De koude oorlog

Botsing in Europa
De VS (westen gevrijd) en Sovjetunie (oosten gevrijd) kwamen als 2 supermachten uit de oorlog. Er was niet duidelijk wie nou de macht zou krijgen. Amerika maakte zich niet zoveel druk over het communisme in Rusland, totdat Stalin het communisme invoerde. Hij deed dat omdat hij zich onveilig voelde. Om te voorkomen dat VS een einde aan het communisme zou maken, schoof hij z’n grens een stuk naar het westen. Hij wilde daarachter een veiligheidsorden (gordel van bevriende satellietstaten. Hij voegde Estland, Letland en Litouwen en oosten van polen en Roemenië aan bij de SU. In Polen ontstond er anti communisme en anti Russische gevoelens. -> Stalin stelt direct een communistische dictatuur in. De geallieerde verdeelde Duitsland in 4en. De ene bezetters wouden herstelbetalingen opleggen, de andere een snel herstel van de Duitse economie -> Oost en West Duitsland.
Amerika: Marshallhulp. Stalin pikte dat niet. Communistische wereldrevolutie, het communisme werd met geweld aan de wereld opgelegd.

De koude oorlog in Europa
Griekenland was indertijd niet bevrijd door SU of VS maar door de Britten, maar de Britten hadden geen geld meer om ze te beschermen dus kwam de VS in actie.-> Financiële en militaire hulp. Truman moest z’n volk wel overtuigen dat t nodig was, dar deed hij op 12 maart 1947. zijn verklaring zou tot het einde van de Koude oorlog zo blijven. -> een politiek van wereldwijde containment (indamming) van het communisme. De SU probeerde overal zijn macht uit te breiden. De VS moest dat voorkomen. En een rechtstreekse oorlog met de SU moest voorkomen worden. Met de containmentpolitiek begon de koude oorlog. Amerika was volgens Moskou de belangrijkste vertegenwoordiger van het westers imperialisme. Het ging de VS om afzetmarkten en grondstoffen voor het Amerikaanse kapitalisme.
De VS en SU hielden sterke troepenmachten in Europa en raakten verwikkeld in een wapenwedloop zonder weerga. In augustus 1945 heeft de VS 2 bommen op Japan gegooid. In 1949 kwam der ook 1 in SU. Nu de SU het wapen ook had, breidde de VS hun munitie uit.
Stalins opvolger Chroestsjov voerde een politiek van vreedzame coëxistentie.-> de strijd tussen communisme en kapitalisme moest door economische concurrentie worden beslecht.

Dekolonisatie
Afrika was na de 2e WO verdeeld tussen Frankrijk en Engeland, maar ook België en Portugal hadden er grote kolonies. Japan had in China, Korea en Zuidoost Azië een groeiende invloed. De rest van Azië was onderverdeeld in Engeland, Frankrijk en Nederland. Het Japanse bestuur viel opeens weg, zonder dat er koloniale bestuurders waren om de macht over te nemen. Nationalistische leiders riepen onafhankelijkheid uit. 2 dagen daarna verklaarde leider in Indonesië zijn land onafhankelijk, wat 2 weken daarna ook in Vietnam gebeurde. NL moest de onafhankelijkheid ook erkennen. Allen Frankrijk bleef zich verzetten. Volgend de communistische ideologie moest het communisme het hebben van arbeidersklasse.
De communisten wilden privé bezit afschaffen. De VS had wel oog voor Azië. De VS zag zich als voorbeeld voor alle koloniale volkeren. De VS stimuleerde Engeland om Brits-Indie en Birma op te geven en NL Indonesië.

