Inleiding
Ik hou mijn scriptie over Cleopatra Ik heb haar als mijn onderwerp gekozen, omdat het me een interessante vrouw leek om te “bestuderen”. Ik wist nog maar heel weinig van haar af voor ik aan mijn scriptie begon. Ik had wel eens een film over haar gezien of wat over haar gehoord, maar ik wou wel eens wat meer over haar weten. Ik vond het interessant hoe zij al die macht heeft weten te krijgen op zo’n jonge leeftijd en hoe ze zich staande heeft weten te houden in het regeren van haar rijk op zo’n jonge leeftijd.
Ik was op het idee gekomen om mijn scriptie over haar te houden door dat er in de les een keer opties werden genoemd waarover je scriptie kon doen. Toen werd ook Cleopatra genoemd en dat sprak me wel heel erg aan.
Ik ga haar levensverhaal vertellen en daarin ga ik vooral in op haar relaties met Caesar en Antonius. Waarom ze die relaties had en hoe ze verliepen.
Want zou het nou echt puur toeval zijn dat Cleopatra, als koningin van Egypte dat bedreigd werd door annexatie, eerst verliefd werd op de man die het meeste te zeggen had in het rijk waardoor Egypte bedreigd werd en later viel ze voor één van de machthebbers van het Romeinse rijk uit die tijd?
Persoonlijk denk ik zelf het om de macht ging. Cleopatra gebruikte Caesar en Antonius voor versterking van haar eigen macht en die van Egypte.

Dat is mijn stelling die ik nader zal onderzoeken en waar ik aan het einde van mijn scriptie een conclusie over zal trekken. Daar komt nog een onderwerp bij kijken, want waar het echt om gaat is natuurlijk in hoeverre zij succesvol was in het versterken van haar eigen macht met behulp van die van haar minnaars.

Cleopatra en haar familie
Cleopatra XII stamde af van de Ptolemaeën, de familielijn die afstamde van Lagus, een Macedoniër die na de dood van Alexander de Grote het zuidelijke gedeelte van zijn rijk overnam, namelijk dat aan de Nijl. De vader van Cleopatra, Ptolemaeus XII, bijgenaamd Auletes, fluitspeler, had twee oudere dochters genaamd Cleopatra VI en Berenice, Cleopatra, en twee jongere zoons genaamd Ptolemaeus XIII en Ptolemaeus XIV en een dochter Arsinoë.
Cleopatra XII kreeg zoals gewoonlijk de bijnaam Filopator: die van haar vader houdt. Cleopatra heeft haar jeugd doorgebracht in het koninklijke vrouwenverblijf. Daarna heeft ze van de opvoeding genoten die al eeuwen aan dochters van de farao was voorbehouden. Het was een belangrijke studie die erg serieus werd genomen, zodat zij later als echtgenoot kon regeren naast haar broer.
Het onderwijs in de scholen gebruikte veel tijd voor letteren. Er werd kennis op gedaan uit boeken en het was gebaseerd op kennis van de Griekse literatuur.
Cleopatra heeft veel gelezen in haar jeugd: epische gedichten van Homerus, de werken van Hesiodus en Pindarus, de tragedies van Euripides, de komedies van Menanders en de Historiën van Heroduotus en Thucydides.
Haar wetenschappelijke opvoeding werd evenmin verwaarloosd: ze heeft lessen in reken- en meetkunde, sterrenkunde en geneeskunst gekregen. Ze heeft leren tekenen, de zevensnarige lier te bespelen, zingen en er werd aan lichamelijke opvoeding gedaan. Ze kon daarnaast ook nog eens goed paardrijden. Ze had een gave voor vreemde talen. Zo kon ze ook nog eens communiceren met Ethiopiërs, Arabieren, Hebreeën, Syriërs, Meden, Parthen en vele anderen. Ze was een van de weinigen in haar familie die deze talen bewust heeft geleerd, waardoor ze gemakkelijk aan diplomatieke onderhandelingen kon deelnemen.

Ze had veel belangstelling voor de wetenschap. Ze omringde zich al snel met geleerden als de arts Dioscorides of de sterrenkundige Sosigenes, die later de Romeinse kalender voor Julius caesar zal omwerken.
Naast dit alles had ze ook nog gevoel voor humor op het onbeschofte af. Ze hield van woordspelletjes en plagerijen. Maar achter dat vrolijke humeur hield zich een koppige wil en een grote energie schuil.

Over haar schoonheid zijn verschillende versies gaande. Volgens Dio Cassius is zij van een onvergelijkelijke schoonheid, waardoor ze een onweerstaanbare tovenares wordt: ‘Ze was schitterend om te zien en te horen, in staat om harten te winnen die niets van de liefde moesten hebben, zelfs die welke door de leeftijd waren verkoeld.’ (uit het boekje Cleopatra geschreven door Edith Flamarion op blz. 34)
Plutarchus is genuanceerder: ‘Haar schoonheid was op zich niet zo onvergelijkelijk en zelfs niet erg opvallend voor het die bij haar in de buurt kwamen.‘ (uit het boekje Cleopatra geschreven door Edith Flamarion op blz. 35)
Cleopatra had een geweldige aantrekkingskracht op haar omgeving. Plutarchus: ‘Ze heeft iets vreemds wat een sterke aantrekkingskracht uitstraalde. Haar conversatie was o beminnelijk dat het onmogelijk was er niet van in de ban te komen [..] De bevallige manier waarop ze kon keuvelen, haar aangeboren innemendheid, die alles wat ze zei of deed kleurde, was een angel die gevoelig stak’(uit het boekje Cleopatra geschreven door Edith Flamarion op blz. 36)
Dio Cassius: ‘De betovering van haar gesproken woord was zo groot dat zij allen won die naar haar luisterden.’ (uit het boekje Cleopatra geschreven door Edith Flamarion op blz. 36)
Naast haar spreken en haar uiterlijk wist ze zich goed te kleden en ze wist goed om te gaan met make-up en parfums en sieraden.
Persoonlijk denk ik dat ze niet heel mooi is geweest, maar de mensen wist te overdonderen door middel van haar intelligentie en haar aankleden. Ze wist hoe ze mannen moest verleiden met haar innerlijk en niet perse met haar uiterlijk.

