Architecturale tijdlijn

Egypte:
3100-332v.C.
-Mastaba: grafmonument.
-Trappenpiramides: vb. Djosercomplex te Sakkara.

-Knikpiramides: vb. Dasjoer.

-Piramides: vb. Cheops, Chefren, Mykerinos.
(Cheops)
-Godentempels: vb tempelcomplex van Karnak.
-Dodentempels.
-Rotstempels: vb. rotstempel van Aboe Simbel.

-Koningsgraven.
-Terrastempels.
Mesopotamië (=Sumerië =Babylonië)
3500-330v.C.
Monumentale bouwkunst.
-Steden rond heiligdom: tempels, paleizen, zikkoerat.
(zikkoerat van Samarra)
-Geen natuursteen, hout of metalen.
-Invoer van duurzame materialen.
-In de zon gedroogde klei steen.
-Glazuurtegels.
-Hangende tuinen van Babylon.

-Toren van Babel.
-Istjarpoort naar tempel.

Minoïsche beschaving
2800-1400v.C.
-Paleis van Knossos.

-Paleizen.
-Binnenhof met gebouwen rond.
-Voorraadkamers en erboven appartementen met terrassen en colonnades.
-Open informele, onregelmatige bouw.
-Gepleisterde muren in heldere kleuren. Rood, blauw of geel.
-Zuilen in hout.
Mycene
1600-1100v.C.
-Megaron.

-Er rond, gangen, kamers en vrouwenvertrekken.
-Leeuwenpoort Mycene.

-Burchten.
-Schachtgraven en koepelgraven.
Griekenland
6de eeuw v.C.-0
-3 Zuilenorden: Dorische, Ionische, Corintische.
-Architraafbouw.
-Theaters: marmeren zitbanken in een halve cirkel gebouwd op een natuurlijke helling.
Vb Theater van Epidourus.

-Tempels met vast bouwplan.
-Acropolis in Athene.

-Parthenon.

-Stoa’s.
-Gymnasia.
-Odeons.
Rome
0-450 n.C.
-Grote invloed van de Grieken.
-Pragmatisme.
-Totalitair machtsvertoon.
-Betonconstructie maakte de gewelfbouw mogelijk: de brede muren bevatten een kern van mortel en steenbrokken. De buitenzijde werd bekleed met baksteen of natuursteen.
-Ton-en kruisgewelven.
-Decoratieve (niet ondersteunende) overname van de 3 Griekse bouworden.
Vb. Colosseum te Rome.

-Fantasievolle variaties op Griekse architectuurelementen.
Vb. De composite-orde (corintische accantusbladeren onderaan en grote spiralen ionische
orde bovenaan)
De toscaanse stijl (variatie op dorische stijl)
-Nadruk op het interieur.
vb. Het Pantheon.

-De Romeinen hun gebouwen hebben veel grotere afmetingen dan hun Griekse voorgangers.
-Belangrijke types van de architectuur:
A. Forum Romanum

B. Tempel -Rechthoekig bouwplan: frontaal, podium, grote cella.
Vb. Maison Carreé te Nîme.

-Ronde grondplan: centraalbouw, volledig gesloten koepel. (vb.zie pantheon)
C. Basilica
D. Theater: de vorm van het Griekse theater word grosso modo overgenomen.
2 Vernieuwingen -volledig gesloten, half-cirkelvormig bouwwerk
-tribunes rusten op een gewelfconstructie
F. Amfitheater: (vb zie colosseum)
G. Circus of hippodroom
H. Triomfboog: vb Constatijn

I. Mausolea: grafmonument in centraalbouw.
J. Aquaducten en bruggen: vb. Aquaduct in Segovia.

K. Woning: -Insula.
-Atriumhuis.
Romaans
800-1200
-Indirect gebaseerd op bouwstijl Romeinen.
-Sterk religieus karakter.
-Rondbogen.
-Zware muren.
-Kleine vensters.
-Buitenkant versierd met veel architecturale ornamenten en beeldhouwwerk.
-Basilicaal grondplan met één dwarsbeuk.
-Tongewelven ondersteund door gordelbogen.
-Geleidelijke ontwikkeling kruisribgewelf.
-Grote diversiteit.
Vb. Het kloostercomplex te Fontenay.

