leiding van generaal Pierre Gustave Toutant de Beauregard. Dit was met andere woorden de “openingsceremonie” van de Secessieoorlog. Het duurde 34 uur voordat Majoor Robert Anderson, commandant van Fort Sumter, zich met zijn soldaten terug naar het Noorden terugtrok. Bij de slag bij Fort Sumter waren er geen slachtoffers gevallen. Na deze slag voegden zich nog enkele staten bij de Confederatie, nl. Virginia, Arkansas, Tennessee en North Carolina (voor een volledig overzicht van geconfedereerde staten: zie kader hierboven).

Noord↔Zuid
We gaan nu het Noorden met het Zuiden vergelijken wat betreft het militair vlak, met andere woorden wapens, transport,…

Unie

Het Noorden was goed geïndustrialiseerd, ze hadden 110 000 fabrieken. De invoer van de stoommachine versnelde de productie van wapens, spoorwegmateriaal,…
Het spoorwegnetwerk van het Noorden was ook heel uitgebreid, met name 22 000 mijl. Dankzij stoomlocomotieven konden meer en snel zowel mensen als materiaal vervoeren naar de gewenste bestemming.
De Unie bezat 97% van de wapenindustrie.

Confederatie

Het Zuiden was vooral op de landbouw gericht met als gevolg dat ze geen leger, noch wapens en nauwelijks productiecapaciteit hadden. Ze hadden slechts 18 000 fabrieken.
Het Zuiden had slechts 9 000 mijl treinrails ter beschikking voor hun activiteiten.
“Het enige” waarover de Zuiderlingen beschikten om de Amerikaanse Burgeroorlog in te trekken was hun groot enthousiasme en nationalistisch gevoel.

Het secessionisme had ook als gevolg dat de mensen, families, vriendenkringen, … van elkaar gescheiden werden door een “separatielijn”. Bijvoorbeeld als iemand familie had in het Zuiden, dan waren ze eigenlijk vijanden van elkaar. Soms werden zelfs de relaties tussen families en vrienden verbroken. Hetzelfde voor de militairen, ze zijn samen naar West Point gegaan om te worden opgeleid en hetzelfde uniform te krijgen. Maar met deze oorlog moesten ze een kant kiezen. De meerderheid koos voor hun geboortestaat, vb. Lee voor Virginia. Dit betekende dus dat het Noorden een zeer goede generaal en uitstekende strateeg verloor. Ze moesten het dus doen met andere zoals, Hooker, Grant, Sherman,…

Wapens

Er waren in deze oorlog ook veel nieuwigheden op vlak van wapens. Deze nieuwigheden bij de wapens zorgden natuurlijk ook voor nieuwe tactieken. De vuurwapens konden veel meer gebruikt worden omdat de soldaten ze sneller konden herladen. Het werd daardoor dus veel belangrijker om een goede positie in te nemen. Een voorbeeld van één van die nieuwe wapens was het Gatling Gun, de voorganger van onze bekende mitrailleur. Dit geweer kon zeer snel patronen afschieten vanuit een magazijn dat achteraan het apparaat. Het kon dus een ongelooflijke ravage aanrichten op het slagveld. De tactiek veranderde dus ook, want met zwaardgevechten was beter om een zo breed mogelijke linie te vormen, maar met de introductie van deze snelle geweren was deze tactiek ideaal om op korte tijd al verloren te zijn. Dit werd op verschillende veldslagen geïllustreerd, o.a. Gettysburg, Cold Harbor. Er waren in de Amerikaanse Burgeroorlog ook zeeslagen, daar kwamen dus ook veel uitvindingen boven water, namelijk de Ironclad. Dat was een houten boot bepantserd met ijzer. De naam doet dat al vermoeden want vertaald heet zo’n schip: met ijzer bekleed. Het nadeel was wel dat het schip zeer zwaar was, en dus zeer diep in het water lag. Een voorbeeld van een Ironclad is de USS Monitor. In deze Secessieoorlog werd ook de eerste zeeslag gevochten tussen twee stoomboten.

Andere zeer belangrijke uitvindingen waren de trein en de telegraaf. De trein was zeer belangrijk om snel en talrijk op de juiste plaats te zijn en men kon er ook humanitaire hulp mee aanvoeren. De verhoudingen van het spoorwegnet zijn eerder al vermeld.

