Met de tandem door Jamaika

De reislustige Duitsers, waarvoor reizen heel gewoon is geworden, hebben de goede, oude dia avonden herontdekt. Maar niet meer in de woonkamer, maar in grote zalen lopen nu high – teck – dia – shows over verre lande en stranden. In de nieuwe branche word nu al om de afdeling van de markt gevochten.

In het hoogseizoen, wanneer het steen en been vriest, zijn overal de kleurige aanplakbiljetten die een verlangen naar verre landen vertegenwoordigd: belooft word een reis ‘op een bamboevlot over de Atlantische oceaan’ of naar ‘Nepal - de weg is je ziel’, naar ‘Nieuw-Guinee – te gast bij menseneters’ of ‘met de tandem door Jamaica’. Zonder rondzwervende doelen zulke beloftes op de onbewuste pasanten, op hun innigste verlangen om te ontsnappen aan de sleur.

Meer dan vijftig handelsreizigers in dingen van avontuur en sterke drang tot reizen delen zich intussen op de Duitse markt van de dia – shows over verre landen en verre stranden. Wat eens buren, vrienden en bekende aan de ?keukentafel? vereiste, is in terrein een winst beluste globetrotter geworden, de met de computer gestuurde multimedia performance en digitalton systeem is de trekkracht van de zalen van de republiek.

Weliswaar heeft bijna iedereen ondertussen met de Yanomani – indianen bij een kampvuur gezeten in het Braziliaanse oerwoud, in de Indische oceaan naar de zwaardvis uit gekeken of ten minsten op Mallorca met beschonken Engelsen op een strandstoel gelegen. Maar trots op hun nieuwe wereldwijsheid heeft zich een nieuw tak van zaken gevestigd, die de voorzetting van de privé dia – avonden met andere middelen zijn: de multivision – shows van verre buitenshuis - specialiteiten en avontuur.

Michael Martin, 32 jaar, één van de sterren in de jonge branche , trekt met zijn actuele voordracht over de Nijl ongeveer 1000 bezoekers in zijn werk. Met de computer gestuurde beelden en met een perfect samengevoegde soundtrack becommentarieerd hij, als een ster staand in de spotlights, in een vrije voordracht : ‘men moet de mensen wat te vertellen hebben’

In korte tijd heeft de levendige handel met bonte beelden zicht tot een harde concurrentenstrijd ontwikkeld: video spektakel – en presentatie kunstenaars concurreren met overleving kunstenaars en reisjournalisten. Tijdens de professionele multimedia presentaties met een dozijn aan projectoren, schijnen soms zes dia’s gelijktijdig op een gigantische muur, terwijl de op informatiegerichte concurrent het doet met twee á vier apparaten.

Overheers daar de fascinatie van de technologisch visuele overweldiging, zo staat hier het toetreden van een reisdoel op de voorgrond, dat de poetsvrouw net zo interesseert als de professor.

De nadruk van het verhaal ligt, dankzij de redekunst van de naar huis gekeerde en de filosofie van het zelf ervaren op de optische hoogstandjes. De high – tech – regisseuren passen zich aan de jongeren aan, waarbij optische hoogstandjes heel gewoon zijn in de bioscoop.

Maar in de nieuwe branche vinden er heftige competities plaats. Klasse in plaats van massa heet de leus. Velen hopen op een consolidatie van de chaotische wildgroei, die de kwaliteitsnorm klein houd en het publiek irriteert.
De voorzitter van de in 1991 gecreëerde ‘gezelschap van de kunst van de beeldlezing (organisator)’ Uwe Helleweg, 42 jaar oud, betreurt ook het lage voordrachtsniveau van vele collega’s: ‘Je hebt er eendagsvliegen en sukkels, die met hun vakantie foto’s snel geld willen verdienen . Dat schaad het gezicht van deze branche.’ iemand, die met de fiets door een half continent gestrompeld is, is in werkelijkheid met de caravan er doorheen gesneld – ook guitenstreken verkopen goed, volledig zonder het toegewezen ‘kwaliteit zegel’ van de GBV
Maar de tumult om de bonte beelden raast vooral op de straat. Het afscheuren en overpakken van de reclame affiches van de concurrent – ‘ontvallen’ aankondiging van een onaangename concurrent – hoort bij de dagelijkse bezigheden als het kamp om de beste pakkende kolomen, de middelgrote stad in een handomdraai in een steriele fototentoonstelling kan maken : Palmstranden en ????, waarnaar het oog lonkt.

Maar zelfs de grote plakkaaten van tegenwoordig bereikt weinig, wanneer men zijn eigen diashow over schotland voor de derde keer in zes weken laat zien, aan de inwoners van Freiburf en zo de landschappelijke schoonheden tussen Aberdeen en Glasgow nader te brengen. Het oppervlak behandelen schrikt af de wereld en het doorploegen van de inwoners en zijn vlakte tussen Plön en Passau af eist zijn tol. Nieuw-Zeeland, Canada en Maleisië, Australië en Mauritius – alles is er, iedereen is er, de markt lijkt verzadigd.

De succesvolle branche gebruikt het hele pallet van het moderne marketing: sponsoring, merchandising, direct mailing – een cyclus, die van beeld over product en diensten mensen aanzet tot reizen, uit de wederom nieuwe beelden die uitkomen. Jörg Drews heeft met zijn ‘3D – dia – show ‘ de mythe van het noorden ‘ de sympathie van de sigaretten markt Prince Denmark verzekerd.

Ingo wolf, een 30 jaar oude kano leraar en rafting gids, die voor zijn voordracht ‘met de fiets door Tanzania’ in vier en een halve maand meer dan 6000 kilometer afgelegd, is weer verbaast over het ontbreken van deskundige kennis, dat sommige bezoekers van zijn demonstratie het alleen maar uit boeken gelezen hebben. Voor het intellectuele genoegen, hem met vragen te confronteren, die hij zelf niet beantwoorden kunnen, zien ze graag af van de verwezenlijken van hun dromen met veel ontberingen. Dan weten ze: het ware avontuur heet fantasie.