Vb. De kerk van Maria Laach.


Gothiek
100-1450
-Benadrukking van de verticale lijn.
-Natuursteen.
-Streven naar grote vensters. Men probeerde zeer grote kerken te bouwen met grote ramen. Luchtbogen, steunberen, kruisribgewelven en spitsbogen werden aangewend om dat te bereiken.

Vb. Le Notre-Dame.

-Kathedralen.
-Spitsbogen.
-Typisch gotische ornamenten zijn hogels, kruisbloemen en pinakels.

-Storten vaak in.
Renaissance
1300-1600
-Harmonieus, horizontaal karakter.
-Terugval op antieke vormen.
-Vensters en deuren krijgen een omlijsting van pilasters of halfzuilen met fronton.
-Laatklassieke zuilen met basement en kapiteel dragen rondbogen.
-Tegen hoge muren worden de 3 zuilen orden boven elkaar aangebracht en worden gescheiden door horizontale kroonlijsten..
-Houten plafonds in vakken verdeeld.
-Graatgewelven of tongewelven.
-Verhoudingen van de gebouwen en hun onderdelen zijn gebaseerd op deze van de mens.
-Klassieke decoratievormen
-Koepelbouw word hersteld
-Triomfboogmotieven als portaal.

Vb. Brunelleschi, Dom te Florence.

Vb. Alberti, Santa Maria Novella.

Barok
1600-1750
-Barok straalt steeds beweeglijkheid, pracht, praal en triomfalisme uit.
-Kostbare materialen. (marmer, bladgoud)
-Vormen zijn zelden symmetrisch.
-Clair-obscur.
-Sterke kleurconstrasten.
-Rechte lijn wordt zo veel mogelijk ontweken.
-De muren werden afwisselend hol en bol gebouwd om een golvend ritme te verkrijgen.
Vb. Borromini, San Carlo

-Vaak koepelvormige plafonds, vlakke plafonds werden beschilderd om zo ook een ruimtelijk effect te verkrijgen.
-De trap word een duidelijk belangrijk onderdeel.

Vb. Sint-Pieter, Rome

Rococo
-Wordt gezien als de laatste fase van de barok maar is soberder.
-Dezelfde vormen als bij barok maar de vormen worden nog fijner en grilliger.
-Binnenhuisarchitecten decoreerden muren en plafonds met sierlijke ranken van zacht gekleurd of verguld stucwerk.
-Speelse vormen.
-Schelpvormige versieringen.
-Verguld houtsnijwerk.
-Slingers.
Vb.Van Bauerscheit, Osterriethhuis.

Vb. Hotel de Soubise.

Neoclassicisme
1770-1850
-Hernieuwde interesse in de kunst van de klassieke oudheid.
-Symmetrisch ingedeeld.
-Vaak wit bepleisterde muren.
-Toepassing van classicistische elementen.
-Frontons, kroonlijsten, zuilen, pilasters.
Vb.Jacob Otten Husly ,Felix Meritis

Neogotiek
1740-1880
-Men wilde de gotische bouwkunst doen herleven.
-Reactie op de strakke, koele vormen van het classicisme.
-Spitsboogvensters.
-Gekanteelde torens.
-Waaiergewelven.
Vb. Palace of Westminster.

Neobarok
1880-1900
-Golvende lijnen.
-Veel versiering.
Vb. Opera van Berlijn.

Eclecticisme
1850-1910
-Kenmerken van verschillende neostijlen gecombineerd tot 1 geheel.
Vb. Justitiepaleis Brussel.