Koude oorlog in Azië
In China woedde al vele jaren een bloederige oorlog tussen de communisten van Mao Zedong en het nationalistische regime van Chiang-shek. De VS en de SU hadden hier nooit echt belangstelling voor. Maar dat veranderde toen de communisten eind 1949 de macht grepen. De SU zou op de achtergrond materiele steun en advies geven. De Chinezen gingen hierop in. Mao en Stalin deelden het communistische vijandbeeld van het Westen. De VS bereikte hun doelen met politieke en economische invloed. De VS was niet blij met Mao. De VS kon het zich niet veroorloven zogenaamd belangrijke gebieden op te geven. De containmenpolitiek moest voortaan wereldwijd worden toegepast. -> kost veel geld. Soviet-design= hele wereld communistisch. Zomer 1950: noord Korea viel VS binnen. VS sloeg terug. Daarna kwamen de Chinezen ook aanvallen, langdurige oorlog die in 1953 tot een wapenstilstand eindigde. VS basesen en militairen werden in Azië fors uitgebreid. Ze gaven economische hulp: daardoor moest de populariteit van pro-Amerikaanse regimes opvijzelen en de belangen van het VS bedrijfsleven dienen. Politieke steun: daarmee probeerde de VS marionettenregeringen in het zadel te krijgen of houden. Militaire hulp: ze betaalden mee aan pro amerikaanse legers.
Na de dood van Stalin liep de spanning tussen de grootmachten hoog op. De Chinezen moesten niets hebben van van de vreedzame coëxistentie. Aan de VS politiek veranderde niets.

De Vietnamese deling

Vietnam onder de Fransen
De Vietnamese hebben hun land jarenlang zelfstandig weten te behouden. Maar tegen de Fransen konden ze niet op. Dat kwam omdat Vietnam eco nauwelijks ontwikkeld was. Geen wapens. De fransen zochten Vietnam uit om de macht en eer. Kolonies waren van economisch belang. -> Grondstoffen en afzetmarkten. De Fransen bouwden wegen, verbeterde het onderwijs en de gezondheidszorg, vooral in het zuiden.
Saigon groeide uit tot een bloeiend handels- bestuurscentrum. (Parijs van het oosten). Daar ontstond een elite: rooms-katholiek en welvarend.
Wel bleef deze elite in de minderheid, de Vietnamese waren boeddhistisch en agrarisch. De landheren en handelaren profiteerden van de Fransen -> ze lieten velden bewerken door pachters -> rijst verkochten ze op de wereldmarkt -> Z-V de rijstexporteur van de wereld.
In de rest van het land waren de Fransen niet erg geliefd, de koloniale bestuurders waren autoritair en arrogant. Geen gelijke rechten.
1920-1930: ontstonden nationale groeperingen. Maar dat hielp niet, alleen het communisme. De leider van het communisme: ho Chi Minh. Communisme had een belangrijke rol voor industriearbeiders. In 1920 waren de zwarte kanten van het communisme nog nauwelijks zichtbaar.
1920: Lenin roept alle arbeiders op om de onderdrukte koloniale landen ten strijde te trekken. Ho moest dus naar Moskou.

Een koloniale oorlog
Ho vertrok in 1923 naar Moskou, de SU regering stuurde hem naar Zuid China om daar aanhangers te winnen. Dat leidde in 1930 in Hong Kong tot de oprichting van de Indochinese Communistische Partij. Maar de Fransen waren hard. Ho bleef in China, en keerde in 1941 naar zijn vaderland. Samen met zijn partijgenoten stichtten ze een nationale bevrijdingsbeweging -> de Vietminh. Nationale afhankelijkheid was het eerste doel, daarna pas de communistische revolutie. De Vietminh kreeg in de laatste maanden van de WO2 flinke delen van Noord-Vietnamese platteland onder controle. In 1945 capituleerde Japan. Omdat de Franse troepen nog niet terug waren in Vietnam kreeg de Vietminh binnen 2 weken bijna heel Vietnam in handen, op 2 sept riep Ho de onafhankelijkheid uit.
Ho hoopte op steun van de VS. Maar Roosevelt had gezegd dat het koloniale tijdperk voorbij was. Ho probeerde te slijmen, bij de onafhankelijkheidspeech liet hij VS gasten op een ereplaats zitten en hij liet het Amerikaanse volkslied spelen. Dat hij communist was hield hij geheim.maar de VS stelde hem teleur, terwijl ze Nederland dwongen hun kolonie te erkennen, lieten ze Vietnam hun gang gaan. Die kwamen dus in 1946 weer terug en namen weer in het zuiden het land in. Ho smeekte om hulp maar de VS had geen vertrouwen in de Vietminh. De VS wist namelijk wel dat hij communistisch was. In 1946 brak er een oorlog uit tussen Frankwijk en de Vietminh regering. De Fransen waren niet goed opgewassen tegen de guerrillatactiek. De fransen beheersten de steden en het zuiden, maar niet op het platteland. Niemand hielp de Vietminh, totdat het communisme zich overnam in China. Zij wilden hen wel helpen. Opeens kwam overal hulp vandaan. De Fransen installeerde in hun eigen gebied een Vietnamese regering en Vietnam erkent als zelfstandige staat, maar Frankrijk hield de macht. De VS begon Frankrijk te steunen.