De telegraaf is een communicatie middel, de voorloper van de telefoon. Dit gaf als voordeel dat men van op lange afstand te tactiek kon bepalen en kon bijsturen.

Belangrijke personages in deze oorlog

Abraham Lincoln

Abraham Lincoln (bijnaam Abe) is geboren op 12 februari 1809 in Hodgenville, dat zich in Kentucky bevindt. Zijn ouders noemden Thomas en Nancy Hanks Lincoln. Zijn vader was een timmerman en eveneens een boer. Zijn beide ouders waren baptist. We hebben een definitie opgezocht in de Van Dale voor baptisme. “Baptisme is een protestantisme dat de kinderdoop verwerpt en uitsluitend volwassenen als lid opneemt na aflegging van de geloofsbelijdenis en het ondergaan van de doop.” Toen Abraham 7 jaar was verhuisden de Lincolns naar Indiana. Hij had een oudere zus Sarah en een jongere broer die snel na de geboorte gestorven is. In 1818 stierf zijn moeder na vergiftigde melk te hebben gedronken. Zijn vader hertrouwde en in 1828 stierf zijn zus Sarah na de geboorte van haar kind. Abe leerde zelf lezen en schrijven. In 1830 verhuisden ze weer, deze keer naar Illinois. Hij deed daar allerlei kleine banen en deed ook mee aan de verkiezingen daar, die hij 4 keer won. Hij was lid van de Whig Party, het is pas later dat hij bij de Republikeinen aansluit. Abe studeerde toen rechten in zijn vrije tijd en in 1836 werd hij advocaat. Hij ontmoette Mary Todd in 1839 in Springfield en trouwde er later mee. Ze krijgen 4 kinderen. Hij wordt in 1846 verkozen als volksvertegenwoordiger en werd zo bekend voor zijn visie over slavernij. Lincoln was er uiteraard tegen. In 1851 stierf zijn vader. In 1860 wordt Lincoln uiteindelijk republikeinse kandidaat voor presidentschap en wordt hij verkozen tot 16e president van de VSA, als opvolger van James Buchanan. Hij legde zijn eed af op 4 maart 1861. Zoals het al gezegd werd was het Zuiden niet echt akkoord met zijn verkiezing en de Zuidelijke staten begonnen zich dus af te scheiden en zich te groeperen onder de CSA onder president Jefferson. De secessieoorlog volgde. In 1862 verklaarde Lincoln: "Als ik de Unie kon redden door alle slaven te bevrijden, zou ik dat doen; als ik de Unie kon redden door geen enkele slaaf te bevrijden, zou ik dat doen; als ik de Unie kon redden door sommige slaven te bevrijden en anderen niet, zou ik dat ook doen."
In vier jaar oorlog heeft hij zijn standpunt helemaal niet veranderd en bleef hij dezelfde politiek voeren. Lincoln werd ten slotte op 14 april 1865 neergeschoten in Ford’s Theatre en op 4 mei begraven in Springfield. Hij was de eerste Amerikaanse president die vermoord werd.

Davis Jefferson

Davis Jefferson is geboren op 3 juni 1808 te Fairview, gelegen in Kentucky. Hij verhuisde zoals Lincoln verschillende malen met zijn familie, o.a. naar Mississippi. Jefferson echter studeerde aan de Transylvanian University en later aan West Point Academy. Jefferson trouwde met Sarah Knox Taylor maar deze stierf later aan malaria. Zijn politieke carrière begon 1843. Toen was hij democratische kandidaat voor Volksvertegenwoordiger, maar hij verloor. Het is in 1844 dat hij erin slaagde om Volksvertegenwoordiger te worden. Jefferson had een tweede huwelijk met Varina Howell op 26 februari 1845. Jefferson was ook verscheidene keren tot senator benoemd. Jefferson verdedigde slavernij. Later wordt hij 2 sterrengeneraal. Op 9 februari 1861 wordt hij voorlopig president van de CSA en op 2 februari 1862 begint werkelijk zijn presidentschap van de CSA. Na de overwinning van het Noorden op het Zuiden in de secessieoorlog vlucht hij weg van Richmond, hoofdstad van CSA, maar hij wordt op 10 mei 1865 gevangengenomen door noordelijke troepen in Irwinville(Georgia). Jefferson wordt dan opgesloten in Fort Monroe gelegen in Virginia waar hij van 1865 tot 1867 verblijft. Hij wordt in 1867 vrijgelaten dankzij invloedrijke mensen van het Noorden en in 1868 stopt de staat hem te vervolgen. In 1878 vestigde hij zich dicht bij Biloxi(Mississippi), waar hij zijn laatste levensjaren doorbracht. Hij stierf uiteindelijk op 6 december 1889 in New Orleans en wordt in Richmond begraven.