De Ptolemaeën streefden ernaar hun Macedonische afkomst in ere te houden. Ze leefden Grieks, kleedden zich Grieks, spraken Grieks en behielden de eredienst van Griekse goden die ze ook nog eens probeerden te verbinden met de lokale. Zo was er ook de traditie dat de farao werd op gevolgd door de oudste zoon die dan weer getrouwd was met de oudste dochter.

Alexandrië was de Egyptische hoofdstad en ook de vorsten leefden daar, het was een stad met vele schoonheden, veel verschillende mensen en veel verschillende rijkdommen. Door de inspanning van de Ptolemaeën om in Alexandrië een enorme hoeveelheid cultuur en wijsheid bijeen te brengen was er een enorme bibliotheek gebouwd.

Egypte was voor Rome ook erg aantrekkelijk door het Oosterse mysterie dat het uitstraalde, de goedlopende economie en de geschikte militaire ligging. Egypte was namelijk de rijkste Hellenistische staat. De economie is voor het grootste gedeelte in handen van de staat en de vorst profiteerde er het meest van. De staat had monopolies op de belangrijkste dingen en particuliere ondernemingen worden aan strikte banden gelegd. In Egypte was veel productie, weinig consumptie en veel export. Rome was maar al te geïnteresseerd in het Egyptische goud en wierp zich bij elk conflict op als bemiddelaar.
Ptolemaeus XII, de vader van Cleopatra, had een probleem met Rome: in een testament van Ptolemaeus X zou hij uit dank Egypte aan Rome hebben nagelaten. De destijdse dictator van Rome, Sulla, wilde dan ook duidelijk maken dat hij het grotendeels voor het zeggen had in Egypte. Maar de Romeinen vonden het beter Egypte autonoom te houden.

Cleopatra aan de macht
In 80 v. Chr. werd de Egyptische koningin Berenice gedwongen om met haar neef Ptolemaeus XI te trouwen. Ptolemaeus XI wordt na een maand vermoord nadat hij zijn vrouw heeft laten vermoorden. Toen kwam de buitenechtelijke zoon van Ptolemaeus X op de troon. De nieuwe farao, Ptolemaeus XII staat bekend om zijn hang naar feesten en banketten waar hij zich graag bedrinkt en temidden van danseressen in het openbaar fluit speelt. Zo komt hij aan de bijnaam Auletes (de fluitspeler). De moeilijkheden die in zijn land afspelen boeit hem niks.
Uiteindelijk moet Ptolemaeus XII vluchten uit Egypte, omdat hij moeilijkheden had met Rome en die probeerde af te kopen wat echter niet lukte.
Toen Pompejus stukken Azië veroverde en dreigend dicht bij Egypte kwam, gaf Ptolemaeus XII een groot feest. Door dit feest werd Egypte niet binnengevallen. In 60 v. Chr. sluit Pompejus een verbond met Caesar die een voorstander van de annexatie van Egypte was.
Uiteindelijk lukte het Ptolemaeus XII door Rome als koning erkend te worden, maar wel in ruil voor een hoge prijs. Ptolemaeus XII leende het geld van Rabirius. Om de lening die hij hiervoor sluit terug te betalen, moest hij de belastingen verhogen. Hier was het volk natuurlijk hartstikke tegen en als dan ook nog de broer van Ptolemaeus XII, heerser van Cyprus, wordt vermoord en Ptolemaeus XII 'kiest' de kant van Rome trekt het volk hem niet meer en verjaagt hem. Hij vluchtte naar Rome, terwijl hij zijn oudste dochter Berenice en waarschijnlijk Cleopatra VI achterlaat, waardoor zij gekroond worden door het volk.
Ptolemaeus XII vroeg hulp in Rome aan Pompejus en Rabirius en uiteindelijk was de luitenant van Pompejus bereidt de staatsgreep uit te voeren met hulp van Marcus Antonius. De staatsgreep lukte en Ptolemaeus XII stelde zijn dochter Berenice terecht, zodat de 13-jarige Cleopatra VII en de 5-jarige Ptolemaeus XIII troon opvolgers werden.

In 51 v. Chr. stierf Ptolemaeus XII. Nu moesten Cleopatra VII en Ptolemaeus XIII volgens de wet van de Lagiden trouwen. Cleopatra was 18 en haar jongere broertje nog maar 10 jaar oud. Dit liet haar helemaal vrij het land te regeren zoals zij dat wenste. Cleopatra VII regeerde als ‘heersers van de beide landen’ over Opper- en Neder-Egypte. Doordat haar broer-echtgenoot nog geen volwassen was, werd het bij gestaan door drie raadslieden: de eunuch Potheinus, de veldheer Achillas en de retoricus Theodotus. Deze manipuleerden Ptolemaeus XIII. Daarbij kwam ook nog het probleem voor Cleopatra dat haar oudere zuster Arsinoë op de troon aasde. Verder ging het slecht met de economie en de rust in het land.