Het bedrog van Geneve
De hulp hielp niet veel. De oorlogsmoeheid liep op dus werd er besloten om in Geneve een internationale vredesconferentie te houden. Eind 1953 nam Frankrijk een fort in. 50000 Vietminhstrijders verzamelden zich om het fort heen, de wapens werden terplekke aangeleverd. Frankrijk kon het niet winnen, Frankrijk vroeg de VS om luchtsteun. President Eisenhower wilde het niet alleen doen. Engeland weigerde. Frankrijk wilde niet meer vechten. Maar de VS wilde absoluut niet dat Vietnam communistisch werd. VS ging met tegenzin naar Geneve, maar ze wisten te voorkomen dat heel Vietnam communistisch werd. Het land werd gesplitst. Er kwam een wapenstilstand en de Fransen beloofden binnen 2 jaar te vertrekken. In 1956 zijn er veel nationale verkiezingen geweest, waarna het land is herenigd.
Ho was niet tevreden met de Geneefse akkoorden, hij moest grond inleveren wat hij had veroverd. Maar hij stemde toch in omdat er toch over 2 jaar verkiezingen gehouden zouden worden en zou Vietnam toch nog communistisch worden. Maar hij werd bedrogen. De VS weigerde de slotverklaring te tekenen waarin de verkiezingsdatum stond. In 1955 was de VS bereidt te praten, hun argument was dat de verkiezingen toch niet eerlijk konden verlopen. De SU en China vonden het allang best, SU wou een conflict met de VS voorkomen en China had rust aan de zuidkant en China vond het prettig dat Vietnam niet sterk was.

Noord en Zuid groeien uiteen
In 1954 keerden Noord Vietnam terug naar Vietnam en richtte zich voorlopig op de interne revolutie, de opbouw van het communisme in noord Vietnam. Voormalige Franse bedrijven en plantages werden tot staatsbezit gemaakt. Maar de eco bleef slecht, veel mensen vluchtten naar zuid Vietnam waar het veel welvarender was. Noord Vietnam werd sterk afhankelijk van door China gestuurde managers en technici. Op het platteland werd campagne gehouden, ze hoopte steun te krijgen van de arme boeren. Maar het liep uit de hand. Duizenden boeren werden vermoord. Maar er was ook een voordeel aan de campagne: 2 miljoen boerenfamilies kregen grond en de rijstproductie nam met 40% toe. In 1958 werd er een communistisch planeconomie naar Russchisch en Chinees voorbeeld ingevoerd. Privé bezit afgeschaft. Maar t stopte toen de VS Noord Vietnam ging bombarderen. De Zuid Vietnam hoopte de VS een kapitalistische democratie naar westers model op te bouwen. Ngo Dunh Diem kreeg de opdracht. Tijdens de conferentie van Geneve werd hij mogelijk onder druk premier van zuid Vietnam. Maar hij stelde de VS teleur. Het geld die de VS pompte voor militaire steun gebruikte hij voor een politiestaat. Voor democratie had hij geen begrip en geduld. De VS wilde dit wel door de vingers zien zolang t communisme maar verdween. 1954: 130 duizend mensen trokken naar noord Vietnam. Andere bleven achter. Veiligheidstroepen van Diem traade hard op. Het communisme leek geweken en hij werd ook als held gezien. Maar het was bedrog. Er was wel welvaart, maar die was niet stabiel. Alleen maar door steun. De VS vroeg Diem om gelijkheid maar dat kwam er niet.