Ulysses Simpson Grant

Grant is geboren op 27 april 1822 te Point Pleasant te Ohio. Jesse R. Grant en Hannah Simpson waren zijn ouders. Zijn vader was afkomstig uit Pennsylvania en hij was een leerlooier. Ze verhuizen in 1833 naar Georgetown, Ohio. Op de leeftijd van 17 gaat hij naar West Point, een academie van het leger. In 1843 studeert hij af. Hij trouwt op 22 augustus 1848 met Julia Boggs Dent en krijgt vervolgens met haar 4 kinderen. Grant diende tot in 1854 in het leger gedurende de Mexicaans-Amerikaanse oorlog onder generaals Zachary Taylor en Winfield Scott. In 1854 ging hij terug naar zijn burgerleven. Hij wordt boer en later assistent in de leerlooierij van zijn vader en broer. Bij het begin van de Secessieoorlog gaat hij terug in het noordelijke leger en wordt hij snel generaal. Hij overwon de Geconfedereerden bij Belmont en later nam hij Fort Henry en Fort Donelson in. In 1863 nam hij de stad Vicksburg in waardoor de scheepvaart op de Mississippi weer zijn normale gang kon gaan. Grant wordt zelfs opperbevelhebber van de noordelijke troepen genoemd. Op 9 april 1865 gaf Lee zich bij Appomattox over nadat zijn troepen waren omsingeld door die van Grant. Na de oorlog werd Grant de 18de president van de VSA in 1868 en hij wordt herverkozen in 1872. Na zijn politieke carrière gaat Grant nog een wereldreis maken en in 1883 wordt hij verkozen tot 8ste president van de National Rifle Association. Grant verloor al zijn kapitaal nadat hij deze had geïnvesteerd in het bedrijf Grant en Wald. Hij stierf ten slotte op 23 juli 1885 te Mount MC Gregor in Saratoga County in New York. Zijn graf en dat van zijn vrouw bevinden zich in Grant’s Tomb in New York City.

Robert Edward Lee

Lee is geboren in Westmoreland County, Virginia. Zijn ouders waren Henry Lee en Anne Hill Carter. In 1825 begon hij West Point. Hij studeerde af in 1829, hij was dan Luitenant. Hij trouwde dan rond 1834 met Mary Anna Rondolph Custis en hij kreeg 7 kinderen met haar. Lee was een belangrijke stafofficier van generaal Winfield Scott gedurende de Mexicaans-Amerikaanse oorlog. In 1852 werd hij directeur van West Point. Hij verbeterde er de gebouwen, ... . In april 1861 voegde hij zich bij de CSA, hoewel hij een aanbod kreeg van Abraham Lincoln voor het commando over de United States Army, en hij werd zowel militaire raadgever van Jefferson als opperbevelhebber van de zuidelijke troepen van North Virginia. Lee koos voor het Zuiden omdat hij in Virginia geboren is en dus trouw wou blijven aan het Zuiden. Nadat Lee McClellan en zijn troepen stopten die naar Richmond wilden gaan overwon hij John Pope bij in 1862 bij de 2de slag bij Bull Run. Maar Lee verloor bij de slag bij Antietam door McClellan, doordat deze laatste orders van Lee in handen heeft gehad die door een koerier verloren waren, en zo zich goed kon voorbereiden om Lee in de pan te hakken. Lee onderging eveneens een nederlaag bij Gettysburg op 3 juli 1863, veroorzaakt door Generaal Meade en zijn troepen, terwijl hij op weg was naar Washington. Op 31 januari 1865 kreeg Lee de titel van oppergeneraal van de zuidelijke troepen. Op 2 april 1865 slaagde het Noorden erin om Petersburg in te nemen. T.g. verliet Lee Richmond en probeerde zijn leger samen met dat van Joseph.E Johnston te verenigen in North Carolna. Maar dat leger werd omsingeld door het leger van Grant en op 9 april 1865 bij Appomattox gaf Lee zich over aan Grant. Na de oorlog werd Lee president van Washington College. Lee stierf op 12 oktober 1870 te Lexington, Virginia. Hij werd begraven in de Kapel van de universiteit van Lexington. Op 22 juli 1875 werden hem zijn burgerrechten teruggegeven, postuum, door The House of Representatives. Het decreet werd ondertekend op 5 augustus 1975 door president Gerald R. Ford. We hebben nog een citaat van Lee gevonden en het is met deze woorden dat we dit puntje beëindigen: “So far from engaging in a war to perpetuate slavery, I am rejoiced that Slavery is abolished. I believe it will be greatly for the interest of the South. So fully am I satisfied of this that I would have cheerfully lost all that I have lost by the war, and have suffered all that I have suffered to have this object attained.” (General Robert E. Lee, May 1, 1870)

