Basilica Aemilia

Op het Forum Romanum stonden de twee basilieken; Basilica Julia en de Basilica Aemilia.
Het waren beide massale gebouwen. Het Basilica Aemilia wordt ook wel gezien als een van de mooiste gebouwen van Rome. De vorm en de geleding van het gebouw waren opmerkelijk.

Basilica Aemilia was een langwerpig gebouw met zuilengalerijen die het dak droegen. De ruimte van het basilica, 70 bij 29 meter, is in drie schepen onderverdeeld. Het bestond uit een middenschip, met zijschepen. Hierdoor kreeg licht de kans binnen te vallen.
In de basiliek zijn resten van marmeren platen gevonden die deel uitmaakten van een historisch fries uit 78 v. Chr. Dat langs de architraaf van de eerste orde liep. Hierop staan afbeeldingen over de oorsprong van Rome: de jeugd van Romulus en Remus met Acca Larentia, de Stichting van de stad, de Sabijnse Maagdenroof en de Dood van Tarpeia.

Basilica Aemilia was het grootste basilica van de hele republiek, en daarbij ook de enige overlevende.
Het ligt aan de noordoostelijke zijde van het Forum Romanum, tussen de Curia, het senaatsgebouw, en de tempel van Antoninus en Faustina.
In het Basilica vonden belangrijke gebeurtenissen plaats. Het is geen religieus gebouw, ondanks dat dat vaak gedacht wordt. Ze waren bestemd voor handel en voor het marktbedrijf met hun winkels, en voor de rechtspraak. Het werd als beursgebouw gebruikt.
Maar naast een centrum van handel en rechtspraak diende het Basilica ook als een trefpunt voor Romeinse kooplieden, geldwisselaars en hun klanten. Om bijvoorbeeld de laatste roddels, vakgeheimen en zaken te bespreken.

De architectuur van het gebouw is afgeleid van Griekse voorbeelden. Dezen waren daar via de Griekse koloniën in Zuid-Italië verspreid geraakt. De benaming van het basilica heeft te maken met de Stoa Basileios op de agora in Athene.
De bouw, opgedragen door de (zoals gewoonlijk twee) conculs Marcus Aemilius Lepidus en Marcus Fulvius Nobilior, dateert uit 179 v. Chr..
Daarna is het nog vaak beschadigd en weer gerestaureerd en verbeterd. Aan de gens Aemilii, die de meeste restauraties voornamelijk financieerde, dankt het Basilisa haar naam. Maar ook Ceasar en Augustus hebben meebetaald aan restauraties ( en wel aan die van 55-34 v. Chr. en 14 v. Chr.)
Zo is er bijvoorbeeld in de portiek aan de voorkant van het gebouw, uitkijkend op het Forum, een serie winkels bijgebouwd; de tabernae novae. Tussen deze winkeltjes door kon je door 3 poorten de vierbeukige aula binnen lopen.
De brand in de derde eeuw na Chr., maar ook de vernietigingen door de West-Goten en Vandalen, aardbevingen en onbegrip van latere tijden hebben ertoe geleid dat er veel gebouwen nu op het Forum Romanum zijn verwoest. Ook het Basilica Aemilia is hierbij toegetakeld. Een opmerkzaam spoor van deze brand zijn de groene plekken door muntjes in de grond. Mensen moeten die in hun paniek hebben verloren in het Basilica. Ze zijn door de brand ingesmolten. Sommigen zijn zelfs nog een beetje heel.
Het basilica definitief verwoest door de brand veroorzaakt door Alarik tijdens zijn verovering van Rome in 410 na Chr..

Met 40 beelden was de basilica een soort eerbetoon aan het Romeinse volk.