Amerika trekt ten strijde

Volksopstand in Zuid-Vietnam
Noord Vietnam beweerde dat ze alleen maar met vreedzame middelen naar eenheid streefde, Ho geloofde dat niet. Een oorlog was op dat moment kansloos -> kon leidden tot VS militair ingrijpen. Ze wilden allemaal (China en SU ook) geen problemen met de VS. Maar in 1959 werd de strijd hervat. Noord zet zich in voor een externe revolutie. Het mocht niet openlijk zijn, anders grijpt de VS in. Noord Vietnam ging het verzet tegen Diem int geheim steunen. Alsof het verzet in zuid spontaan ontstond. Er werd gebruik gemaakt van een Ho-Chi-Minh route, daar werden wapens int geheim via Laos en Cambodja naar het zuiden gestuurd. Noord besloot ook dat er een nieuwe politike organisatie moest komen in Zuid. Zoiets als de vroegere Vietminh. Ze richtte de Vietcong op. (volksbevrijdingsleger). Ze kregen het platteland in handen. Onder VS druk zette Zuid een landbouwhervorming op die mislukte. Er kwamen versterkte dorpen voor een beter leven voor de boeren. De boeren werden eerder gedwongen en de boeren hadden er geen goed gevoel over. Het regime werg gehaat. 1963: diems troepen openden in de havenstad Hue het vuur op boeddhisten die protesteerden tegen he verbod om Boeddhas geboortedag te vieren. Hoogtepunt van het protest: een monnik steekt zichzelf in de brand. Vrouw van diems broer was er luchtig over en gaf benzine om het feestje verder te bouwen.

Kennedy’s antwoord
Toen Kennedy president werd speelde Vietnam nog geen rol. Hij wist er niks van tot hij opeens een rapport, waarin stond dat als er niet snel iets ging gebeuren dat Zuid-Vietnam verloren ging. Maar wat moest hij doen? Adviseurs adviseerden om grondtroepen te sturen. Hij had er alle vertrouwen in. Maar hij stuurde geen grondtroepen, wel breidde hij zn adviseurs uit, en hij stuurde helikopters en gebruikte napalm. De adviseuts moesten de Z-V leren vechten, kennedy verwachtte dat de adviseurs na een paar kaar terug konden gaan, maar eigenlijk vochten ze in het geheim mee. Kennedy begreep ook wel dat het niet alleen door wapens opgelost kon worden, daarom werd diem aangespoord naar democratie en sociale rechtvaardigheid te streven. 1963: legereenheden bezetten de belangrijkste punten van Saigon. Diem vluchtte, onderweg werd hij vermoord. 3 weken later ook Kennedy. Hij werd opgevolgd door Johnson diej de vietnampolitiek zou voortzetten. Hij tekende een document waarin stond dat de VS Vietnam zou helpen. Kennedy zag dat de politiek in Vietnam niet goed ging. Sinds de viel van diem rukte de vietcong op. Halverwege 1964 beheerste Vietcong de helft van het platteland. Het zuiden presteerde niks.

Johnson dilemma
President Johnson had 3 mogelijkheden: kernwapens inzetten, terugtrekken en gevechtstroepen sturen. Kernwapens vond hij te ver gaan. Ook terugtrekken vond hij niet reeel. Landen vonden dat de VS moest gaan onderhandelen met N-V, China en SU. Zo zou er dan een neutraal Vietnam ontstaan, zodat de VS geen gezichtsverlies zou lijden. Maar Johnson wou het niet. Hij hield vast aan de dominotheorie. Hij moest dus wel troepen sturen, tegelijker tijd wilde hij militair ingrijpen uitstellen. Hij had grote plannen: Great Society. Dat plan was erg kostbaar, met een oorlog erbij zou dat onbetaalbaar worden. In 1964 kwam de oorlog dichtbij. Het congres gaf Johnson oorlogsbevoegdheden. Hij liet gelijk een paar vergeldingsaanvallen uitvoeren op N-V havens. Maar N-V liet zich niet kisten. Eenheden werden naar het zuiden gestuurd. Johnson hield vol dat hij wachte op een aanval tot de regering in Saigon stabiel werd. Maar hij sprak zichzelf tegen. 7 febr 1965 viel de Vietcong in Pleiku een VS helikopterbasis aan. De VS sloeg terug met luchtaanvallen, in feite was de vietnam oorlog begonnen.

