Architectuur 1920-1940

In 1919 werd er in Weimar onder leiding van Walter Gropius (architect) een nieuw soort kunstacademie gesticht, het Bauhaus. Het zou het invloedrijkste opleidingsinstituut van de eeuw worden.

De invloed van het Bauhaus is nog steeds te zien in het gebruik van geprefabriceerde onderdelen en in het functionele ontwerp van vele hedendaagse woningen. Het Bauhaus veranderde ook de manier waarop architectuur wordt onderwezen (vooral in de Verenigde Staten) door studenten praktische training te geven in kunst en ambacht en het Modernisme onderdeel te maken van de studie. De rationalistische architectuur verspreidde zich, er werd functioneler, praktischer en meer economisch gebouwd. Je zag veel rechte lijnen en hoeken, vormen die de indruk moesten wekken dat ze machinaal bewerkt waren. De bouwwerken hadden meestal een blokvorm en wit pleisterwerk.

Overal maakte men de bouwtechniek van buiten zichtbaar, daar is het Bauhaus een goed voorbeeld van. Het rationalisme bood in de tijd van de woningnood een goede oplossing; er werden hele woningblokken uit de grond gestampt. Ze bestonden uit grote platen ter grote van een wand. Allemaal hetzelfde en voor het eerst met een ingebouwde keuken voor de ruimtebesparing. Kenmerkend voor rationalistische woningen is hun open grondplan, het zijn geen rechte blokken huizen langs de straat, maar de huizen staan bijvoorbeeld in de vorm van een hoefijzer bij elkaar, net als het ‘hoefijzercomplex’ in Berlijn-Britz. In Oostenrijk gingen ze een andere weg in. Hier ontstonden reusachtige aaneengesloten ‘lintbebouwingen’ zoals de meer als een kilometer lange Karl-Marx-Hof.

Natuurlijk waren er ook tegenbewegingen. De tijd 1920-1940 was een tijd van politieke en sociale onzekerheid, daarom zochten mensen naar vertrouwde dingen. Dat waren zeker geen kale, rechte dingen. Ze gingen toch voor brave, muffe, overvolle interieurs waarin de donkere kleuren overheersten.