Cleopatra en JuliusCaesar
Cleopatra hield zich vooral bezig met internationale politiek. Ze probeerde het conflict met Rome te vermijden en laat haar goede wil blijken. Zo leverde ze de moordenaars van de twee zonen van de Romeinse proconsul in Syrië, Bibulus, uit aan de proconsul. Daarna verleent ze Pompejus steun bij het conflict dat hem in aanvaring brengt met zijn grote rivaal Caesar. Ze had Pompejus in 49 v. Chr. soldaten gestuurd. Daar waren de Alexandrijnen niet blij mee. Begin 48 v. Chr. moest Cleopatra de hoofdstad ontvluchtten. Na het aandringen van de drie regenten werd ze afgezet. Ze verliet toen Egypte helemaal. Op een geheime plaats in de Syrische woestijn hield zij zich verborgen.
De jonge koning en zijn regenten stuurden een leger naar het oosten om de Cleopatra gevangen te nemen. Deze troepen waren gelegerd in Pelusium. Cleopatra had intussen hulp gevonden van een koning van een stadstaat Askalon. Hij beloofde Cleopatra de troon terug te brengen. Een veldslag leek onvermijdelijk.
Door de komst op 28 september 48 v. Chr. van Pompejus, die door de troepen van Caesar was verslagen bij Farsalos in Griekenland, zijn de legers van Cleopatra en Ptolemaeus XIII niet met elkaar in gevecht geraakt. Pompejus had het verzoek aan Ptolemaeus XIII om hem asiel te verlenen. De meningen waren hier over verdeeld. Uiteindelijk kwam het plan om Pompejus de stad in te laten om hem vervolgens te vermoorden. Ze dachten dat Caesar hen dankbaar zou zijn. Pompejus werd onthoofd en het hoofd werd naar Alexandrië gebracht

Op 2 oktober 48 v. Chr. kwam Caesar in Alexandrië aan. Hij wilde met Pompejus tot een akkoord komen en misschien zelfs een verdeling van het Romeinse wereld rijk. Caesar wist dus nog niks van de dood van Pompejus af.
Toen het hoofd van Pompejus aan Caesar werd getoond barste hij in tranen uit. Hij liet zijn leger aantreden en trok toen naar het kasteel van Ptolemaeus XIII. In de stad kwam de bevolking in opstand. Ze protesteerden en eisten de terugkeer van Ptolemaeus XIII en zijn troepen uit Pelusium.

Caesar voelde zich als executeur-testamentair verplicht de laatste wil van de overleden koning te vervullen en Ptolemaeus XIII en Cleopatra tot regenten aan te stellen. Caesar voelde zich ondertussen helemaal niet veilig in Alexandrië en begon te drinken.

Met boodschappers liet hij weten dat hij de jonge koning wou spreken. Potheinus kwam met Ptolemaeus XIII, die alleen over het vertrek van de Romeinen wou onderhandelen, naar Caesar.

Op een avond in oktober was er een Griekse koopman, Apollodorus, die Caesar dringend moest spreken. Hij zou een bericht hebben van Cleopatra. Apollodorus had alleen een bundel vodden mee, soort beddenzak. Toen Caesar hem te woord wou staan legde hij de vodden neer en maakte het open zonder ook maar antwoord te geven op de vraag waarom hij daar was. Toen Apollodorus de vodden had uitgerold kwam Cleopatra eruit te voorschijn. Dit slimme idee om de stad binnen te komen had Caesar vertederd, maar vooral door lieftalligheid en gratie had zij zijn hart veroverd.

Ze stonden nu geheel onverwacht tegenover elkaar. Cleopatra, een jonge vrouw met krulhaar dat in een knot in haar nek was samengebonden en Caesar, een man van 52 jaar oud met een blanke huid en zwarte levendige ogen. (een stukje uit de beschrijving van Suetonius)
Wie precies op wie viel is niet helemaal duidelijk. Cleopatra moet grote indruk hebben gemaakt op Caesar, want tot nu toe gaf Caesar de voorkeur aan vrouwen met een moederlijke uitstraling, aan keurige gehuwde vrouwen van deftige families. Omdat hij zo bijzonder en oppermachtig was, oefende Caesar een onweerstaanbare aantrekkingskracht uit.
Toch zou Cleopatra waarschijnlijk uit berekening hebben gehandeld. Ze kon kiezen: Caesar of de dood. Ze zou het conflict met haar broer-echtgenoot nooit kunnen winnen. Dat zou haar dood worden. Het volk zou haar ook niet steunen. Zij had immers Egypte aan de Romeinen overgeleverd. Cleopatra kon alleen van Caesar hulp verwachten. Ze gooide haar vrouwelijkheid in de strijd en wist die zelfde nacht nog met Caesar in bed te belanden.

De strijd van Caesar
Van oktober 48 tot 47 v. Chr. streefde caesar slecht naar twee doelen: Cleopatra’s genegenheid en haar installatie als koningin. Caesar gedroeg zich niet meer als de Romeinse imperator, maar als de dromerige fluitspeler, Ptolemaeus XII.
Caesar leefde in het paleis in Alexandrië samen met Cleopatra en ook nog met Ptolemaeus XIII. Terwijl Ptolemaeus XIII nog steeds een strijd tegen Cleopatra en Caesar voerde. Er werd een aanslag gepland op Caesar door Potheinus en Achillas, maar Caesar kwam er vroeg tijdig achter en arresteerde Potheinus en liet hem ter dood brengen. Achillas wist te ontsnappen en vluchtte naar Pelusium waar de Egyptische troepen gelegerd waren. Hij nam de 20 000 soldaten en de 2000 ruiters naar Alexandrië om Caesar te verslaan. Terwijl Cleopatra en Caesar zich barricaderen in het koninklijke paleis bezette Achillas de stad en probeerde de haven in handen te krijgen waar 72 Egyptische oorlogsschepen en 50 Romeinse triremen lagen. Caesar besloot deze in brand te steken om zo te voorkomen dat Achillas ze in handen kreeg. Het gigantische vuur sloeg over de kaden richting het dorpsplein. In de grote bibliotheek hadden de vlammen vrij spel en verwoestte de hele wetenschappelijke kennis. Na de brand verplaatste de strijd zich naar Pharus.