West Point

United States Military Academy at West Point of kortom West Point werd opgericht op 4 juli 1802 door het Congress. Het is in april van dat jaar dat het werkelijk zijn functie begint te vervullen. Deze functie is om officieren te vormen voor in het Amerikaanse leger. West Point bevindt zich in de staat van New York. Tussen New York en Poughkeepsie. Vrouwen worden pas sinds 1976 toegelaten. West Point is samen met Annapolis (maritieme academie) een van de 2 meest prestigieuze militaire academies van Amerika.

Anaconda-plan

Het Anaconda-plan werd voor het eerst voorgesteld in 1861 door Generaal Winfield Scott met als hoofddoel de Amerikaanse burgeroorlog te winnen zonder veel manschappen te verliezen. Het plan bestond uit twee delen:
- Het blokkeren van de kust en havens van de Geconfedereerde Staten om export van katoen en vooral import van oorlogswapens te voorkomen.
- De Mississippi helemaal onder controle hebben opdat de zuidwestelijke staten zouden zij afgezonderd van het Zuiden.

Al na zes maanden was de blokkade van de kust voltooid. Het tweede deel van de operatie duurde langer en was geëindigd in 1863 met de val van Vicksburg en Port Hudson.

Bull Run
De verwachting van de oorlog was de ze na 90 dagen weer over zou zijn, maar dat was helemaal niet zo. Bull Run was de eerste echte grote veldslag.
De “veldslagen bij Bull Run” worden ook wel de “veldslagen bij Manassas” genoemd. Het waren twee veldslagen met ongeveer een jaar tussen. De “Bull Run” is het riviertje waar het Noordelijke leger hun hoofdkwartier had, het Zuidelijke leger hun hoofdkwartier lag bij het dorpje Manassas en zij noemde het dus “de slag bij Manassas”.
De beide veldslagen werden gewonnen door de Geconfedereerde staten.
De eerste vond plaats op 21 juli 1861. Deze veldslag had ook een primeur, namelijk dat de troepen met de trein aan het front werden gedropt. Een andere eigenaardigheid van deze veldslag was dat er “veldslag-toeristen” aanwezig waren uit Washington D.C., dat maar 40 km verderop lag. Maar de steun van de toeristen hielp niet echt want de Geconfedereerden, onder leiding van Joseph E. Johnston en P.G.T Beauregard, droogden het Noordelijke leger af, dat onder het bevel van Irvin McDowell lag.
De tweede slag gebeurde een goed jaar later van 28 augustus tot 30 augustus 1862 en weer wonnen de manschappen van de Confederatie, onder leiding van Robert E. Lee en Thomas Jackson. Deze keer waren ze wel in de meerderheid, ongeveer 9000 mannen, tegenover de vorige slag waar ze 4000 man in het krijt stonden. De leider van het verliezende kamp was John Pope. Om dit te beëindigen zouden we even willen zeggen dat Bull Run eveneens een titel is van één van de strips van De Blauwbloezen.

