Geschiedenis paragraaf 1.1

Stemming tussen de geallieerden verkilde door :
- Deze twee landen kwamen als enige supermachten uit de oorlog, de andere grote mogendheden waren verslagen of uitgeput. Ze werden dus elkaars voornaamste ‘rivalen’.
- In Europa kregen de VS en de Sovjetunie onenigheid over het verdelen van invloedssferen (in feite: wie in Europa de macht zou krijgen).
- De VS en de Sovjetunie vertegenwoordigden twee volstrekt tegengestelde ideologieën en samenlevingen: de VS stonden voor democratie, kapitalisme en vrij ondernemerschap; de Sovjetunie stond voor communistische dictatuur en voor onderschikking van individu en economie aan de staat.
2 Het invoeren van het communisme in de Oost-Europese landen die door de Sovjetunie waren bevrijd.

Amerika was in Azië de baas. De Sovjetunie deed hier niet moeilijk over, omdat zij hier geen rol hadden gespeeld in de oorlog.
De Sovjetunie was de baas in Japan, want die hadden zij zelf verslagen.

Europa:
- Sovjetunie had het oosten bevrijd
- Verenigde Staten had het westen bevrijd.
- Hun leger hadden elkaar in midden Duitsland ontmoet.

Na de Duitse ineenstorting was in Europa niet bekend wie de macht nou had of zou krijgen. Dit moest dus opnieuw verdeeld worden. Hier kregen de Vs en de Sovjetunie oneenigheid over.

Verenigde Staten:
- democratie
- kapitalisme
- vrij ondernemersschap

Sovjetunie:
- communistische dictatuur
- individu en economie ondergeschikt aan de staat.

Stalin voerde, in de gebieden die hij had bevrijd, het communisme in.

Waarom deed Stalin dit?:
Stalin voelde zich onveilig, door de aanval van Duitsland in 1941.
Stalin geloofde niet dat het kapitalisme en communisme in vrede naast elkaar konden bestaan.
Hij wilde voorkomen dat de mensen uit het Westen een eind zouden maken aan het communisme en daarom wilde hij zijn grens een stuk opschuiven naar het Westen.
Achter deze grens wilde hij een veiligheid gordijn. Stalin voegde Estland, Letland, Litouwen en het oosten van Polen en Roemenië bij de Sovjetunie.

In polen waren de mensen sterk anticommunistisch en anti-Russisch. Daarom maakt Stalin meteen een communistische dictatuur van Polen.
Zelfs in Duitsland kwam een communistische staat.

De Geallieerden verdeelden Duitsland in 1945 in vier bezettingszones:
- een Amerikaanse
- een Russische
- een Britse
- een Franse

De bezetters hadden afgesproken dat ze zouden gaan samenwerken. Hier kwam weinig van terecht doordat de Sovjetunie wilde dat Duitsland herstelbetalingen zou gaan doen en de rest wilde een snel herstel van de Duitse economie.
Hierdoor viel Duitsland in 1949 uiteen in twee staten met daartussen het ijzeren gordijn.
- drie westerse bezettingszones werd kapitalistisch en democratische Bondsrepubliek
- in de Sovjetunie de communistische Duitse democratische bondsrepubliek.

Marshallhulp:
In 1947 gaf Amerika economische hulp aan Europa.
Stalin pikte dit niet, omdat het de Vs alleen maar meer invloed zou geven.

1948:
Tsjecho-Slowakije is vanaf nu ook helemaal communistisch. Het was nog het enige land waar de communisten het nog niet alleen voor het zeggen hadden.

Geschiedenis paragraaf 1.2

In 1946 dachten de Amerikanen dat heel Europa door het communisme werd bedreigd.

- Frankrijk en Italië leken in gevaar, omdat in die landen de communistische partijen snel groeiden.
- Turkije was in gevaar, omdat Stalin een vlootbasis opeiste die toegang gaf naar de Middellandse Zee.
- Griekenland werd bedreigd, omdat communistische guerrillastrijders daar een burgeroorlog met de regering uitvochten

Griekenland was een van de weinige landen die bevrijd was door de Britten.
Begin 1947 gaven de Britten een teken aan de VS dat ze niet langer geld hadden om Griekenland te beschermen. Hierdoor besloot president Truman Turkije en Griekenland financiële en militaire steun te geven.