Tijdens de gevechten slaagde Cleopatra’s jongste zuster Arsinoë en haar kamerheer Ganymedes erin het paleis te ontvluchten. Zij werd door de Alexandrijnen met gejuich begroet. Ganymedes hoefde hen nauwelijks te overtuigen om Arsinoë tot koningin uit te roepen. Nu werd hij de sterkste man van Egypte en hij vermoordde toen Achillas. Caesar moest het nu tegen hem opnemen.
Ondanks grote verliezen slaagde de Romeinen er uiteindelijk in het paleis weer te bezetten. Nu nam Caesar zijn toevlucht tot een list: hij liet Ptolemaeus XIII vrij. De Egyptenaren begroetten de koning als hun nieuwe leider en de 13-jarige jongen zwoer te zullen wreken op Cleopatra.
In mei ging Caesar richting het leger van Ptolemaeus XIII. Caesar verwachtte een veldslag bij Mithridates, maar daar was het Egyptische leger reeds vertrokken en gaven de inwoners zich meteen over. De Romeinen trokken verder naar het Meer van Mareotis. Ze zette een koers naar het oosten op zodat Ptolemaeus XIII dacht dat ze aan de oostelijke oever het reserveleger zou voegen, maar toen het donker werd doofde Caesar alle lichten in de schepen en voerden ze de westelijke oever.

Op 27 maart 47 v. Chr. bracht Caesar met zijn verenigde legers de jonge koning Ptolemaeus XIII in een veldslag aan de Nijl een verpletterende nederlaag toe. Ptolemaeus XIII stierf doordat hij verdronk in het meer. Caesar gunde het hem om op een “normale” manier te bergen, dus liet hij het meer afzoeken naar het lijk van Ptolemaeus XIII. Hij werd gevonden en herkend aan zijn gouden harnas.
De manier waarop Caesar de stad had veroverd was verschillend met alle andere steden die zo opstandig waren. Hij zou ze tot de grond gelijk hebben gemaakt, maar Alexandrië was de stad van Cleopatra en voor haar had Caesar gevochten en legde hij het heroverde koninkrijk aan haar voeten. Hij hield van haar. Het maakte hem niet eens wat uit dat ze zwanger van hem was.

Om haar heerschappij te wettigen organiseerde Caesar een grote bruiloft. De 22-jarige Cleopatra trouwde met haar 12-jarige jongste broer Ptolemaeus XIV. Nu mocht van de wet Cleopatra weer regeren. Arsinoë werd afgevoerd naar Rome. Caesar legde in Alexandrië een Romeinse garde van drie legioenen met als opdracht de koningin te beschermen. Hij nam maatregelen om rust in de hoofdstad te verzekeren en verleende de Alexandrijnse joden het stadsrecht.
In het voorjaar van 47 v. Chr. neemt Caesar Cleopatra mee op een lange reis voer de Nijl. Dat is iets wat niet gewoon was voor Caesar. Het is een tocht vol liefde toch had het ook nog nut in politiek opzicht. Cleopatra en Caesar waren beide niet goed bekend bij de plattelands bevolking. Hun reisje toonde dat zij zich niet als een bezetter gedroegen. Dit leverde hun veel sympathie op.

Op 23 juni 47 v. Chr. krijgt Cleopatra haar eerste kind. Het is een jongetje dat de naam Ptolemaeus Caesar Theos Philopator Philometer droeg. De oorspronkelijke Alexandrijnen noemden hem gewoon Caesarion wat kleine Caesar betekende. Het is niet duidelijk op hij geboren is op de boottocht of gewoon in Alexandrië.

Cleopatra kwam met Caesarion en haar broer-echtgenoot naar Rome. Ze zeggen dat dat niet op Caesars verzoek was en dat hij haar probeerde te vergeten, aangezien hij een verhouding had gekregen met Calpurnia. Cleopatra slaagde er weer in hem opnieuw te veroveren. In de tempel die Caesar had laten bouwen achter het forum Romanum liet hij een gouden standbeeld van haar zetten, tot grote verontwaardiging van het volk. Zij vonden zo'n verering van een sterveling ongehoord was.
Het Romeinse volk reageerde heftig op Cleopatra. Ze werd gezien als belichaming van de bedreiging van de mystieke, oosterse weelde. Bovendien was Caesar getrouwd met de kuise Calpurnia in 49v. Chr. Terwijl de problemen in Rome steeds groter werden, kreeg Caesar steeds meer volmachten en gedroeg zich ook steeds almachtiger, waardoor hij zich afzonderde van de Romeinen. Caesar maakte na zijn veldtochten in Spanje zijn testament waarin Cleopatra en Caesarion ontbreken. Uit dit testament en zijn afstandelijke houding kan men opmaken dat hun verhouding eind 45 v. Chr. beëindigd was, maar dit is niet zeker.