Verloop van de oorlog

Lincoln dacht dat hij met McClellan de juiste persoon aan “the Army of the Potomac” had gezet, maar McClellan is de grootste twijfelaar van heel de oorlog. Hij baseerde zich op overdreven verslagen van verkenners en vroeg altijd meer manschappen. Over een afstand waar ze normaal een week tijd voor nodig hebben, daar had hij een maand voor nodig. Toen hij dan toch in Richmond, de hoofdstad van de Geconfedereerden, aankwam verloor hij de Zeven dagen durende slag. McClellan had wel 4000 minder slachtoffers in zijn linies dan de Zuidelijken, maar hij was degene die terugtrok. Richmond was gered dus is de overwinning later aan de Zuidelijken toegekend. Na deze overwinning van het Zuiden deelde Lee zijn leger in twee en liet zijn kompaan de andere kant uitgaan. Lee zelf ging naar Manassas waar zich de tweede slag afspeelde. De Noordelijke Generaal Ulysses S. Grant veroverde in februari 1862 twee Zuidelijke forten aan de noordgrens van Tennessee. Ondertussen begon het Anaconda-plan te werken, alleszins de zeeblokkade. Nu moest commodore David Glasgow Farragut New Orleans veroveren met zo’n 30 stoomschepen. Hij passeerde twee sterke zuidelijke forten en op 1 mei gaf New Orleans zich gemakkelijk over. De volgende stap was het meer noordelijk gelegen Vicksburg.

Antietam

Een slag waar we meer over weten dan die bij Manassas is de slag bij Antietam, zo werd hij toch in het noorden genoemd, deze slag heeft dus ook een zuidelijke naam: slag bij Sharpsburg. Deze slag is één van de belangrijkere van de oorlog
Voor ik de slag bespreek is hier nog wat meer informatie:
- Generaal Robert E. Lee was Maryland binnengedrongen om daar mensen te rekruteren, maar er waren niet zo veel sympathisanten die bereid waren. Hij wou er ook de bevolking al beïnvloeden omdat er verkiezingen in aantocht waren. Zijn doel was dan om verder tot in Harrisburg in Pennsylvania te geraken.
- Generaal-Majoor George McClellan had de unieke kans om Lee uit te tellen. Een soldaat had namelijk orders gevonden van Lee. McClellan wist dus dat Lee zijn leger in drie ging splitsen en waar ze gingen staan. Indien hij snel genoeg handelde kon hij ze overwinnen, maar hij treuzelde 18 uur.
De voorbereidingen van de slag waren begonnen op 16 september 1862, McClellan was al aangekomen maar hij gaf Lee nog de tijd om zich goed te positioneren en zich te laten versterken door het leger van Jackson. Lee stelde zijn leger op langs het riviertje Antietam Creek op een heuvelrug, Jackson stond aan de noordflank en Longstreet aan de zuidflank. Achter hen lag de Potomac, een rivier, die zorgde voor een probleem als ze moesten terugtrekken want er was maar één doorgang over. Dezelfde dag nog liet McClellan Joseph Hooker de vijandelijke posities verkennen. Ze vielen al een beetje aan, terwijl McClellan zijn troepen nog verder positioneerde.
De echte veldslag begon op 17 september met een aanval langs de Hagerstown Turnpike. Hooker zijn artillerie opende het vuur op Jackson's troepen over een graanveld. Er lagen op heel korte tijd 8000 doden en gewonden op het graanveld. Er werd hard gevochten om het bezit van het graanveld.
De troepen van Jackson werden om 7.00 uur versterkt door de divisie van John Bell Hood. Deze werden teruggedreven door een tegenaanval van het Noordelijke XII Corps van generaal-majoor Joseph K. Mansfield. Mansfield kwam om bij het begin van de aanval. Niet zo lang daarna werd Hooker in zijn voet geraakt en weggevoerd voor verzorging. Omdat Hooker's plaatsvervanger ook al weggevoerd was, nam generaal Meade het commando over I Corps over. Om de linkerflank van de Zuidelijken af te weren en de druk op Mansfield's troepen te verlichten viel II Corps onder bevel van generaal-majoor Edwin V. Sumner de West Woods binnen. Sumner liet de divisie hun prooi bestormen zonder enige verkenning, dit eindigde in minder dan een half uur omdat ze van drie kanten werden aangevallen, er waren zo’n 2200 slachtoffers.
De ochtendfase bracht meer dan 12.000 slachtoffers.
Een ander deel van Sumner’s legerkorps kwam ze ondersteunen, maar namen een verkeerde afslag en kwamen bij D.H. Hill terecht die in een uitgediept weggetje stond. Het was daar een gigantisch bloedbad. Het duurde daar van 9.30 tot 13.00. Het eindigde met 5500 slachtoffers op een afstand van 800 meter, het straatje kreeg de bijnaam “Bloody Lane”. De Zuidelijken waren dan toch verdreven van de heuvels ten zuiden van Bloody Lane. Dit tastte het centrum van Lee’s linie aan. Franklin die nog stond te wachten wou dit uitbuiten en vroeg aan McClellan om aan te vallen, maar hij twijfelde. Weg kans.
Aan de zuidoostelijke flank stond Burnside om voor een afleiding te zorgen voor de hoofdaanval van Hooker. Maar Burnside had niet door dat je op sommige plaatsen geen brug nodig had om de Antietam Creek over te steken en verspilde daar ettelijke uren op. Toen hij de oplossing vond om door het water te gaan duurde dat nog eens twee uur. Tegen die tijd was de divisie van A.P. Hill aangekomen om Burnside mee te verdrijven.
Rond 17.30 was de slag voorbij en werden alle gewonden verzameld en doden geteld. De slag eiste langs beide zijden veel slachtoffers, maar omdat Lee terugtrok naar Virginia en zijn inval in het Noorden moest staken werd er aangenomen dat de Verenigde Staten wonnen. Maar omdat Lincoln zag dat McClellan toch gefaald had omdat hij het Zuiden in één klap kon afmaken ontsloeg hij McClellan van zijn commando.