Johnsons oorlog
Paar dagen na de aanval stuurde Johnson grondtroepen en gaf hij opdracht tot Operatie Rolling Thunder. (systematisch bombarderen). Ook hadden ze blokkades en acties tegen de Ho-Chi-Minh route. Maar de VS was te optimistisch geweest. Toch hielden ze vol dat ze een beperkte oorlog voerde. Weinig VS slachtoffers en alleen Vietnam is het oorlogsgebied. De VS liet weten geen conflict te willen met China. De Ameikaanse opperbevelhebber wilde de strijd uitbrijden naar Laos en Cambodja omdat hij de Ho route niet goed kon aanpakken. De Vietvong voerde een harde guerillaoorlog. De VS gebruikte: search-and-destroy.

Vrede met eer?

Vietnamisering
Johnsson verzekerde de VS dat het goed ding in Vietnam. Het einde van de oorlog kwam in zicht. Toen kwam het Tet. Op die dag drongen communistische commandos de Amerikaanse ambassade in Saigon binnen. De VS was verrast. De situatie was dus helemaal niet in orde. Ook de steden waren niet veilig, zonder dat de VS het had gemerkt had de Vietcong ook daar verzetskernen opgebouwd. Toch had de VS en Z-V het tet-offensief gauw in handen. Het verlies van het tet offensief was een klap voor de geloofwaardigheid van het amerikaanse oorlogsoptimisme. Westmoreland zei dat er meer spanningen nodig waren om de veiligheid te stellen. Dus liet hij Johnson nog 200 man erbij halen. Maar dat wou johnson niet, hij zei dat de oorlog niet te winnen was. Op tv liet hij weten dat hij met N-V wou onderhandelen voor vrede. De bombardementen werden gestaakt en NV was bereid. Alleen t eindigde op nog meer slagvelden. Johnson hervatte de bombardementen op NV. Nixon werd de nieuwe president. Hij beloofde snel een einde aan de oorlog te maken. Hij wou een eervolle vrede, en hield zich aan de dominotheorie. Hij wilde de eervolle vrede bereiken door de oorlog te vietnamiseren: VS troepen geleidelijk terug trekken en het ZV leger versterken. Hij wilde dat de ZV sterk genoeg waren om de comministen te verslaan. Hij wilde de NV bang maken dat ze op hun knieen om vrede kwamen smeken.