Ceasars macht bleef groeien. Het gerucht ging dat hij koning wou worden, maar toen Marcus Antonius hem bij de Lupercalia op 15 februari 44. Chr. een kroon aanbood, weigerde hij die nadrukkelijk. Die weigering brengt zijn tegenstanders niet van het plan af hem te vermoorden. De Romeinse staat zou alleen gered kunnen worden door de dood van de dictator.
Er werd over de dood van Caesar geroddeld en iedereen wist dat het eraan kwam. Caesar zelf wist het ook. Op de dag dat het zou gebeuren 15 maart 44 v. Chr. had hij van een waarzegger het advies gekregen de senaatvergadering niet bij te wonen, maar hij trok zich er niets van aan en ging toch. Door 60 samenzweerders werd hij neergestoken. Toen hij zag dat zijn vriend Brutus er ook bij was, zei hij: "Tu quoque, fili!" ("Brutus, jij ook?"). (Uit het boek Caesar & Cleopatra geschreven door Philipp Vandenberg) Toen gaf hij de strijd op en stierf onder het standbeeld van Pompejus.
De dood van Caesar op 56-jarige leeftijd leidde meteen tot legendevorming. Er werden allerlei feestdagen aan hem verbonden, de vergaderzaal van Pompejus werd dichtgemetseld en kreeg de naam “Dag van de Vadermoord” en ter nagedachtenis bouwden de Romeinen een ongeveer zes meter hoge zuil van marmer met de inscriptie: ter herinnering aan de Vader des Vaderlands”.

Cleopatra en Marcus Antonius
Cleopatra was haar machtige bondgenoot kwijt. Het enige wat ze kon doen is de Italiaanse hoofdstad verlaten. Onmiddellijk na haar terugkeer schijnt de koningin met harde hand te hebben geregeerd. Hierbij werd ze echter verhinderd door hij pas 15-jarige broer.
In september 44 v. Chr. overleed Ptolemaeus XIV. Waarschijnlijk was hij door zijn zus uit de weg geruimd, maar dat is niet zeker. Nu werd de zoon van Cleopatra en Caesar de volgende farao. Het kind was echter nog maar 3 jaar oud en dus had Cleopatra weer alle macht in handen.

Er ontstonden drie machtsgroepen: Brutus en Cassius en hun aanhangers; Octavianus, zoals Octavius zich sinds de adoptie door Caesar noemde, eiste Caesars erfgoed op; en Marcus Antonius.
Octavianus en Antonius kwamen in strijd met elkaar over wie de Romeinse macht in handen zou krijgen. Op 21 april 43 v. Chr. werd Antonius bij Modena verslagen. Hij vluchtte naar Gallia Transalpina, zijn vriend familielid Lepidus zich bevond. Antonius en Lepidus vertrokken samen met zijn soldaten naar Italië. Met 17 legioenen en 10 000 ruiters keerde Antonius naar huis terug en bij de aanblik van deze strijdmacht leek zijn verbanning vergeten. Octavianus spoedde naar het noorden. Op het eiland in Rhenus ontmoetten zij elkaar. Daar werd het rijk verdeeld in drie dagen: het westen was voor Octavianus, het oosten voor Antonius en de hoofdstad voor Lepidus. Dit gebeurde op 27 november 43 v. Chr., het tweede driemanschap was een feit geworden.
Deze leidde echter tot een bloedbad. Er werd een vogelvrijverklaring opgesteld. Een lijst met 200 namen die zomaar vermoord mochten worden. In de werkelijkheid werden er 300 senaten en 2000 ridders gedood. Daarnaast eiste Antonius het hoofd van Cicero. In ruil daarvoor mocht Octavianus zijn oom Lucius Caesar en Lepidus zijn gehate broer Paulus vermoorden.
Het driemanschap wilde wraak op de moord van Caesar. Nu was Octavianus te jong en Lepidus te zwak. Dat maakte Antonius de stuwende kracht. Hij bepaalde dat Lepidus in Rome bleef om de stad te verdedigen, dat Octavianus alle troepen met Antonius deelde en dat zij vervolgens met legers Brutus en Cassius tegemoet zouden trekken.
Bij Philippi kwam het tot een strijd tussen het leger van Antonius en Octavianus en de troepen van Brutus en Cassius. In oktober 42 v. Chr. werd Octavianus verslagen door Brutus en Antonius overwon Cassius, die vervolgens stierf.
De tweede veldslag vond plaats in november. Antonius voerde het bevel over beide legers. Hij won dit keer. Brutus wist te ontsnappen en pleegde zelfmoord. Antonius zag zich toen als de nieuwe en juiste Caesar en hij wilde hetgeen uitvoeren wat Caesar zo graag gewild had: de verovering van het rijk der Parthen. Antonius begon een tocht door het oosten.

