Geeignet oder nicht geeignet - geschikt of niet geschikt

Mogen kinderen zelf over hun schoolloopbaan beslissen?

Ze zijn snel vrienden geworden. Tine, Simon, Rubine en Paul. Zij zijn van verschillende scholen hier terechtgekomen (lett. hierheen teruggekomen). Wat hen, nu in de 5e klas van de middelbare school, de vergaarbak van de ‘gestruikelden’, verbindt, dat weten zij stilzwijgend heel goed. Want zij zien zich al lang door de ogen van hun ouders. Hun eigen (in)zicht is ergens verloren gegaan op de weg van kleuterschool naar basisschool.

Tine heeft een kans (instap) op het gymnasium verprutst. Simon werd voortdurend wegens verkeerd gedrag berispt en vloog van het particuliere gymnasium. Voor Rubina hebben de ouders een bevriende familie buiten de stad gevonden, opdat ze niet in het internaat van de eliteschool hoefde te wonen- een school met bijzondere begeleiding overigens; één psychotherapeut voor 5 kinderen, zoals de moeder later trots vertelt. (Na een half jaar moest Rubina gaan, omdat zelfmoordgevaar bestond. Ook dit vertelt de moeder aan de nieuwe lerares, voor een beter begrip van de catastrofale situatie. Symptomatisch: de vrouw denkt aan de hare (catastrofale situatie), niet aan die van haar kind).

Paul heeft in zijn korte schoolloopbaan reeds 4 scholen leren kennen. Elke keer, zo klagen de ouders in het spreekuur, hebben de leraren gefaald. Nu richten ze zich natuurlijk helemaal op de nieuwe (leraren). Paul richt zich op helemaal niets meer. Hij praat verstandig en veel, weet alles al - praat, om te overleven. De klas neemt hem die voortdurende onderbrekingen niet meer in dank af.

Max weet op het moment, wat hij later wil gaan doen. Vorige week was het wat anders. Soms weet hij het helemaal niet. Max is niet altijd gelukkig, maar dat lijkt hem niets uit te maken. Maar zijn ouders wel. De vader werkt aan de universiteit. Hij had toch zulke goede connecties, daar zou zijn zoon meteen carrière kunnen maken. De moeder is ambtenaar. Beiden zijn bang, het contact met hun zoon te verliezen, wanneer hij op grond van gebrekkige prestaties op school niet in hun sociale kringen kan groeien (komen te verkeren).

Zij proberen alles van huiswerkcursus tot schoolpsychologe. Natuurlijk gebeurt er niets met dwang, iedereen is vriendelijk tegenover het kind. Tenslotte hebben de ouders zich voorgenomen goede ouders te zijn. Aan deze verborgen werkende manipulatie knutselen velen mee, leraren, psychologen, tantes en ooms. Zij weten het allen beter.
Maar Max heeft geluk. Ergens in de loop van het schooljaar hebben zijn ouders het opgegeven, hem met hun verwachtingen te bezwaren. Kregen zij plotseling een open oor voor de woorden van de leraar, die op de ouderavonden wist te vertellen over biografieën van geslaagde leerlingen? Over heel normale kinderen, die nu, als meubelmaker werkzaam, oude trappenhuizen weer een eerbiedwaardige schoonheid geven (lett.:verlenen). Of (over) hen, die sedert lang hun eigen kapsalon hebben geopend. De leraar had ook andere biografieën paraat. Een voorbeeld: het gymnasium, voortdurend bijlesleraren. Daarna universiteit, paniekaanvallen in de collegezaal. Het opgeven. Sollicitatie met 24 jaar voor een leerplaats als monteur- de jongen had al als kind steeds onder de auto van zijn vader gelegen -, geen kans. Een jaar pauze. Daarna een aanstelling als ongeschoolde bij een grote firma. Nu ja, tenminste werk achter de computer en niet achter de band. Max zijn ouders hebben het dus gered, over hun schaduwen heen te springen, hebben het opgegeven, onder de dekmantel van zorgzaamheid over de toekomst van hun kinderen te beschikken. Waarom zo vraagt de leraar zich af, behandelen we onze kinderen niet als vrienden, wier leven wij met interesse te begeleiden, maar niet bepalen.

Wie kent niet dat gevoel, wanneer zich daar plotseling met de geboorte van een kind een ander mens bij ons gevoegd had. Iemand, die we nu werkelijk nauwelijks kennen, maar kunnen leren kennen. Er blijft ons echter helemaal niets anders over, dan erop te vertrouwen, dat genoeg gemeenschappelijkheden zullen ontstaan en aan de andere kant in te calculeren, dat wrijvingspunten normaal zijn.

Wanneer de kinderen de familie verlaten, blijft u dan toch in een gezonde verstandhouding met hen, wanneer u behalve dat echte vertrouwen van de eerste tijd bovendien vertrouwen in de eigen dynamiek van uw leven geschonken wordt. Zoals ieder, die professioneel met kinderen te doen hebben, moeten zij zich deze vragen stellen. Wie kent niet zulke vaders, wiens stralende ogen slechts lange tijd alleen over de ‘spruit’ spraken, zoals hij in zijn voetsporen trad. Bezwijken feministen niet altijd aan het idee, uiteindelijk met hun dochter de nieuwe vrouw te kunnen scheppen. Zullen al die stiekeme wereldverbeteraars in de scholen niet goed bedeeld (????), met ecologisch en geheel ruimdenkende, kritische en waakzame leerlingen voortbrengen, aan wiens eindgedrag zij hun persoonlijke succes kunnen afmeten? Met de beste vooruitzichten natuurlijk.

Gewenste gedragsvoorstellingen houden de angst voor mogelijke tegenstromingen in kinderen in, die het beste zo vroeg mogelijk tegengegaan moeten worden. De basis moet op een tijdpunt gelegd worden, waar het kind nog niet zelf onderscheiden kan. Zo luidt de stiekeme grondregel. Ook hier mist weer het vertrouwen daarin, dat het kind al snel automatisch zijn leven verenigd, dat hun toevertrouwt is, meegekregen is. Wat is er te doen? Vertrouw erop dat, wat zich beweegt, kinderen bijvoorbeeld. Zij vrijvaak eenvoudig doch opmerkzaam observeren, vooral zichzelf.