De Emancipatie Proclamatie

Deze overwinning had Lincoln nodig voor de volgende fase van zijn plan het Zuiden te verslaan. Op 22 september, maakte hij in de Emancipatie Proclamatie bekend dat de slavernij in de rebellerende staten vanaf 1 januari 1863 zou worden afgeschaft. Dit streven naar het afschaffen van slavernij noemt men abolitionisme. De Emancipatie Proclamatie had natuurlijk niet meteen resultaat op de slavernij of de Amerikaanse Burgeroorlog zelf. In de grensstaten waar slavernij nog wel toegelaten was, maar die trouw waren gebleven aan de Unie, werd de slavernij niet afgeschaft omdat Lincoln bang was dat ze voor het Zuiden zouden kiezen.
De Emancipatie Proclamatie was niet een gebaar naar Europa. Hij wilde de Amerikaanse Burgeroorlog een zaak maken waarbij Europa het Zuiden moreel niet meer kon steunen.
Door deze afkondiging waren er wel veel zwarten die bereid waren om in het leger te gaan.

Vervolg Verloop

Na de winter barstte de oorlog weer helemaal los in 1863. Begin mei was er de slag bij Chancellorsville. De Geconfedereerden wonnen die ookal waren ze maar met 53.000 tegenover 120.000 Unionisten. Maar het Zuiden had wel iets verloren, “Stonewall” Jackson was door geschut van zijn eigen rangen (dodelijk)gewond geraakt en zou na een longontsteking overleden zijn. Begin juli kwam “the Army of Northern Virginia”(Lee) het Potomac-leger tegen in Gettysburg. Na een zeer verwarrende strijd trok Lee zich terug en won Meade die toen aan het hoofd dit Noordelijk leger stond. 30% van de soldaten die meevochten haalde het niet. Op 4 juli, de dag na de overgave in Gettysburg, gaf Vicksburg waar Grant oorlog was aan het voeren zich over. Zo was het Anaconda-plan ongeveer aan zijn einde. Door Grant zijn goede prestatie werd hij door Lincoln benoemd tot bevelhebber van de westelijke legers. Nadat Grant dan Chattanooga had veroverd werd hij zelf opperbevelhebber van het Amerikaanse leger.
Om de oorlog snel te beëindigen wou Grant de verschroeide aarde-techniek, maar dan als aanvallend leger om zo de wil om oorlog te voeren bij de burgers te laten verdwijnen. Grant stuurde Sherman naar Atlanta naar het leger van Johnston en Grant zelf ging richting Lee. Grant verloor veel soldaten, maar Lincoln bleef hem vertrouwen.
Op 8 november 1864 wordt Lincoln met een grote meerderheid herkozen tot president. Zelf vreesde hij McClellan. Ondertussen trok Sherman verder door Georgia nadat hij Atlanta had overwonnen richting Grant’s manschappen. Hij stond aan de poorten van South Carolina. Toen Sherman alles op zijn pad neerhaalde in South Carolina geloofden vele Zuidelijke soldaten er niet meer in en deserteerde, wat een tegenslag was voor Lee en de rest. Op 26 maart viel Richmond, de hoofdstad van de Confederatie. Op 9 april geeft Lee zich over, maar het feitelijke einde van de oorlog is op 26 mei 1865 wanneer het grootste deel van de Zuidelijke legers zich overgeeft. De afschaffing van de slavernij zelf was al gebeurd op 31 januari 1865 door de Senaat. Ze veranderden het dertiende Amendement op de Constitutie.