Cleopatra had ook zo haar rol gehad in deze strijd. Nadat zij uit Rome was teruggekeerd kon ze voor twee partijen kiezen: ze kon zich achter Cassius, de moordenaar van Caesar, scharen of Caesars vertrouweling Publius Cornelius Dolabella ondersteunen. Ze koos voor Dolabella. Dat bleek achteraf de verkeerde keus te zijn geweest, want Dolabella werd verslagen door Cassius. Nu kon ze er op rekenen dat Cassius wraak zou nemen. Dit werd echter weerhouden door de strijd bij Philippi. Cassius vroeg Cleopatra toen om hulp.
Er ontstond weer een moeilijke situatie voor Cleopatra. Ze mocht beide partijen niet. Ze mocht Octavianus nog het minste, maar zij waren zo slim geweest om een boodschapper naar Alexandrië te sturen met het bericht dat zij als dank voor de steun aan Dolabella bereid waren haar 5-jarige zoontje Ptolemaeus XIV als mederegent te erkennen.
Zij koos toen toch voor Antonius en Octavianus. Ze steurde hen een vloot. De vloot was echter nog maar net uitgevaren toen het schipbreuk leed. Hierna werd Cleopatra ziek. Toen zij hersteld was, was de veldslag beëindigd en waren de machtsverhoudingen opnieuw bepaald.
De ontmoeting
Antonius liet Cleopatra naar Tarsus in Sicilië halen waar hij verbleef. Cleopatra kwam aan in Tarsus als Aphrodite, de godin van de liefde. Ze overdonderde iedereen. Meteen bij de eerste ontmoeting werd Antonius verliefd op Cleopatra. Hoe kreeg Cleopatra het deze keer voor elkaar om zo’n grote indruk op Antonius te maken?
Ze bevatte de gave dat ze nou eenmaal goed met mannen om kon gaan. Ze was zelf niet eens zo heel knap maar op de manier waarop zij met Antonius om ging was ze onweerstaanbaar. Ze maakte bewust indruk met haar buitengewone rijkdom.
In de armen van Antonius eiste Cleopatra het hoofd van haar zuster Arsinoë, dat van de opperpriester, dat van Serapio, en ook van een Aziaat die op een zekere dag in Alexandrië opdook en beweerde dat hij een broer van Cleopatra was. Deze eisen werden voldaan door Antonius en Cleopatra vertrok tevreden uit Sicilië.
Antonius kwam in de winter van 41 v. Chr. naar Alexandrië. Het leven dat hij met Cleopatra leidde stond in het teken van feesten en genoegens. De koningin week niet van zijn zijde. Ze ging met hem mee naar schermen, op jacht, dobbelde met hem en bood hem geraffineerde banketten aan. Ze vermaakte zicht kostelijk met elkaar.
Antonius verliet Cleopatra aan het einde de winter van 40 v. Chr. omdat hij vernomen had dat zijn eigen vrouw tegen zijn bondgenoten vocht. Hij vertrok met 200 schepen en ontmoette in Griekenland zijn gevluchte vrouw Fulvia en zijn moeder Julia. Antonius kon Octavianus met veel moeite er van overtuigen dat Fulvia zonder dat hij het wist had gehandeld. Uiteindelijk kwamen de bongenoten tot overeenstemming. Antonius en Octavianus erkenden de Ionische Zee als de grens van hun invloedssfeer. Antonius kreeg de oostelijke helft en Octavianus het westelijke gedeelte.

Ondertussen was Fulvia gestorven en bood Octavianus zijn zuster, Octavia, aan als vrouw voor Antonius. Octavia was weduwe en had al driekinderen. Antonius en Octavia traden in het huwelijk. Dit politieke huwelijk was gedoemd om te mislukken. Cleopatra was ook nog eens zwanger van Antonius en had tijdens de wittebroodsweken een tweeling gekregen, een jongen en een meisje genaamd Alexander en Cleopatra. Antonius wilde niks van deze kinderen weten en maakte Octavia ook zwanger. Van haar kreeg hij een dochter die hij Antonia noemde. Hij nam in de zomer van 39 v. Chr. Antonia en Octavia mee naar Griekenland, waar hij de winter in Athene doorbracht en voorbereidingen trof voor de veldtocht tegen Parthen.
Antonius behaalde twee successen tegen de Parthen. Zijn heerschappij over het Oosten begon er goed uit te zien. Zijn verhouding met Octavianus werd weer gespannen. Oorlog werd nog maar net vermeden door Octavia.
In de zomer van 37 v. Chr. verlengen Antonius, Octavianus en Lepidus het driemanschap voor vijf jaar in Tarente. Octavianus gaf twee legioenen aan Antonius voor de oorlog tegen de Parthen. Antonius gaf in ruil daar voor 100 schepen met een ijzeren ramsteven. Daarna vertrok Antonius weer naar Azië en liet Octavia achter bij haar broer. Maar, zoals Plutarchus schrijft, " Laait het grote kwaad, dat lange tijd had gesluimerd, de liefde voor Cleopatra, die bij nader inzicht bekoelt leek, weer op en werd hartstochtelijker naarmate hij Syrië naderde." (uit het boek Caesar & Cleopatra geschreven door Philipp Vandenberg blz. 193)
In Tarsus stuurde Antonius Gaius Fontejus Capito naar Alexandrië om Cleopatra zo snel mogelijk bij hem te brengen. Zij ontmoetten elkaar in Antiochië. Zij hadden elkaar 3 jaar niet gezien, maar waren meteen weer hartstochtelijk verliefd. Ze brachten samen de winter door.
Hoewel Antonius getrouwd was, sloot hij een soort huwelijkscontract met Cleopatra. Het is niet zeker of dit de prijs was voor Cleopatra’s liefde. Hij schonk haar Phoenicië, Syrië, grote delen van Cilicië en Judea, Cyprus en de kustgebieden die deze kolonies met Egypte verbonden. Hierdoor begon men in Rome aan zijn verstand te twijfelen.
De breuk met Rome
In 36 v. Chr. ging Cleopatra terug naar Alexandrië en Antonius maakte zich klaar om de veldtocht tegen de Parthen te beginnen. Er was aan materiaal en manschappen geen gebrek. Hoewel een overwinning onvermijdelijk leek, liep het toch anders, want Antonius' opmars strandde al bij de eerste belegering. Toen werd hij tot een oneervolle terugtocht gedwongen en die bleek fataal te zijn, want door sneeuwstormen, voedselgebrek en vergiftiging en constante aanvallen van de Parthen, waren zij heel erg verzwakt en bereikten ze op het nippertje de grens tussen Medië en Armenië. Antonius had de moed opgegeven en aan zijn trouwe dienaar Ramnus bevolen hem te doden als hij dat verzocht.

