Inhoudstabel

1) voorwoord
2) het schijfje
3) de geschiedenis
4) de toekomst
5) de Cd en zijn verwanten
6) Cd’s kopiëren
7) Cd’s downloaden
8) nawoord

Voorwoord

Als onderwerp voor ons eindwerk hebben we Cd’s gekozen omdat die tegenwoordig niet meer weg te denken zijn uit de wereld van de moderne jongere.

Ook wij gebruiken elke dag Cd’s maar, het bleef ons tot nu toe nog een raadsel hoe het komt dat er zoveel muziek op zo’n klein schijfje kan staan. We hopen dat je na afloop iets bijgeleerd hebt.

Het schijfje

De Cd is een plastic schijfje van 1,2 mm dik en een diameter van 12cm, met een zilver gekleurde oppervlakte die laserlicht reflecteert. De maximale afspeeltijd voor muziek die op de compact disk is opgenomen is ongeveer 80 minuten.

De Cd heeft verschillende lagen. Eerst, om de 8 triljoen microscopisch kleine putjes te beschermen tegen vuil en schade, heeft de Cd een plastieken beschermlaag. Aan de bovenkant van deze laag is het label geprint. Dan is er de reflecterende aluminium laag, welke de sporen bevat. Tenslotte heeft het schijfje een transparante drager waardoor het eigenlijke lezen gebeurt.

Grappig is dat hoe dunner de plaat, hoe meer er op past. Dat houdt natuurlijk geen steek maar toch is het waar. Als de plaat dik is, wordt het licht gebroken door al het materiaal waar hij door moet. Als de CD dun is, wordt het licht minder gebroken en is de kans dat data gemist wordt veel kleiner en kan je de informatie veel dichter bij elkaar zetten.

Een Cd mag nooit gebogen worden, dus let op als je de Cd uit zijn doosje haalt. Zelfs als het ook maar een klein beetje gebogen wordt, kunnen er fouten op de cd komen. Het aluminium wordt dan misvormd en sommige sporen kunnen geblokkeerd worden. Sporen bevatten de informatie van de cd.

De reflecterende kant van de Cd is de kant die gelezen wordt. Sommige mensen denken dat het beter is de Cd met de reflecterende kant naar boven in het doosje terug te steken. Maar de reflecterende kant is de best beschermde kant, de kant met het label op daarentegen heeft een vele dunnere beschermlaag (0.002 mm) dus het is beter de Cd terug te steken op de manier zoals ze in de winkel er in staken.

Schrijf ook nooit op de kant met het label, behalve met een speciale Cd-writer-pen. Zeker niet met balpen of een andere stift, de inkt zou kunnen binnendringen door het beschermlaagje en de aluminiumlaag aantasten. Cd’s kunnen makkelijk bekrast worden en zouden daardoor nooit met een kledingstuk mogen schoongemaakt worden.

De geschiedenis

De eerste opnames werden gemaakt met fonografen, die het geluid op cilinders (met was) schreef. De mogelijkheid om platen te kopiëren bestond nog niet, wat betekende dat ieder exemplaar uniek was, en de artiest dus vele malen hetzelfde deuntje moest spelen om meerdere exemplaren te maken.

Het bleek simpeler om met schijven in plaats van cilinders te werken, dus werd de schellakplaat uitgevonden. In 1950 werd de standaard gezet voor de elpee die we nu kennen, al was het toen nog in mono. Het duurde 8 jaar om van mono naar stereo te gaan. Dat duurde zo lang omdat het technisch gezien erg moeilijk is om "2 signalen in 1 groef te krijgen".

De CD, waar wij het over hebben, is zo ongeveer 26 jaar oud. Dat hele verhaal begon in 1979.

In 1979 kwamen de eerste prototypes van wat later de Compact disk zou worden. SONY kwam bijvoorbeeld met een vrij grote schijf op de markt, namelijk 30 cm. en Phillips met een kleinere, 11.5 cm.

SONY en Phillips zouden gaan samenwerken omdat Phillips bang was voor weer een grote flop zoals de laserdisk. Als er weer zo’n tegenslag zou gebeuren, dan zou Phillips failliet gaan. Dus was het veiliger om het risico te delen.

SONY was toen ongeveer drie keer zo klein als Phillips, maar het had wel goede kaarten in handen, dus besloten ze om samen te werken.

