De zonen van Jacob

Helmert Woudenberg

Het was eigenlijk een stuk over een bijbelverhaal, maar dan een beetje herschreven.
Helmert Woudenberg heeft meerdere toneelstukken gedaan. Onder andere ook ‘Ada en Evert’ en ‘Jezus’. Hij gebruikt dus vaker de bijbel als inspiratiebron.. Ook heeft deze man in de film Polleke gespeeld, hij was de opa van Polleke.

Om half 8 precies kwam Helmert Woudenberg op. Er was geen inleiding, hij begon meteen. Op het toneel stond 1 stoel. Daar ging hij op zitten toen hij de blinde vader van Jacob speelde. De belichting had een sobere rol. Soms iets feller, soms wat minder fel, maar niet heel speciaal. Er werd ook geen muziek gebruikt, behalve twee keer een hebreeuws gebed. Er werd al helemaal niet gedanst…
De speelstijl was eigenlijk naturalistisch. Hij speelde geen typetjes en ook al was het in het ‘verleden’, het werd gewoon op een ‘hedenmanier’ gespeeld. Helmert richtte zich geen enkele keer op het publiek. Niet aan het begin, niet aan het eind en niet tussendoor… Hij bleef constant in zijn rol. Dat vond ik wel een beetje onpersoonlijk. Er gingen ook nog een paar mobieltjes af, daar reageerde hij ook niet op. Maar dat zou ik denk ik ook niet hebben gedaan.

De inhoud van het stuk was, zoals ik al zei, geïnspireerd door de bijbel. Maar daar bleef het dan ook bij, want het was voor de rest helemaal een ander verhaal. Het verhaal dat hij ervan maakte, ging vooral over bedrog en hoe mensen elkaar telkens weer terugpakken. Over dat bedrog is dit mij het meest bijgebleven: Op een gegeven moment zoekt Jacob een vrouw. En hij wil Rachel. Als hij het aan de vader van Rachel vraagt, moet hij 7 jaar schapen hoeden en dan krijgt hij Rachel. Na zeven jaar is het dan zo ver en hij krijgt een kamer toegewezen van de vader van Rachel waar Rachel dan zou zijn. Er zit een vrouw met doeken over haar hoofd. De volgende ochtend, als het licht is, ziet Jacob dat het de zus van Rachel, Leah is. Zij is veel minder mooi. Jacob is bedrogen. Hij gaat weer naar de vader. Die zegt dat hij weer 7 jaar moet werken voor Rachel. Dat doet hij ook en uiteindelijk heeft hij dan beide vrouwen. Zo zijn er nog veel meer conflicten. En daarmee wil hij zeggen dat er wat dat betreft tussen het verleden en het heden niets verandert is.

Het genre vind ik wel moeilijk om te zeggen. Het was geen komedie, het was geen tragedie. Het was eigenlijk meer het vertellen van een verhaal, een monoloog. Die grotendeels zelfbedacht is maar wel een boodschap heeft. De boodschap was volgens mij dat er nu nog steeds zoveel conflicten zijn. Het roept dus op tot eigen interpretatie.

Ik vond de voorstelling een beetje saai. Dat komt omdat het alleen maar over Jacob en zijn hele familie ging. Helmert Woudenberg ging niet ook even terug naar het heden om daarmee te vergelijken. Ik denk dat hij dat niet heeft gedaan omdat het niet in het stuk past. Maar het maakt het, voor mij, wel saaier. Gelukkig duurde het ook maar een uurtje.
Maar er waren ook stukjes die wel leuk waren. Bijvoorbeeld de omschrijving van de geboortes van alle zonen en de dochter van Jacob. Dat deed hij de hele tijd op dezelfde manier. Telkens dezelfde zinnen. Ik denk dat hij dat deed omdat het altijd op dezelfde manier gaat. Het waren trouwens wel 4 verschillende vrouwen!