Ondertussen was Cleopatra in Alexandrië teruggekeerd als zegevierende koningin en was bevallen van Ptolemaeus Philadelphus. Maar als ze hoort dat Antonius het zo slecht vergaat, gaat ze in de winter van 34-35 v. Chr. met hulpmiddelen naar Syrië, waar hij met zijn verzwakte troepen op haar wacht. Hierna voerde Cleopatra een harde buitenlandse politiek, zij sloot een pact tegen Herodotes met de Armeense koning en verlooft Alexander Helios met zijn dochter en zij sluit een pact tegen de Parthen met de Meedse koning.

Volgens de Romeinen was de veldtocht tegen de Parthen vooral mislukt omdat Antonius alleen dacht aan een snelle terugkeer naar Cleopatra en niet aan de overwinning. Zij werd er zelfs van verdacht afrodisiaca door Antonius' eten te doen, om hem zodoende aan haar te binden, maar ik denk dat dat een beetje overdreven is. Een speculatie die is ontstaan door geroddel in het land.
Octavianus wilde dat zijn zuster een echtscheiding zou uitlokken, maar dat weigerde zij waardoor Antonius nog meer werd gehaat door het volk voor het vertrappen van haar liefde. Toen begon Octavianus een openlijke campagne tegen Antonius. Octavianus had het geluk aan zijn kant, want twee zogenaamde vertrouwelingen van Antonius verraadde uit haat voor Cleopatra de inhoud van het testament van Antonius aan Octavianus. De inhoud was schokkend voor hem en de Senaat: Antonius wenste in Alexandrië begraven te worden en hij liet alles na aan Cleopatra en hun kinderen. De breuk tussen Antonius en Rome verwijdde zich, ook al had Antonius nog wel een aantal aanhangers.

Antonius wilde weer beginnen aan een veldtocht tegen de Parthen, maar nu samen met Cleopatra. Hij trok naar Syrië en behaalde een overwinning. Toen ging hij terug naar Alexandrië en liet een sterk legioen achter, onder leiding van Publius Candidius Crassus. In Alexandrië hield hij, van plaats in Rome, een uitgebreide triomftocht. Daarmee verspeelde hij zijn laatste aanhangers. Een militaire confrontatie met Octavianus leek niet te vermijden en de propagandaoorlog tussen de twee bereikte zijn hoogtepunt, alleen had Octavianus het veel makkelijker, want Antonius zat ver weg bij een gehate en gevreesde buitenlandse en daar maakte hij dankbaar gebruik van. Antonius stelde een leger samen met steun van koningen uit Klein-Azië. Vooral van Cleopatra, maar dan wilde zij wel bij de oorlog blijven en ook wilde ze dat Antonius scheidde van Octavia. Dit deed hij en behalve dat hij er vooraanstaande vrienden mee kwijtraakte, vatte Octavianus dit ook op als persoonlijke belediging en zorgde dat de Senaat Antonius uit zijn ambten onthief en Cleopatra in 32 v. Chr. de oorlog verklaarde.

Antonius verdeelde zijn leger over verschillende strategische plaatsen langs de kust van Griekenland en hun hoofdkwartier zat in Patras. Octavianus vestigde zijn troepen in Tarente en Brundisium en zo brachten Antonius en Cleopatra de winter door, vrij zelfverzekerd, want het liep goed en zij waren numeriek enorm in de overmacht. Hier tegenover stond dat Agrippa een erg goede strateeg was, vooral op zee, en dat hun vlootbemanning veel ervarener en geoefender waren. Cleopatra wilde namelijk perse over zee aanvallen, omdat hun vloot zo sterk was. Dit was ook van de dingen waar haat en nijd over ontstond onder de legeraanvoerders van Antonius en waardoor een aantal overliep.
Maar als Agrippa met de vloot de Ionische zee oversteekt en onverwacht naar hun onderste aanvoerpost voor voorraden vaart en deze in een verrassing verovert, staan Antonius en Cleopatra er in slecht voor. Hierna veroverde Agrippa snel de andere omringende eilanden en zelfs het steunpunt Patras en dat zonder dat Antonius ook maar één keer had aangevallen. Op dit punt vond zelfs Candidius, die eerst voor de plannen van Cleopatra en haar aanwezigheid was, dat zij weg moest en dat Antonius zijn getrainde landmacht moest gebruiken in plaats van de ongeoefende vloot. Maar Cleopatra wou dit perse niet en Antonius gaf gehoor aan haar wil. In 31 v. Chr. komen de twee legers tegenover elkaar te liggen en Antonius besloot, door zijn uitgedunde leger en erg zwakke positie, tot een poging te vluchtten. Dit werd echter verraden aan Octavianus door Dellius, die eerst een aanhanger van Antonius was. Toch probeerde hij het, op 2 september 31 v. Chr., en het lukte het vlaggenschip met Cleopatra om te ontsnappen, maar vele boten en manschappen gingen ten onder.

Antonius raakte hierna in een depressie en hoewel Cleopatra terugkeerde naar Alexandrië en deed alsof er niets verloren was en gewoon feesten organiseerde voor de jarige Caesarion en de zoon van Antonius, kwam hij pas later en meed Cleopatra. Hij leefde op Pharus, een schiereiland voor Alexandrië bijna als een kluizenaar.