Amerika blaast de aftocht
Bij de vredes besprekingen in Parijs was de sfeer slecht. NV had 3 eisen: alle VS troepen weg, de Vietcong in een nieuwe ZV regeing en nationale verkiezingen. NV stelde niks tegenover. Nixon stelde een wapenstilstand voor waarna beide partijen hun troepen binnen een jaar uit ZV zouden weghalen. Nixon stuurde in het geheim een Franse zakenman naar Ho die dreigementen overbracht dat er vreselijke dingen zouden gaan gebeuren als er niet snel een doorbraak kwam. Nixon had agressieve plannen --< Hanoi en haven van Haophing bombarderen. Grote overstromingen door dijken doorbreken. Ook wou hij bommen gooien op de ho chi minh route. Hij voerde er maar 1 uit: hij liet Laos en Cambodja bombarderen. Zo wilde Nixon de Vietcong afsnijden van de aanvoer van wapens via de ho route. Het hielp redelijk. De Vs troepenmacht werd verkleind, tegelijkertijd groeide het ZV leger dankzij VS financiele steun een grote wapenleveranciers, tenminste op papier.zonder lucht steun kwam ZV niet ver, en de vredes onderhandelingen zater muurvast en de dreigementen hielpen niet. Om NV onder druk te zetten probeerde Nixon de relatie met China en de Su te verbeteren. Daarom reiste hij als eerste president naar Peking als naar Moskou. Maar t hielp niet echt. In 1972 begon NV een groot offensief, troepenmacht van 120duizend man rolde met sovjettanks ZV binnen. Nixon reageerde met zware bombardementen. NV gaf toen een beetje toe, maar Amerika gaf nog meer toe: de Voetcong hoefde niet langer te vertrekke maar mocht de veroverde gebieden gewoon houden. In oktober werd e VS en NV het bijna eens. Ze vertelde de wereld dat de vrede nabij was, maar het liep mis, omdat de VS op verzoek van ZV met nieuwe eisen kwam werd NV boos. -> de VS voerde de zwaarste borbardementen uit in Hanoi. NV krabbelde terug. Op advies van China wilde ze weer praten, ZV ging ook akkoord, Nixon had namelijk beloofddat de VS zich zou terugtekken als de communsten het vredes akkoord zouden schenden. En de VS liet meer militair materiaal achter.in 1973 werd het vredesakkoord getekend, maar zodra de VS was vertrokken braken er nieuwe gevechten uit tussen de Vietcong en het ZV leger. In 1975 starte NV een offensief!!! -> val Saigon. De laatste amerikanen moesten vluchten. De verenigng van NV en ZV was een feit. ZV ging op in de Democratische Republeik Vitnam. De amerikanen hadden dus voor niks gevochten.

De oorlog aan het thuisfront
Acht jaar oorlog was voor niks geweest. Dat kwam voor een deel door de guerila technieken van de Vietcong en NV. De VS had t kunnen winnen als de vietnam oorlog geen deel was van de koude oorlog. -> nV had door de koude oorlog machtige vrienden: China leverde voedsel wapens en munitie. Ook de Su gaf hulp. De nieuwe leiders na Chroetsjov stelde zich harder op tegen de VS en gingen met China de strijd aan om de leiding over t communisme. -> ze leverde straaljagers, tanks enz. De VS regering wou een confrontatie tussen China en de SU voorkomen. Een nadeel voor de VS was ook het toenemende verzet aan het ‘thuisfront’. 3 factoren dueh een rol speelden bij de toenemende anti-oorlogsstemming in de VS: de protestbeweging, de media en de groeiende verdeeldheid in de politiek. Protestgeneratie: jongeren. Ho Chi Minh was voor hun een held. De babyboomers vonden de angst voor het communisme belachelijk omdat ze de WO2 niet hadden meegemaakt. Het vietnamprotest begon in maart met de 1e teach-ins -> discussie bijeenkomst. Al snel werden de demonstraties massaler. De protesten bereiken een hoogtepunt in 1968 toen enkele demonstraties uitliepen tot veldslagen. Nixon ging de troepen trug trekken en de dienstplicht beperken. Maar er bleven protesten onder Nixon.

Tegenwind van media en politiek
Oorlog in vietnam -> eerste televisieoorlog -> de mensen thuis volgden de oorlog dmv tv. Reportages benadrukten de moed, het optimisme. Een groep jonge oorlogverslaggevers raakte diep teleurgesteld door het vrschil van wat ze zagen en wat ze hoorden. -> ze gingen kritischer schrijven. Het Tet offensief stond ook in het middelpunt. De mensen werd verteld dat de oorlog niet te winnen was, Johnson zei dat het zo niet verder kon. Veel mensen gaven de media de schuld van alle problemen.
Senator William Fulbright leverder voor het eerst openlijk kritiek tegen Hohnson. Hij ontdekte al snel dat Johnson maipuleerde en zelfs leugens verkocht, daarom organiseerde hij een parlementaire hoorzitting. Fulbright bespotte het idee dat Vietnam belangrijk was voor de veiligheid van Amerika. Amerika moest zo snel mogelijk trugtrekken. De hoorzittingen waren rechtstreeks op tv te zien. Het volk wilde dat t stopte. Het congres viel uiteen in 2 kampen: de duiven en de haviken. Onder nixon kregen de duiven de overhand. Nixon werd steeds meer onder druk gezet om vrede te sluiten. Toen de parijse vredesakkoorden waren gesloten stelde het congres geen geld meer voor ZV. Later nam het congres de War Powers Act aan -> president moest voortaan verolicht het congres om toestemming vragen voor hij de strijdkrachten ineen conflict inzette. Daarmee waren Nixons mogelijkheden afgesneden om ZV alsnog te hulp te komen.