Gevolgen van Amerikaanse burgeroorlog

Men mag niet vergeten dat deze oorlog gevoerd was om het behoud van de Unie en niet omwille van afschaffen van slavernij.
Deze burgeroorlog had als belangrijkste gevolg het herstel van de formele eenheid van de VSA, maar er bleven nog wel scherpe tegenstellingen. Vb. het ontstaan van de Ku Klux Klan. Dit is een geheime protestantse organisatie van de VSA, dat extreem-rechts gericht is. De Ku Klux Klan is ontstaan in 1865 in Tennessee. Deze clan verzette zich tegen de reconstructie na de secessieoorlog en bedreigde en intimideerde de vrijgelaten zwarte slaven. Er zijn er verschillende geweest. De eerste, die voor ons van belang is, werd ontbonden in 1875.
Een ander gevolg van deze oorlog was uiteraard de afschaffing overal van alle vormen van slavernij. Een derde gevolg was de theoretische waarborging van de politieke rechten van de zwarten: geen enkele staat mocht stemrecht beperken op grond van ras of huidskleur. Maar in werkelijkheid gebeurde dit niet zo. Vb. belastingen betalen om te stemmen. De discriminatie bleef na de oorlog nog bestaan.

Plaats van de burgeroorlog in Amerika 2007

Ook nu nog heeft de burgeroorlog een plaats in de Verenigde Staten. Je vindt de verschillen tussen Noord en Zuid ten eerste al in de naamgeving van de oorlog. In het Noorden noemen ze de oorlog van 1861-1865 de “American Civil War”, terwijl ze het in het Zuiden over de “War Between the States” noemen. Een verwijzing naar de rechten van de staten, daar was de burgeroorlog juist om begonnen, het recht van de onafhankelijke staten om hun eigen wetten op te stellen. Niet alleen de oorlog kreeg een andere naam, de veldslagen hebben ook andere namen zoals de slag bij Antietam(= slag bij Sharpsburg). Deze namen werden wel al benoemd in de 19e eeuw.
De laatste jaren worden ook veldslagen nagespeeld, daarbij komen duizenden mensen samen om tegen elkaar te “vechten”. Ze tonen een zeer groot inlevingsvermogen en zijn fier op hun grijs of blauw pak dat ze aanhebben. Echt gewelddadig is het niet, het blijft ten slotte naspelen en iedereen is Amerikaan.
De Amerikaanse burgeroorlog wordt nu ook vaak gebruikt als een toeristische attractie, slagvelden worden opengesteld voor publiek en vaak is er naast een museum.

Hoe denken de mensen over de burgeroorlog?

Veel Zuiderlingen hebben de Noorderlingen nooit vergeven op de manier waarop ze de Confederatie aanpakte gedurende de oorlog van 1861-1865. De meeste Zuiderlingen hebben nu nog op de dag van vandaag nationalistische gevoelens voor “hun” Zuiden. Als men gaat kijken naar het Zuiden van vandaag dan ziet men nog heel veel tegenstellingen met het Noorden, o.a. wat betreft cultuur. Hoewel de oorlog zolang geleden plaatsvond is de discriminatie nog altijd aanwezig, in het zuiden hebben tegenwoordig zwarten, homo’s,… het moeilijk om zich te integreren in de samenleving. De zwarten in Amerika, o.a. diegene waarvan hun voorouders slaven waren, hebben een moeilijkere sociale situatie in vergelijking met de blanken. Racisme is hier zeker en vast aanwezig.

Besluit

Deze oorlog tussen het Noorden, onder leiding van Lincoln, en het Zuiden, onder leiding van Jefferson, zorgde voor heel veel doden langs beide kanten. Men spreekt van 618 000 doden. Deze oorlog was het gevolg van verschillende tegenstellingen tussen Noord en Zuid en slavernij. De belangrijkste gevolgen van de Secessieoorlog waren het herstel van de formele eenheid van de unie en het abolitionisme. Op de dag vandaag hebben de Amerikanen verschillende meningen i.v.m. de burgeroorlog, want deze heeft vb. families “kapotgemaakt”, van elkaar gescheiden.

Wij hebben van dit zeer interessant onderwerp een aangenaam werkje proberen te maken en we hopen dat het ook zo is overgekomen.