De dood van Cleopatra
Cleopatra verwachtte dat Rome op haar schatten uit was en borg ze daarom in haar mausoleum op en liet allemaal brandbare spullen opslaan, zodat bij de komst van de Romeinen, zij het mausoleum in brand kan laten steken. Cleopatra bewaarde ook allerlei soorten dodelijk gif in het mausoleum.

In 30 v. Chr. staan de legioenen van Octavianus voor de poorten van Alexandrië Antonius besloot dat geen dood eervoller was dan die in de strijd en hij viel hem op 1 augustus 30 v. Chr. aan, ter land en ter zee, maar al zijn manschappen deserteerden en Antonius, in de waan dat Cleopatra hem verraden had, riep om de koningin en zij vluchtte haar mausoleum in. De generaals van Antonius melden hem dat Cleopatra gestorven was en in het mausoleum was begraven. Hij trok vervolgens zijn zwaard en doorboorde zichzelf. Antonius, die opsterven lag, wou toch nog eenmaal Cleopatra zien en liet zich naar het mausoleum slepen. Cleopatra bleek echter nog te leven. Ze legt hem direct in haar bed en scheurt haar kleren om hem te bedekken, noemde hem haar heer, haar man en haar imperator en vergat bijna haar eigen ellende. Antonius sterft in haar handen.

Op 28 augustus 30 v. Chr. zocht Octavianus Cleopatra op in haar paleis. Octavianus beloofde haar van alles om haar maar met zich mee te laten gaan. Maar Cleopatra had doordat hij loog.
Een paar dagen later laat Octavianus de zoon van Cleopatra, de troonopvolger Caesarion, door zijn soldaten vermoorden.
Toen Cleopatra dat hoorden besloot ze een eind te maken aan haar leven.

Over de dood van Cleopatra zijn meerdere verhalen in omloop. Ik heb er een aantal opgeschreven:

1. Ze liet een dienstmeisje haar een mand met vijgen brengen. In deze mand zat een slang, een adder, verstopt. Toen Cleopatra haar hand in de mand stak. Ze werd gebeten en stierf door het slangengif op haar gouden bed met naast zich haar stervende dienstmeisjes Iras en Charmion.
2. Het was waarschijnlijker dat Cleopatra het slangengif al in haar bezit had. Een flesje vergif had Cleopatra gemakkelijk kunnen verbergen onder haar kleren.
3. Ook gaat het verhaal dat Cleopatra, Iras en Charmion zich zelf hebben vergiftigd met een naald gedoopt in vergif dat in een sieraad was verstopt.
4. Nu had ik zelf het verhaal gehoord dat ze een mand vijgen liet brengen. Dat daar een adder in zat en dat ze die adder tegen haar borst drukte zodat hij haar in haar borst beet en aan de beet stierf. Dit verhaal heb ik echter niet in mijn boeken terug gevonden wel weer op plaatjes uit het boek “Cleopatra”.

Mij lijkt het tweede verhaal van het gifflesje het meest logische. Cleopatra deed onderzoeken naar reptielen en er is bewijs dat ze gif uit dieren heeft laten halen.

Cleopatra VII Philopator stierf eind augustus 30 v. Chr. op 39 jarige leeftijd. Haar lichaam werd naast dat van Antonius bijgezet in een graf dat nooit is teruggevonden. Met de dood van Cleopatra komt er voor goed een einde aan het tijdperk van de grote farao's van Egypte. Egypte wordt nu echt een provincie van Rome, hoewel Octavianus zich zelf wel de nieuwe Egyptische farao noemt.
De verschillende kinderen van Cleopatra verdwijnen onder raadselachtige omstandighe-den. Verder wordt de schat van Cleopatra (gouden en zilveren sieraden, juwelen, zilveren serviesgoed) omgesmolten en naar Rome gezonden. De bevolking moet veel bezit afstaan en zware belastingen betalen, dit alles ter meerdere glorie van Rome.

Conclusie
Ik kan uit mijn verhaal de volgende conclusie trekken: Ik denk persoonlijk dat ze zorgvuldig de mannen heeft gekozen met wie ze naar bed wou. Ze koos de mannen met macht, die haar aan macht konden helpen en haar land goed zouden doen, maar ze werd wel verliefd op ze en bleef bij ze tot ze dood gingen ook al wouden ze dat zelf niet altijd. Pas na de dood van Caesar ging ze opzoek naar een andere macht gever.
Ik denk dus wel dat het ging om liefde. Als je kijkt hoe ze reageerde op de dood van Marcus Antonius, dat doe je niet zomaar bij iedereen, dat was liefde.
Ze heeft ook goed gedaan aan Caesar en Antonius. Zo heeft ze land gekregen en heeft ze bijna haar hele leven kunnen regeren. Ze wist Egypte uit de handen te houden van Rome. Ze heeft landen weten te winnen met haar liefde, waardoor haar rijk vergroot werd.
Ze hield volgens mij dus van haar gekozen liefde en ze koos ze vanwege hen macht.

Literatuurlijst
1.) Caesar & Cleopatra geschreven door Philipp Vandenberg. Uitgegeven door De Haan in het jaar 1987. 262 bladzijdes.
2.) Cleopatra geschreven door Edith Flamarion. Uitgegeven door Fibula Pharos in het jaar 1994. Oorspronkelijke titel was Cléopâtra, Vie et mort dún pharaon die was uitgegeven in 1993 in Parijs door Gallimard. 145 bladzijdes.