Samenvatting H2 Gezondheid §1t/3

Je huid bestaat uit 3 lagen: opperhuid, lederhuid en het onderhuids bindweefsel.
In de kiemlaag zit je pigment, die zorgt ervoor dat je huid beschermd word tegen UV.
Je huid beschermt je ook tegen vuil en ziekte verwerkers, als er vuil met bacteriën je lichaam binnen komt reageert je huid daar op en dicht het wondje (bloedstolling).
Daar zorgen de bloedplaatjes en allerlei stollingseiwitten in het bloedplasma voor, de bloedplaatjes knappen dan open en brengen een aantal reacties op gang:
-Het beschadigde bloedvaatje vernauwt (minder bloedverlies)
-De bloedplaatjes blijven kleven (bloedvat gaat tijdelijk dicht)
-Het stollingseiwit veranderd in kleverige fibrinedraden (bloedcellen blijven aan elkaar plakken en er kan geen bloed meer uit het wondje)
De bloedcellen drogen dan op (korstje) -> je huid herstelt en het korstje valt er af.

Om je lichaam warmer te krijgen worden je bloedvaatjes in je huid wijder -> huid word warmer -> geeft warmte af aan omgeving -> je koelt af.
Of zweetkliertjes produceren meer zweet -> zweet verdampt -> je koelt af

Als je het koud hebt zijn je bloedvaten juist nauwer -> huid word kouder -> kippenvel -> je gaat rillen -> spieren bewegen en je krijgt het warmer
Het vet in het onderhuisbindweefsel houd ook warmte vast.

Eelt vormt zich op een plek waar je huid heel snel slijt, de cellen van de kiemlaag verhoornen sneller waardoor er eelt (dikke hoornlaag) ontstaat.
Bij een Likdoorn vormt het eelt een punt die op de kiemlaag en lederhuid drukt.
Als je een Blaar hebt komt dat omdat je een plek op je huid hebt belast waar geen eelt zat. De hoornlaag en kiemlaag laten dan van elkaar los en er ontstaat vocht tussen.
Een wrat is een gezwel (niet ernstig) dat zich vormt door een virus, door dat virus gaan de stoffen in de kiemlaag zich extra delen en ontstaat de wrat.
Een moedervlek is ook een onschuldig gezwel, wat ontstaat op een plek waar te veel cellen met pigment bij elkaar zitten.
Sproeten zijn gewone huidcellen die op eens (door bijv. zonlicht) meer pigment maken.

Als ziekte verwekkers je lichaam binnen dringen noem je dat een infectie.
Griep word veroorzaakt door een virus wat via je slijmvlies naar binnen dringt, in je bloed vermenigvuldigd het zich waardoor je ziek word.
Als er veel mensen tegelijk ziek zijn heet dat een epidemie.
Witte bloedcellen (verdedigers van je lichaam) komen snel op gang als er een infectie is.
Ze ontstaan (net als alle bloedcellen) in je beenmerg en rijpen in je lymfeknopen.
De taken van je witte bloedcellen zijn bijv:
-Bacteriën eten (ze eten de bacteriën op en gaan dan dood, het wondje is dan ontstoken en scheid etter of pus af, dat zijn de dode witte bloedcellen, bacteriën en kapotte huidcellen)
-Antistoffen maken (ze maken een stof aan die er voor zorgt dat je tegen een ziekte beschermt bent.)
Witte bloedcellen herkennen ziektes aan eiwitten (antigenen) die aan de buitenkant van hun cel zitten. Elke witte bloedcel kan maar 1 zo’n antigeen onthouden.
De eerste keer dat je lichaam 1 bepaalt soort virus binnen krijgt worden er antistoffen gemaakt door de witte bloedcellen. Omdat dit lang duurt wordt je ziek. Wanneer de antistoffen klaar zijn veranderen de witte bloedcellen in geheugencellen die opgeslagen worden in je lymfeknopen. De volgende keer als dat virus je lichaam probeert binnen te dringen zijn weten de geheugen cellen precies welk antistof je lichaam moet maken, je word dan niet ziek.
Immuun zijn is dat je niet meer ziek van 1 soort ziekteverwekker kan worden, omdat je lichaam al weet welke antistof hij moet gebruiken.
Als je wordt ingeënt tegen een bepaalde ziekte helpt dat je lichaam om meteen geheugencellen aan te maken waardoor het proces veel sneller gaat en je niet ziek word.
Dat kan op 2 manieren:
-Je krijgt verzwakte ziekteverwekkers (hier kan je niet ziek van worden en je lichaam genoeg tijd heeft om een antistof te maken)
-Je krijgt een antistof in gespoten (dit doen ze als het een ziekte is waarbij het van levensbelang is dat er zo snel mogelijk antistoffen worden gemaakt)

Als je heel veel bloed verliest door bijv. een ongeluk dan krijg een bloedtransfusie.
Maar je kunt niet van iedereen bloed krijgen, iedereen heeft een eigen bloedsoort.
Je lichaam breekt bloed van andere bloedgroepen af omdat hij dat ziet als bacteriën.
Op de rode bloedcellen zit een antigeen, dat bepaalt welke bloedgroep je hebt.
Er zijn 4 bloedgroepen:
-A (Alleen het antigeen A) /antistof B\
-B (Alleen het antigeen B) /antistof A\
-AB (Allebei de antigenen A en B) /geen antistoffen\
-O (Geen antigenen) /antistoffen A en B\
Bij een andere bloedsoort gaan de antistoffen vast zitten aan de bloedcellen met het andere antigeen daardoor ontstaat bloedklontering, dat is levensgevaarlijk omdat je bloedvat dan verstopt raakt.
De antistoffen van de bloeddonor worden altijd verdunt zodat dit niet kan voorkomen.

Je lichaam probeert constant te blijven, hij reageert als er iets niet klopt, de graatmeter is je bloed (omdat alles daar doorheen moet).
Je lever is heel belangrijk voor het constant houden , er stroomt veel bloed doorheen (poortader en leverslagader) en het zorgt voor:
-Opslag van stoffen (hij werkt overschotten weg en vult tekorten aan)
-Afbraak van stoffen (giftige stoffen/dode rode bloedcellen/overschot aan aminozuren worden hier afgebroken)
-Omzetten en opbouw van stoffen
De nieren verwijderen afvalstoffen uit je bloed zoals:
-afbraakproducten uit de lever (zoals ureum, alcohol of medicijnen)
-overschot van stoffen in het bloed (zoals zouten of vitamines)
-overbodige stoffen in het bloed (zoals kleurstoffen van cola of bieten)

Uitscheiding is het verwijderen van giftige, overtollige en overbodige stoffen.