Om dit te kunnen doen moest hij nog wel de Amerikanen overtuigen van het nut van deze hulp. Hij zei dat het niet alleen ging om Turkije en Griekenland, maar om de toekomst van de hele wereld.

Containment politiek:
De overtuiging dat het communisme en de vrije wereld waren verwikkeld in een strijd om de wereldheerschappij.

Vanuit de Sovjetunie werd alles gedaan om het communisme te verspreiden:
- heel groot leger
- ze hadden overal communistische partijen (hulptroepen)

De VS moest het uitbreiden van het communisme tegenhouden. En een rechtstreekse oorlog met de Sovjetunie voorkomen.

Met de Containment politiek begon de koude oorlog.
De wereld raakte verdeeld in twee partijen. Deze twee partijen kwamen niet in oorlog, maar deden er wel alles aan om de ander te bestrijden.

Volgens Moskou was de VS de vertegenwoordiger van het westerse imperialisme. Ze wilde alleen maar vernietiging van de het communisme en wilde de hele wereld kapitalistisch maken. Volgens Moskou ging het de VS niet om vrijheid en democratie, maar om afzetmarkten en grondstoffen.

De koude oorlog was een stabiele periode voor Europa. In deze tijd is de vrede altijd bewaard.
Dit kwam, doordat er constant militaire dreiging was.
In 1945 liet de Vs een atoombom ontploffen op Japen, om zo indruk te maken op Stalin.
Deze bom maakte grote indruk op Stalin en hij liet er meteen ook een maken. In 1949 lukt dit.
Dit maakte weer indruk op Amerika. Ameika maakte hierdoor nog zwaarder wapen enz. Na een tijd waren beide land dus zwaar bewapend. Zelfs zo erg dat in een handomdraai de hele wereld vernietigd zou kunnen worden.

Stalins opvolger Chroestsjov voerde vanaf 1956 een vreedzame coëxistentie politiek uit.
Dit hield in dat de strijd tussen het communisme en kapitalisme niet door oorlog uitgevochten moest worden, maar door economische concurrentie.
Dit betekende dat deze twee nog jaren naast elkaar konden bestaan.

Geschiedenis paragraaf 1.3

Tot de tweede wereldoorlog was Afrika verdeeld tussen Frankrijk en Engeland. Hoewel Portugal en België er ook kolonies hadden.

Japan had het grootste gedeelte van Azië in zijn bezit. De rest was verdeeld tussen Engeland, Frankrijk en Nederland.

Engeland heerste over Brits-Indië:
- India
- Pakistan
- Bangladesh

De volgende zuidoost Azië heerste de volgende landen:
- Engeland over Birma en Maleisië
- Nederland over Nederlands Indië (Indonesië)
- Frankrijk over Indochina (dat bestond uit Vietnam, Laos en Cambodja)

1950 Dekolonisatie in Afrika
1945 Dekolonisatie in Azië

In de eerste maanden van 1942 veroverde Japan Zuidoost Azië.
Doordat de Europese landen een nederlaag hadden geleden tegen Japan, werd het Nationalisme onder het volk versterkt.

In augustus 1945 gaf Japan zich over. Het hele Japanse bestuur viel opeens weg. Er waren geen koloniale bestuurders of militairen om de macht over te nemen.
In deze periode riepen de nationalistische leiders onafhankelijkheid uit.

Twee dagen na de capitulatie (overgave) van Japan, verklaarde Indonesië zich onafhankelijk. Twee weken later deed ook Vietnam dit.

1946 Brits-Indië onafhankelijk
1948 Birma onafhankelijk
1957 Maleisië onafhankelijk

Nederland stuurde troepen naar Indonesië. In 1949 werd Nederland gedwongen door de VS om Indonesië toch onafhankelijk te verklaren.

Frankrijk was het enige land dat zich krachtig verzette. Toch werd in 1954 ook Zuid-Oost-Azië onafhankelijk verklaard.