De gevolgen van de oorlog

Ontwricht Vietnam
NoordVietnam: Het slagveld was in ZV. NV werd alleen maar gebombardeerd. Een deel van het leven ging onder de grond verder. En kwamen ondergrondse fabrieken. Overal kwamen schuikplaatsen. Vrouwen en Chinezen hielden de economie draaiende, ook vochten een aantal. Hongersnoden bleven uit -> hulp uit China. De boren moesten hun hele productie verkopen aan de staat die het voedsel via een bonnensysteem inder de bevolking verdeelde. Toch waren de broodmager, maar ze wisten niet beter.
ZuidVietnam: de meeste slachtoffers waren ZuidVietnamesen. Napalm verwoeste alles. Miljoenen ZV vluchtten van het platteland naar de steden die daardoor explosief groeide. Overdag maakte het Zv leger de dienst uit en snachts de Vietcong. De Vietcong gingen langs de deuren voor voedsel medicijnen of onderdak. Sommige sloten zich aan bij de Vietcong. Toch maakte ZuidVietnam een welvarendere indruk dan NoordVietnam. Zij hadden nog meubels. Maar de economie was er niet gezond-> ze gaven veel meer uit dan dat ze verdienden. Intussen werden wegen enz gebombardeerd. Om de vietcong van hun voedsel te beroven werden landbouwgronden en bossen vergiftigd. Bij de steden ontstonden vluchtelingenkampen. ZV was in de Franse tijd al rijker geweest maar door de oorlog groeiden ze nog verder uit elkaar. NV: bleef een weinig ontwikkelde, straatarme agrarische samenleving. ZVL: een stedelijke samenleving met een kunstmatige welvaart. De enige contacten zijn oorlogscontacten.

Soldaten en veteranen
Door de dienstplicht konden alle jongens naar Vietnam worden gestuurd. De vietnamoorlog was een working-class war: ¾ vd de VS militairen kwam uit een lager sociaal milieu, de jongens die de dienst weigerde kwamen dan ook uit de welvarende middenklasse. De jongens uit de lagere klassen waren juist trots dat ze naar Vietnam gingen. Ze konden er ook moeilijker onderuit dan de studenten, omdat die uitstel kregen door hun studie. De jonge militairen waren niet voorbereid op de guerrillatechnieken. Hun zelfvertrouwen werd ook aangetast door het lijden vd Vietnamese bevolking en de doden. En het tropische klimaat maakte het nog zwaarder. Ze zagen geen zicht meer in de oorlog. De rassenhaat werd ook groter, op het slagveld stond zwart en wit zij aan zij maar in de bases was dat het tegenovergestelde. Toen Martin Luther King was vermoord sloegen zwarte soldaten op een marinebases in ZV aan het muiten. De frustratie leidde tot massale desertie. Ze liepen weg. De teruggekeerde soldaten voelden zich niet begrepen. Ze hadden trauma’s en vele ziektes en verminkingen. De combinatie van psychosociale en lichamelijke klachten werd bekent als het vietnamsyndroom. Toch kregen sommige uiteindelijk een normaal leven. Er kwamen speciale ziekenhuizen, wek en studiebeurzen. Veteranen konden een uitkering krijgen voor verzekeringen, begrafenissen enz. dit betekende dat veel arme veteranen een baan kregen die voor de oorlog voor hun ondenkbaar was geweest. Toch zegt 90% van de veteranen trots te zijn dat ze voor hun vaderland hebben gevochten.