Vb. Centraal station Antwerpen

Art nouveau of jugendstil
1880-1914
-Uitbundige decoraties.
-Gekleurde mozaïeken.
-Asymmetrische ornamenten.
-Vloeiende lijnen.
-Contrastwerking tussen licht en donker.
-Motieven van fauna en flora.
-Hoektorens, topgevels, dakkapellen, balkons en loggia's.
-Gevels in verblendsteen.
Vb. Horta, the Tassel House.


àStaal, glas, techniek.
Slaoliestijl
Vb. Jan toorop


wiener sezession
Vb. Hoffman

Modernismo
-Versiering verwerkt in gebouw.
-Strak gebouw: versierd met tegels, motieven, mozaïek.
Vb. Gaudi, casa milà

Liberty
Vb. Macintosh
Nieuwe zakelijkheid
1908
-Modernisme.
-Men streeft naar ideale maatschappij.
-Ornament und verbrechung.
-Versieringen overbodig.
-Composities geometrisch.
Vb. Adolf Loos, Mollerhaus

WO 1
1917
-Interbellum.
-Stemmen breken met verleden.
-Reorganisatie van de maatschappij.
-Functionaliteit is een voorwaarde voor schoonheid.
-Zuivere elementaire geometrie.
-Staal en gewapend beton.
Vb. Rietveld, Utrecht.


FFF: Form follows function.
LIM: Less is more.

Vb. Mies van der Rohe, Toronto

-Puristen.
-Alles puur.
-Strakke witte vormen.
-Geometrisch.
-Geen oneffenheden.
-Minimalisme.
Vb. Le Corbusier, Villa Savoye.

WO 2
à internationale stijl.
CIAM
1928
-Congrès Internationeax d'Architecture Moderne.
-Alles word groter en groter.
-Le Corbusier “Het huis is een woonmachine.”

Vb. Le Corbusier.

1968 Mei
-Men gaat alles als gelijk beschouwen en men kreeg evenwaardige gebouwen.
-Dambordpatroon, Barcelona.
-Alles rond centraal punt, Parijs.
1970
-CIAM wordt afgeschaft.
-Streven naar kleinschaligheid.
Post modernisme
1980
-Reactie op de internationale stijl.
-Verzameling bouwstijlen.
-Speelse en geavanceerde technologische oplossingen.
-Vaak versieringen die van vroegere bouwstijlen ontleend zijn.
Vb. AT&T, New York.

LLL: Learning from Las Vegas
-Je vind er alle mogelijke culturen.
-R. Bofill
-M. Bota
-A. Rossi
Vb. Robert Venturi, Guild house.

Neomodernisme
1990-2005
-Veelzijdig materiaal en kleur gebruik.
-Structuur van materialen vaak zichtbaar.
-Vooral platte daken en horizontale raamstroken.
-Uiterlijke vorm van het gebouw is belangrijk.
-Hout, glas, metaal, beton.
-Libeskind
Nieuwe WTC torens?

Jodenmuseum in Berlijn

-Verrassende mix van genres.
-Kwa materiaal geen basis om op terug te vallen.
-Meier.
-O’ Gehry, Disneyland.

Hightech
-Het idee van High Tech is dat de onderdelen van de gebouwen zoveel mogelijk in de fabriek worden geprefabriceerd. -De installaties en constructie van de gebouwen worden als een soort ornament of sculptuur aan de buitenzijde geplaatst. Hierdoor krijgen de gebouwen het uiterlijk van een machine.
-Het argument is dat er binnen een grote flexibele lege ruimte overblijft.
-De gebruikte materialen zijn vooral staal, aluminium en glas.
-In de projecten worden regelmatig in felle kleuren geschilderde tui-constructies, vakwerkliggers, ruimtevakwerken en raatliggers toegepast.

Vb.Centre De Pompidou

-Jean Nouvel.

-Foster
-Rogers
Deconstructivisme
-Chaotische en gefragmenteerde gebouwen die schots en scheef staan.
Vb. Zaha Hadid.

Vb. Peter Eisenman