Anders Aardrijkskunde

Geschreven door:	anoniem
Datum ingestuurd:	28 maart 2004
Woorden:	859
Opvragingen:	9039 (9 deze maand)
Waardering:	Currently 2.67/5 1 2 3 4 5 2.7/5 (24 stemmen)

Download dit verslag in PDF-formaat

1 Het klimaat als geofactor

$1 El Nino – het kerstkind
Geofactoren zijn factoren die de vorming van een landschap beïnvloedden (samenstelling van de ondergrond, invloed van de mens, plantengroei)

Op oceanen dicht bij de evenaar waaien oostelijke winden, de passaten. Die stuwen het wateroppervlakte naar het westen en nemen warm water mee. Boven het warme water stijgt vochtige lucht op, waardoor er veel neerslag in dat gebied valt.

Aan de andere kant van de oceaan blaast de passaatwind het oppervlaktewater van de kust weg. Het wordt aangevuld door koel water uit de diepte van de oceaan. Dat water bevat allerlei stoffen. Hierdoor zijn deze gebieden visrijk.

Rond de jaarwisseling komt er een onderbreking in het windpatroon. De zon staat loodrecht op de Steenbokskeerkring en veroorzaakt een afwijking van de gemiddelde luchtdrukverdeling. Er gaat ipv een westelijke een zuidelijke wind waaien en aan de westkust wordt warm oppervlaktewater aangevoerd. Dit verschijnsel heet El Nino.

Klimaat: gemiddelde of samengevatte natuurlijke gesteldheid van de lucht en het weer in een landstreek

Stuwingsregen = tegen een gebergte (Andesgebied, Amerika)
Stijgingsregen = warme lucht die bij elkaar komt

Holoceen (warme periode)
Post-glaciaal
Quartair
Pleistoceen (koude periode) Saal

Pre-gel

$2 Tussen tropen en toendra
Nederland heeft een gematigd zeeklimaat. Er zijn nauwelijks klimaatverschillen in het land. De aardkost bestaat uit platen (stevige gedeelten) die ten opzichte van elkaar kunnen verschuiven. Alle continenten zijn uit 1 plaat ontstaan die uit elkaar is geschoven. De platen bewogen ook ten opzichte van de polen. Zo ontstonden er grote veranderingen in het klimaat.

Ook zonder schuiving van platen kunnen er grote klimaatveranderingen optreden. Koude en warme periodes wisselen mekaar af . Deze klimaatveranderingen komen vooral de laatste 2,5 miljoen jaar voor, het Quartair. De koude perioden (glacialen) duren samen ongeveer even lang als de warme perioden (interglacialen). We leven nu in het laatste van de interglacialen. Dit laatste interglaciaal wordt het Holoceen genoemd, terwijl de rest van het Quartair het Pleistoceen wordt genoemd.

Het water bij de polen, dat bedekt is met ijs zorgt voor een sterke weerkaatsing van zonne-energie en dus voor verdere afkoeling, ook voor het omringende vasteland.

De verklaringen voor de temperatuurschommelingen in het quartair zijn te verdelen in 3 groepen:
- veranderingen in de uitstraling van de zon
- schommelingen in de baan van de aarde rond de zon en van de stand van de aardas
- oorzaken op aarde zelf (vulkaanuitbarstingen, wijzigingen in het stromingspatroon in de oceanen, gebergtevorming)

$3 Mag het een graadje meer zijn?
Op het eerste gezicht lijkt de versterking van het broeikaseffect erg eenvoudig: door het toenemend gebruik van koolstofhoudende brandstoffen mag je verwachten dat de hoeveelheid koolstofdioxide in de atmosfeer toeneemt. Dit gas is slecht voor plantengroei. De concentratie ervan is gering. De temperatuurveranderingen zijn altijd gepaard gegaanmet veranderingen in de CO2 concentratie. Maar er worden ook andere stoffen in de atmosfeer gebracht, zoals stofdeeltjes. De stofdeeltjes zorgen voor een afkoelend effect.

Gevolgen van temperatuurverhoging:
- stijging van de zeespiegel door het verder smelten van landijs en het uitzetten van oceaanwater door de opwarming.

Klimaatveranderingen en tijdschaal:
Korte termijn: (versterkte) broeikaseffect
- toename CO2 door de verbranding van fossiele brandstoffen


2 Aantasting, verontreiniging en uitputting van het milieu

$4 aantasting van het milieu
Aantasting is onherstelbare schade aan het milieu. Een goed voorbeeld hiervan is op de zandgebieden in Nederland. Er was een gesloten ecosysteem, maar er kwamen teveel mensen om het systeem op de oude manier te handhaven. Er kwam kunstmest en gronden werden voor akkerbouw in gebruik genomen, In het landschap verschenen stallen en voedersilo’s. Het bodemgebruik verschoof van akkerbouw naar weilanden en maïsakkers. In de grond kwam een mestoverschot en er volgt een ontregeling van veel ecologische processen. Het grondwater vervuild en er komen minder soorten planten. (voorbeeld niet leren)

$5 Verontreiniging van het milieu
Verontreiniging is een onomkeerbaar proces. Hierbij kun je denken aan vervuiling van het milieu, kernafval of nucleaire stoffen en dichte smog door bosbranden.

$6 Uitputting van het milieu
Het milieu wordt ook door de mens uitgeput. Voorbeelden hiervan zijn overbevissing, zodat veel vis uit de zee verdwijnt en het uitputten van grondstoffen

$7 Het geografisch raamwerk
Ecosysteem: systeem van levende en niet levende dingen die elkaar beïnvloeden
Er is sprake van een wisselwerking tussen biotische en abiotische elementen.
- biotische elementen (leven: mens, plant, dier)
- abiotische elementen (water, wind, zon)

Binnen het biotisch gedeelte van een ecosysteem bestaan voedselketens. Onderaan de voedselketens staan de planten. Zij zijn dmv fotosynthese in staat hun eigen voedsel te produceren in tegenstelling tot dieren. Volgend op de planten komen de planteneters, gevolgd door de vleeseters en als laatste de omnivoren. Ecosystemen zijn open systemen. Ze geven energie en materiaal dat het systeem binnenkomt door naar andere ecosystemen. Elke ecosysteem heeft ook een grens, voorbij die grens is natuurlijk herstel vrijwel onmogelijk. Voorbeeld ecosysteem: duingebied

Schaalniveau milieuproblemen:
- lokaal
- regionaal
- nationaal
- fluviaal (rivieren en kustwateren)
- continentaal
- mondiaal

Eutrofiëring: het voedselrijker worden van het milieu
Overexploitatie: teveel gebruik maken van het milieu

Het kenmerk bij de meeste milieuproblemen is dat het geen problemen van korte termijn zijn. Er is sprake van afwenteling. Afwenteling is het doorschuiven van problemen. Je hebt afwenteling in tijd ( het doorgeven van problemen naar een volgende generatie) en afwenteling in ruimte (het doorschuiven van problemen naar een ander gebied).
Om de wereld nu en in de toekomst leefbaar te houden moeten we het milieu zo min mogelijk aantasten en we zullen moeten komen tot een duurzame ontwikkeling; je denkt aan de volgende generaties.