Een nationaal trauma
De VS was het voorbeeld van welvaart en democratie. Het was de natie die europa had bevrijd en beschermde tegen het communisme. Veel landen probeerden Amerika na te doen. De Vietnamoorlog maakte aan dat alles een eind. Het vertrouwen in de regering en de eigen natie was weg. De oorlog was heel erg slecht geweest voor de economie, ze hadden in de oorlog veels te veel geld uitgegeven. De dollarkoers daalde. Na het vertrek van Johnson maakte de oorlogsuitgaven een eind aan de opbouw van de Great Society -> er was geen geld meer voor sociale zekerheid.
De VS en Europa waren concurrenten geworden. West europa zag de VS meer als een hinderpaal voor betere relaties met het communistische Oost-Europa. Zelfs Nederland keurde de VS af, vooral door de kerstbombardementen. Vietnam leidde tot diepe verdeeldheid in de Amerikaanse samenleving. Tegenstanders van de oorlog stonden lijnrecht tegenover de regering en de voorstanders maakte de tegenstanders uit voor ‘the enemy within’. Zij verweten de media onderdeel te zijn van een linkse samenzwering teged de VS. Johnson en Nixon deden vrolijk mee, vooral nixon-> schilderde zijn tegenstanders af als kleine minderheid. John en Nixon negeerde het congres zoveel mogelijk, maar het congres oerkte zijn vrijeheid in. -> war powers act. Het verzet van het congres kwam vooral omdat john en nixon zich schuldig hadden gemaakt aan leugens. 1971: Pentagon papers uitgelekt. Daarin stond hoe Johnson de VS de oorlog had gemanipuleerd. Johnson was woedend en dacht dat er overal samenzweringen tegen hem waren, hij gaf opdracht tegenstanders te bespioneren. Nixon werd betrapt. Hij trad in 1974 af. Vietnam was een nationaal trauma geworden.

Vietnam na de oorlog
Miljoenen mensen hadden verwanten verloren. , de landbouw was ontwricht, overal lagen mijnen. De eerste 10 naoorlogse jaren waren desastreus, vooral voor het bevrijde zuiden. Door het vertrek van de VS en t einde van de financiële hulp stortte de ZV economie in. De regering in Hanoi voerde het communistische systeem in. Boeren enz moesten peperdure vergunningen betalen. Alles was verslechterd. De situatie werd nog slechter toen Vietnam in oorlog raakte met China en Cambodja -> regime gevestigd. Pol pot vermoorde heel veel Vietnamesen. Vanaf 1977 deden de Rode Khmer ook aanvallen op Vietnam. Als reactie vielen Vietnamesen Cambodja binnen., joegen pol pot t jungle in en vestigden een marionettenregime. China, dat pol pot steunde viel daarop Vietnam binnen om ze en lesje te leren. Maar de chinezen kregen zelf een les in vindingrijkheid en onverzettelijkheid. In Vietnam keerde het regime tegen de Chinese minderheid. Tegen betaling werden chinezen op bootjes na zee gebracht. In 1979 ging t zo slecht dat de hongersnood uitbrak. In 1980 besloot de regering het communisme te verzachten.
Nu Vietnam zijn bondgenoot China kwijt was, was het helemaal afhankelijk van de SU. De russen maken zich snel gehaat, -> werden Amerikanen zonder dollars genoemd. Het regime zocht weer contact met de VS maar die hadden geen haast. Zijn weigerde Vietnam te helpen -> wilden de relatie alleen normaliseren als Vietnam meehielp bij het opsporen van vermiste Amerikaanse militairen. Het was moeilijk te vinden in het vochtige tropen gebied. De VS beweerde bovenden dat Vietnam nog honderden Amerikanen gevangen hadden. Vietnam werkte mee maar niet genoeg volgens de VS. Vanaf 1993 blokkeerden ze niet langer internationale hulp. VS bedrijven vestigden zich in Vietnam. In 200 was Vietnam zover dat er geen voedselhulp meer nodig was, maar ze bleven arm. Nog steeds zijn de dienstensector en de industrie achterontwikkeld en wekt ¾ in de landbouw. Toen Clinton op bezoek ging in Vietnam werd hij als een held binnengehaald.