Phillips had al ervaring opgedaan met de optische recording bij de laserdisk en ook met de techniek die daarbij komt kijken. Omdat het PCM systeem digitaal was en Phillips hiermee geen ervaring had, was er een grondige verbetering nodig. SONY daarentegen, was al erg ver met de ontwikkeling hiervan, en dat was dus een groot voordeel voor Phillips.

In december 1979 kwam meneer Ugawa van SONY naar Eindhoven waar de stek van Phillips is. Daar maakten ze het eerste prototype van de Cd-speler. Dat deden ze in maart nog eens in Tokio om te bewijzen dat het echt kon. Het apparaat dat ze hadden gemaakt was helemaal hanggemaakt en nogal lomp. Om het ding van Eindhoven naar Tokio te brengen was een volledige eersteklas vliegtuigstoel nodig.

De allereerste publicatie van de Cd was al op 31 oktober 1980 in New York. Daarvoor wist niemand van zoiets dergelijks af.

Op iedere Cd-speler zat 16 kRAM geheugen, wat toen heel erg veel was en daarom ook erg duur. De huidige prijs van een Cd is rond de 20 euro, sommige mensen vinden dit te veel, ze vinden dat de belastingen de prijs van de Cd te hoog maken. De meningen zijn echter verdeeld.

De Toekomst

Het ziet er naar uit dat de DVD (digital versatil disk) de opvolger van de CD gaat worden. Deze heeft ongeveer 700 procent meer capaciteit! Dit alles kan omdat de techniek en de apparatuur betrouwbaarder zijn geworden.

De Cd’s en zijn verwanten

De Cd heeft vele collega’s. Wat we daar mee bedoelen is dat de compact disk niet da enige manier is om muziek te bewaren.

Zo is er onder andere de cassette, maar deze is gemakkelijk stuk te maken en bovendien niet handig om van nummer naar nummer te veranderen.

Een andere is de elpee; deze grote en wat onhandige plaat lijkt misschien wel op de compact disk maar laten we jullie verzekeren dat het ene niet uit het andere is gegroeid. Een nadeel aan de elpee is dat er enorm veel gekraak op kan staan en dat belemmert de muziek.

Een interessantere verwant van de Cd is de minidisk. Dit kleine schijfje zit in een soort van zwart plastic doosje, en bevat bijna evenveel capaciteit als de compact disk. Je kunt nummers van een Cd gewoon op een minidisk zetten met een stereoketen , en deze nummers dan ook nog eens een speciale naam geven zodat deze op de stereo verschijnt. Het enige nadeel is dat je voor deze minidisk een speciale speler nodig hebt…

Maar de voornaamste opvolger van de Cd is de DVD. Maar hier hebben we het al eerder over gehad…

Kopiëren

Thuiskopiëren mag, maar er staat wel iets tegenover.
Je mag best voor jezelf een kopie maken van die mooie cd die je van de buren hebt geleend. Voorwaarde is dat je die kopie voor jezelf maakt. Iemand anders opdracht geven om die cd te kopiëren mag weer niet. Ook als je de kopie wilt verkopen of verhuren heb je eerst toestemming van de rechthebbenden nodig.

Voor de componisten, de muzikanten en de producenten is het minder aantrekkelijk, dat je die cd van de buren kopieert. Het gaat immers om hun dagelijks brood. Als de rechthebbenden geen redelijke vergoeding meer krijgen voor hun artistieke prestaties, dan houdt het snel op.

Om deze reden, bestaat er sinds 1991 een Thuiskopievergoedingsregeling. Voor elke cd die je koopt betaal je een bescheiden vergoeding, 0,14 eurocent)die bestemd is voor die muzikanten. Stichting de Thuiskopie is aangewezen om die vergoeding te incasseren en te verdelen onder de auteursrechthebbenden. En zo behoudt je de vrijheid om die kopie voor uzelf te maken, en staat er toch voor de rechthebbenden iets tegenover.

Downloaden

Het gratis aanbieden of het verkopen van andermans spullen mag niet. Ook niet via Internet. Dus eigenlijk ben je strafbaar als je muziek aanbied via programma’s als Napster en KaZaa. Maar… over muziek downloaden zijn de meningen verdeeld. Downloaden van KaZaa is nog niet strafbaar.

Nawoord

http://www.radiostiphout.nl/temp/the-cd-story.html
http://www.cedar.nl/thuiskopie/wetgeving-jurisprudentie.html
http://web.wanadoo.nl/muziek_archief_02-20545-1.html
http://www.swings.nl