De Sovjetunie zag niks in het dekolonisatie proces. Stalin had weinig vertrouwen in de communistische partijen die in de kolonies waren.
Het communisme moest het hebben van de arbeidersklasse. De koloniale samenlevingen bestonden vooral uit boeren. Boeren waren vóór privé bezit. Dit was iets was de communisten juist af wilde schaffen. Het nationalisme was voor de boeren wel aantrekkelijk. Stalin dacht dat de communisten het van de nationalisten zouden verliezen.
Hierdoor was de Sovjetunie wel een antikoloniale mogendheid, maar voerde ze geen actieve politiek in Azië.
De Amerikanen hadden wel oog voor Azië.
De Amerikaanse regering verklaarde in de tweede wereld oorlog dat het koloniale tijdperk voorbij was. Alle Europese landen moesten hun kolonies de vrijheid geven.
Tegen over de Franse hielden de Amerikanen zich in. De VS was heel fel tegen Frankrijk, toch hielde ze zich in. Dit kwam doordat het verzet tegen de koloniale overheersing in Indochina onderleiding van communisten stond. Amerika wilde in geen geval dat de communisten de macht zouden krijgen in Indochina. Daarom bleven ze ook neutraal toen in 1946 in Vietnam een onafhankelijkheids oorlog uitbrak.

De VS wist niet was ze aanmoest met het conflict in Vietnam. Gold de Containment politiek nou alleen voor Europa of niet? Het was duidelijk dat West-Europa, Japan, Groot-Brittanië en de VS uit handen van de communisten moest blijven. Maar voor de rest van de wereld was het niet duidelijk.

Geschiedenis paragraaf 1.4

In China was een burgeroorlog tussen de communisten en de nationalisten.

Communisten - Mao Zedong
Nationalisten - Chiang Kai-shek

Stalin was door de overwinning van Mao verrast, maar deed alsof hij er gelukkig mee was.

China (Mao Zedong) en de Sovjetunie (Stalin) konden nu de taken verdelen om tegen het westerse imperialisme te gaan vechten. Ze gingen samenwerken, omdat ze allebei bang waren voor de VS.

China nam het voortouw in Azië
Sovjetunie nam het voortouw in Europa

De chinezen moesten de Aziatische onafhankelijkheidsbeweging steunen met:
- troepen
- wapens
- advies
De sovjetunie zou op de achtergrond materiële steun en advies geven.

Mao en Stalin deelde het communistische vijandbeeld van het westen. Ze hadden een krachtige boodschap aan het volk:
- Amerikanen waren niks beter dan de koloniale onderdrukkers
- Amerikanen wilden de derde wereld uitbuiten, niet met behulp van kolonies, maar door politieke en economische invloed.

Amerika schrok van de overname van China. Deze gebeurtenis kwam nog harder aan doordat de Sovjetunie (die samenwerkt met China) net een atoomproef had gedaan.

Amerika ging de Containment politiek wereldwijd toepassen.
Om het Sovjet design te voorkomen moest de VS en al haar bondgenoten snel zich bewapenen en bedreigde regering gaan helpen.

Sovjet design:
De hele wereld communistisch onder Russische leiding.

Zomer 1950:
Het communistische Noord-Korea viel Zuid-Korea binnen. Zuid-Korea werd gesteund door de VS. Amerika twijfelde er niet aan dat dit een deel was van een wereldwijd plan en sloeg meteen terug. De Amerikanen kwamen tot aan de Chinese grens. Hierop vielen de Chinese troepen weer aan. (Korea-oorlog)
In 1953 leidde dit tot een wapenstilstand. De grenzen bleven zoals ze waren tot 1950. De communistische aanval had dus geen zin gehad.

Door de Korea-oorlog hadden de Amerikanen de Amerikaanse bases en militairen in Korea flink uitgebreid.

In de derde wereld steunde de VS het anticommunisme door middel van:
- economische hulp (populariteit van pro-Amerikaanse regimes vergroten)
- politieke hulp (marionetten regeringen in het zadel te krijgen/houden)
- militaire hulp

Marionettenregeringen:
Regering die met naam zelfstandig is, maar die eigenlijk ondergeschikt is aan een buitenlandse grootmacht.

Nadat Stalin overleed ontstond er een breuk tussen de Sovjetunie en China.
China liet zich niet de wet voorschrijven door moskou, omdat ze door zichzelf aan de macht was gekomen. Chroestsjov was het hier niet mee eens.
Tussen China en de Sovjetunie ontstond een strijd om het leiderschap in de communistische wereld.